شۆڕشی سێڵفی و سپلێت
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
هەرمن ئەحمەد 04/08/2022

شۆڕشی سێڵفی و سپلێت

راستتتان پێ بڵێم، زۆر خۆشە وەكوو شاسوار عەبدولواحید، لە حەدیقە خۆشەكەی ڤیللاكەتەوە، یان لە ئۆفیسێكی خۆش و فێنكەوە و بە جلوبەرگێكی خاوێن و بە گیرفانێكی پڕ و بە رووخسارێكی سەرلەبەر تەجیمیلكراوەوە، بەم گەرمایەی مانگی ئاب (یان مانگی تەباخ وەك بادینیانی ئازیز دەبێژن) كە پلەكانی خۆی لە پەنجا پلە دەدات، بە ڤیدیۆی سێڵفی و بە مۆبایلەكەت، بانگەشەی شۆڕش بۆ خەڵك بكەیت!

خۆشە وەكوو شاسوار، ملیۆنەها دۆلار قەرزاری خەڵك بیت و بە كارتی یاریی چەرخ و فەلەك قەرەبوویان بكەیتەوە، دەیان ملیۆن دۆلار قەرزاری حكوومەت بیت، بازرگانێكی ناشەرعی و كۆلكە سیاسییەك بیت و هیچیش قسە نەزانیت، ئنجا له‌ ئۆفیسێكی پاك و مورتەبەوە ئاڵایەكی عێراقت لە پشتەوە بێت و لە كەناڵێكی تەلەڤزیۆنیەوە كە هی خۆت بێت و پێشكەشكار و پرسیاركەری بەرنامەكەش هەر مووچەخۆری خۆت بێت و بە كەیفی دڵی خۆت پرسیارت لێ بكات و تۆش بە كەیفی دڵی خۆت وەڵام بدەیتەوە و بانگەشەی راپەڕینی خەڵك لە دژی دەسەڵات بكەیت!

هەر بەڕاستی خۆشە هێندە ساویلكە و نەزان بیت، بەڵام هێندەش باوەڕت بە خۆت هەبێت! ئەوەی موقتەدا سەدڕ لە بەغدا و شارەكانی باشوور كردی و ئێستا شاسوار دەیەوێ لاسایی بكاتەوە و لە هەرێمی كوردستان بیكات، نووری مالیكی كە هەشت ساڵ سەرۆك وەزیرانی عێراق بوو و دەست و پیاو و مشەخۆری لە هەموو داوودەزگایەكی عێراقیشدا هەیە و ملیاران دۆلاریشی هەیە، دوو سێ رۆژ لەمەوبەر ویستی لە بەغدا بیكات، بەڵام تەنیا چەند كەسێكی كەمی پێ كۆ كرایەوە!
من بوومایه‌ له‌بری مالیكی، هەر زوو بەو خۆپیشاندەرانەی خۆمم ده‌گوت: ”زوو بگه‌ڕێنه‌وه‌ ماڵه‌وه و لەوە زیاتر شەرمەزارم مه‌كه‌ن.“

بۆیە زوو بێت یان درەنگ، كورسییەكانی شاسوار عەبدولواحیدیش بە دەردی كورسییەكانی بزووتنەوەی گۆڕان و ئیسلامیەكان و هاوپەیمانیەكەی بەرهەم ساڵح و جموجۆڵەكانی لاهوور جەنگی و ئەتباعەكانی دەچێت. عەرەب دەڵێ: ”فاقد الشيء لا يعطي“ واتە (كەسێك كە خۆی شتێكی لەدەست دابێت، ئیتر ناتوانێ ئەو شتە بە خەڵكی تر ببەخشێت.)

ئاخر شاسوار عەبدولواحید كە خۆی بەشێكی زۆر دیارە لە پرۆسەی گەندەڵی، كە خۆی بە نوێژی نیوەڕۆ پارەی هەزاران خاوەن پشكی چاڤی لاندی خواردووە، كە خۆی دەستی هەزاران كەسی بڕیوە، چۆن دەتوانێ بانگەشەی چاكسازی بكات؟ تۆ كە پارەی خەڵكت دزیوە، چۆن خەڵك بێن و دوای تۆ بكەون؟ لێرەدا دەبێ سوپاسی ئەو گەنجانەی سلێمانی بكەین كە تا ئێستا دوو سێ جار لەنێو خۆپیشانداندا، شاسواریان بە دەبەباران و پێڵاوباران و هاتوهاواری (دز دز دز.. درۆزن درۆزن درۆزن) لە خۆپیشاندانەكاندا دەركردووە، ئاخر دز و دەستبڕ بۆی نیە بە ناوی خەڵكی بەشمەینەتەوە خۆپیشاندان بكات و خۆی بخاتە ریزی ئەوانەوە.

