لە توركیا 25 ملیۆن چەكی بێ مۆڵەت هەیە
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x

لە توركیا 25 ملیۆن چەكی بێ مۆڵەت هەیە

لە چەند رۆژی رابردوودا، هاووڵاتییەك بە دەمانچە پەلاماری پزیشكێك دەدات و دەمودەست گیان لە دەست دەدات، ئەمەش دەنگۆیەكی گەورەی لە توركیا بەدوای خۆیدا هێنا، وای لێهات، لە میدیاكان باس لە بوونی چەكی بێ مۆڵەت بكەن و مەترسیی ئەو لایەنە بخەنە روو.

بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی بڵاو كراونەتەوە، لە توركیا و باكووری كوردستان، 25 ملیۆن چەكی بێ مۆڵەت لای هاووڵاتییان هەیە، هەر بەو چەكە بێ مۆڵەتانەش رۆژانە خەڵك دەبێتە قوربانی، بۆیە بە مەترسی بۆ سەر گیانی هاووڵاتییانی لێك دەدەنەوە.

لە تەواوی توركیا و باكووری كوردستان، تەنیا دوو ملیۆن و 500 هەزار چەكی مۆڵەت پێدراو هەیە.

هەر بەگوێرەی ئەو ئامارەی لە توركیا بڵاو كراوەتەوە، تەنیا لە 2020دا، دوو هەزار كەس لە توركیا و باكووری كوردستان، بە چەك كوژراون.

لەدوای هەوڵی كودەتای 15ی تەمووز لە توركیا، حكوومەت چەكی بەسەر ئەو كەسانەدا دابەش كرد، كە بەرگرییان لە وڵات كرد و دژی كودەتا وەستانەوە، ئەمەش بۆ ئەوەی لە ئەگەری هەر كودەتایەكی دیكەدا، بتوانن رووبەڕووی كودەتاچییەكان ببنەوە، بەڵام ئێستا مەترسیی كودەتا لە توركیادا نەماوە، بۆیە دوای كوشتنی دكتۆر ئەكرەم كەڕەكایە، مەترسیی چەكی بێ مۆڵەت هاتووەتە بەرباس و داوا دەكەن، سزای توند بۆ ئەو كەسانە دابنرێت، كە چەكی بێ مۆڵەتیان لایە.

دەڤریم گوونگۆر، مامۆستای زانكۆ لە بەشی یاسا، پێی وایە زۆربوونی تاوانی كوشتن لە توركیا، راستەوخۆ پەیوەندیی بە بوونی چەكی بێ مۆڵەت و مۆڵەتپێدراوەوە هەیە، چونكە لە توركیا چەكی مۆڵەتپێدراویش زۆر زۆرە.

گوونگۆر پێی وایە، بوونی چەك تاوان ئاسانتر دەكات، ئەگەر هەر بەو شێوەیە چەكی بێ مۆڵەت زیاد بكات، لەداهاتوودا تاوانی كوشتن زۆر زیاد دەبێت.

بەگوێرەی ئەو داتایانەی وەزارەتی ناوەخۆی توركیا بڵاوی كردوونەتەوە، لە توركیا و باكووری كوردستان، دوو ملیۆن و 500 هەزار كەس چەكی بە مۆڵەتیان پێیە، واتە 3%ی خەڵكی توركیا بە یاسا چەكیان پێ دراوە.

هەروەها میدیاكانی توركیا باس لەوە دەكەن، لە تەواوی توركیادا بە باكووری كوردستانیشەوە، 25 ملیۆن چەكی بێ مۆڵەت هەیە، كە راستەوخۆ مەترسین بۆ سەر گیانی هاووڵاتییان.

وەزارەتی دادی توركیاش بڵاوی كردووەتەوە، تەنیا لە 2020دا، دوو هەزار كەس بە چەك كوژراوە، كە بەشێكی زۆری ئەو چەكانە بێ مۆڵەت بوونە.

گونگوور پێی وایە، ئەگەر حكوومەت دەیەوێت تاوانی كوشتن كەم بكاتەوە، یەكەم هەنگاو كە بیهاوێت، دەبێت رێگەپێدانی چەكی بە مۆڵەت كەم بكاتەوە.

لە توركیا ئەگەر بتەوێت بیتە خاوەنی چەكی بە مۆڵەت گران نییە و زۆر ئاسانە، بۆ نموونە، دەچیتە نەخۆشخانە و راپۆرتێكی پزیشكیی دەهێنیت و ئەگەر سەلمێندرا، كە نەخۆشیی دەروونیت نییە، بەو راپۆرتە دەچیتە وەزارەتی ناوەخۆ و دەتوانیت بە مۆڵەت چەك بەدەست بهێنیت.

پێشتر ئەوەی یەك ساڵ زیاتر سزای زیندانی بەسەردا سەپێندرابا، نەیدەتوانی بە هیچ شێوەیەك ببێتە خاوەنی چەكی بەمۆڵەت، بەڵام مەهەپە و ئاكەپە، لە پڕۆژەیاسایەكدا ئەو مادەیەیان لابرد و جگە لەوانەی لەسەر تاوانی تیرۆر زیندانی كراون، هەموو كەسێك، كە لە زیندان ئازاد دەكرێت، بۆی هەیە داوای چەكی بە مۆڵەت بكات.