Leyla Qasım 47 Yıl Önce Bugün Celladına Meydan Okudu 
English Türkçe Kurdî
كوردی عربي فارسى

HABERLER GÖRÜŞ RAPOR SÖYLEŞİ EKONOMİ MULTİMEDİA YAŞAM SPOR KÜLTÜR/SANAT
×

Leyla Qasım 47 Yıl Önce Bugün Celladına Meydan Okudu 

Murat Akkuş

Leyla Qasım, Kürtlerde ilk, dünyada dördüncü siyasi tutuklu kadın olarak idam edilmiş Kürtlerin Milli Kurtuluş Mücadelesinde sembolleşmiş bir Kürt kadınıdır. 

Kürt ulusunun diktatör Saddam’ın Baas rejimine karşı direnişini sembol edenlerden biridir Leyla Qasım. Yurduna uygulanan ağır işgale ve baskıya dikkat çekmek için 1974 yılında Bağdat’ta uçak kaçırma girişiminde bulundu. Saddam’ın canileri tarafından işkence ile ceplerin yapıldığı vücudu asıldığında, ezilen halkının milli marşını okuyordu. 

Cesareti, direnişçi özelliğiyle dilden dile dolaşan ve bugün binlerce kadına adını miras bırakan Leyla Qasım, 1952 yılında Irak’ta İran sınırına yakın olan Xaneqîn kentinde Dalaho Qasım ve Kanî’nin üçüncü çocuğu olarak dünyaya gelir. Kürtlerin sınırlarla bölünerek hafızasızlığa itildiği bir yüzyılda doğan Leyla, 20 yaşındayken Kürdistan Öğrenciler Birliği ile tanışır. YXK’ye destek veren toplumsal eşitlik, kadın hakları ve Kürt sorunu üzerinde yoğunlaşan Leyla, aynı zamanda kadın haklarını ihlal eden yasalarla da mücadele eder.  

Leyla, Bağdat Üniversitesi’ndeki Kürt öğrenciler üzerinde belirgin bir etkiye sahip olur. Bu dönemde Saddam Hüseyin’in Kürt düşmanlığı üzerine bir makale kaleme alan Leyla, bu nedenle rejimin hedefi haline gelir. “Kölelik Kürtlerin kaderi değil” diyen Leyla, Kurtuluş mücadelesinin aktif bir militanı olmak için peşmergelere katılma kararı alır.  

11 Mart 1970’te Saddam Hüseyin ile Kürtlerin Efsanevi Lideri Mustafa Barzani arasında imzalanan anlaşmaya Irak rejiminin uymaması üzerine savaş kızışır. Irak rejiminin Qeladize kentini bombalaması sonucunda birçok sivil yaşamını yitirmiştir. Bu dönemde Leyla’ya Kürt halkının sesini dünyaya duyurmak amacıyla bir uçak kaçırma görevi verilir. Uçak kaçırma eyleminde Leyla, 4 arkadaşıyla birlikte 24 Nisan 1974'te yakalanır. Hapishanedeyken işkence ve insanlık dışı uygulamalara tabi tutulan Leyla, hiçbir şekilde boyun eğmeyerek Özgürlük hareketine daima sadık kalacağının mesajını verir. Leyla, kısa süren düzmece bir yargılama sonrasında idama mahkûm edilir. 

Leyla ve arkadaşları Baas rejimi tarafından 12 Mayıs sabahı idam edilir. İdam sehpasına giden Leyla, son görüşmesinde annesine, “Güzel annem; tasalanma, ben bir dava insanıyım artık. Halkım için savaşıyorum. Anne bizim ölümümüzle halkımız uyanacak, özgürlük bayrağımız dalgalanacak. Ben öldüğümde üzülmeyin, saç örgülerimden bayrak yapsınlar!" demişti. 

Leyla Qasım sadece Kürdlerin milli bir sembolü değil aynı zamanda dünyada fikirlerinden dolayı idam edilen direnişin, özgürlüğün, anti sömürgeciliğin ve onurun sembolüdür. Leyla Qasım, kısa yaşamında özgürlük ve bağımsızlığın bir sadaka değil tam tersi vazgeçilmez değer olduğunu göstermiştir. İdam edilirken rakiplerinin gözlerine baka baka ''Ey Raqip'i okurken güneşten kopmuş büyüleyici ışığın parıltısı Kürdistan dağlarında Leyla Qasım'ın adı dalga dalga yayarak Peşmergelerin kalplerini fethediyordu…