جا نەك شاسوار، هەر كەسێك لەنێو گۆڕەپانی سیاسییدا هەڵتۆقی و لەپڕێك بوو بە كوڕێك، هیچ نەبێ دەبێ لە گەمەی سیاسی و دەستەوارەكانی زلهێزان لەم ناوچەیە تێبگات، دەبێ تێبگات لەوەی كێ گەورەی كردووە، گەر تێنەگات، بە شەقی سیاسی تێی دەگەیەنن و ریسوای دەكەن. تۆ بزانە نووری مالیكی و عەبادی و جەعفەری و عەممار حەكیم، لە گۆڕەپانی سیاسیی عێراقدا، سەردەمانێك لە كوێ بوون و ئێستا لە كوێن؟

چه‌رخەلەی ڕۆژگار بۆ هیچ كه‌س و گرووپ و تاقمێك، ئەگەر باش لە سیاسەت نەگات و ورد رووداوەكان نەخوێنێتەوە و عاقڵ نەبێت، هه‌میشه‌ به‌هار نیه، بۆ نموونه‌ سه‌رده‌مانێك ئه‌و جیهادییانه‌ی كه‌ به‌ (موجاهیدین عەرەبی ئه‌فغان) ناودێر كرابوون، بووبوونە ئه‌ستێره‌ی دره‌وشاوه‌ی شاشه‌كان و خۆیان به‌ سیمبولی ڕزگاركردنی خاكی ئه‌فغانستان له‌ دژی یه‌كێتیی سۆڤیه‌تی جاران، دەزانی، بەڵام دواتر ئاشكرا بوو كە كێ ئه‌وانی گه‌وره‌ كرد و كێش بچووكی كردنەوە، تەنانەت پاش كوشتنی بنلادنیش زۆر له‌ جیهادییه‌ عه‌ره‌به‌كانی ئه‌فغان به ‌هیوای ئه‌وه‌ بوون كه‌ بنه‌وبارگه‌یان له‌ ئه‌فغانستان به‌هێز بێت، به‌ڵام وه‌ك ده‌گوترێت وه‌رزی دروێنه ‌له‌ كاتی خۆیدا ده‌بێ بكرێت، ئه‌و گۆرانكارییانه‌ی كه‌ له‌ سیاسه‌تی ئه‌مریكادا به‌رامبه‌ر تاڵیبان رووی دا، كارێكی كرد سه‌رتۆپی هێز و ده‌سه‌ڵاتی ئه‌فغانییه‌ عه‌ره‌به‌كان دواجار به‌ كوشتنی ئه‌یمه‌ن زه‌واهری كۆتایی بێت.

ئه‌م سیناریۆیەی‌ له‌ عێراقدا روو دەدات، بەرەو گۆڕانكاریی گەورە مل دەنێت، گۆرانكارییەك كە لە خۆپیشاندانەكانی تشرینی ٢٠١٩ەوە دەستی پێ كردووە و جارێ ماویەتی كۆتایی بێت، هه‌را و هوریای خۆپیشاندانەكانی ئه‌م دواییەی عێراق كە موقتەدا سەدر رابەرایەتیی دەكات، بەشێكن لەو گۆڕانكارییانە و هه‌ر وا له‌خۆڕا نیه،‌ به‌ڵكوو پلانێكی تۆكمه ‌و مەدرووس و به‌هێزی پشت په‌رده‌ و داڕێژراو به‌ڕێوەی‌ ده‌بات، دەبێ بزانین نێرگەلەكێش و سەرتاش و كولێرەخانە و شیرنەمەنی و ریستۆرانتی توك توك، هەر وا بەئاسانی نەچوونەتە هۆڵی پەرلەمانی عێراقەوە، دەبێ شاسوار و هاوئاوازەكانی لەو هاوكێشانە تێبگەن و لەوەش دڵنیا بن كە شۆڕش بە خەڵكی دەستبڕ ناكرێت.

سه‌در براوە بووە لە هەڵبژاردنەكاندا و پاشكشەی پێ كراوە، بۆیە كار بۆ چەسپاندنی بوونی خۆی و به‌هێزكردنی مه‌رجه‌عییەتی سیاسیی خۆی ده‌كات، ئه‌وە چه‌ند رۆژێك به‌سه‌ر ئه‌و خۆپیشاندانانەدا تێپەڕیوە و‌ زۆربه‌ی لایەنه‌ سیاسییەكان و ده‌وڵه‌تانی زلهێز و دراوسێ، جگە لە بەیاننامەی ئینشائی، هەڵوێستی تریان نیە، كەواتە ئەوانیش چاوەڕێی ئەنجام و گۆڕانكارییەكانن و تا رادەیەك گڵۆپی سەوز بۆ سه‌در پێ كراوە.

گۆڕینی نەخشەی سیاسیی عێراق بەڕێوەیە، من فاڵگرەوە نیم و نازانم لە داهاتوو چی روو دەدات، بەڵام دەزانم، هەرچی روو بدات دەبێ بەرژەوەندییەكانی زلهێزانی دونیا پارێزارو بن، دروشمی دژایەتیی ئەمریكا و هاوپەیمانانی دروشمێكی بەتاڵە، رەچاونەكردنی رەوشی دراوسێكانی هەرێمی كوردستان و عێراق، كارێكی باش نیە، دژایەتیكردنی خاك و وڵات و میللەتی خۆت وەك ئەوەی شاسوار و سروەی خوشكی و چەند حزبێك لە كوردستان دەیكەن، ئەنجامەكەی پووچبوون و سەرشۆڕییە، هەرێمی كوردستان تا ئارام بێت زیاتر پێش دەكەوێت، ئەوەشی فەوزای تیا دروست بكات، دەبێ خەڵكی كوردستان بە نەفرەتی بكەن، ئەوەشی دژایەتیی گەندەڵی دەكات و چاكسازی دەكات و هەرێمی كوردستان بەهێزتر و پێشكەوتووتر دەكات، دەبێ هەموان پشتیوانی بن، هەرێمی كوردستان بە هەموو كەموڕییەكیەوە، لەچاو باشوور و ناوەڕاستی عێراق بەهەشتە.