حکوومەتی هەرێم بەشداری لە كۆبوونەوەكانی رێكەوتننامەی نەهێشتنی ئەشكەنجەدان لە جنێڤ دەکات
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x

حکوومەتی هەرێم بەشداری لە كۆبوونەوەكانی رێكەوتننامەی نەهێشتنی ئەشكەنجەدان لە جنێڤ دەکات

 

بڕیار وایە لە رۆژانی ٢٦ تاوەكوو ٢٧ی نیسانی ۲۰۲۲، لە بارەگای نەتەوەیەكگرتووەكان لە شاری جنێڤ گفتوگۆكانی راپۆرتی دووەمی كۆماری عێراق تایبەت بە رێكەوتننامەی نەهێشتنی ئەشكەنجەدان و جۆرەكانی مامەڵەی نامرۆڤانە و سزای توند یان نامرۆڤانە یان سووكایەتی پێكردن ئەنجام بدرێت، لەم گفتوگۆیانەدا شاندێکی حكوومەتی هەرێمی کوردستان بەشداری دەكات لە چوارچێوەی شاندی حکوومەتی ئیتیحادی بە سەرۆکایەتی دادوەر سالار عەبدولستار وەزیری دادی حکوومەتی ئیتحادی سەرۆکی لیژنەی نیشتمانی نووسینی راپۆرتە نێودەوڵەتییەکانی تایبەت بە رێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان.

د. دیندار زێباری، رێكخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەكان لە حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە بارەی بەشداری كردنی حكومەتی هەرێم لەم كۆبوونەوەیەدا رایگەیاند: "شاندی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بەشدارییەکی کارای لە گفتوگۆکاندا دەبێت بەتایبەتی ئەو راسپاردانەی ئاڕاستەی حکوومەتی هەرێم دەکرێن لە چوارچێوەی ئەو رێککەوتننامەیەدا، بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەشكەنجەدان حكوومەتی هەرێم رێكاری یاسایی و ئیداری گرتۆتە بەر، هەروها بەدواداچوون دەكات لەسەر هەر شێوازێكی ئەشكەنجە لە بنكەكانی گرتن و گواستنەوە و چاكسازییەكان".

لەو رووەوە تا ئێستا چەندین كەیس جولێنراون و رێكاری یاسایی بەرامبەر بە ئەنجامدەرانی گیراوەتە بەر لەوانەش قەرەبوو كردنەوەیان، لەلایەكی دیكەوە تاكو مانگی مایسی ۲۰۲۱ تەنیا نێردەی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ یارمەتیدانی عێراق (یۆنامی) زیاتر لە (۱٤) سەردانی مەیدانی ئەنجامداوە و لە میانەیدا چاویان بە (٦۰) راگیراو و حوكمدراو كەتووە بۆ ئاشنا بوون بە بارودۆخیان.

زێباری تیشكی خستە سەر رێوشوێنەكانی دەستگیركردنی تاوانبار و گومانلێكراوان و گوتی: "ئەوانەی دەستگیر دەكرێن بەپێی یاسا مافیان هەیە وەك پێ راگەیاندنی هۆكاری دەستگیر كردن و ئەو تۆمەتانەی خراونەتە پاڵیان، ئاگاداركردنەوەی كەسوكاریان و دابینكردنی پارێزەر. ئەگەر ئەو كەسەی نەیتوانی پارێزەر دابین بكات ئەوا دادگا بۆی دابین دەكات، لەم رووەوە حكومەتی هەرێم لە ماوەی رابردوو بڕی (یەك ملیار و ٧٠٠ ملیۆن دیناری عێراقیی) بۆ پارێزەران تەرخان كراوە".

ئاماژەی بەوەش كرد كە تەنیا لە ساڵی ۲۰۲۰ بە تۆمەتی تیرۆر (٥۲) ئافرەت و نەوجەوان دەستگیركراون، بەشێوەیەكی گشتی لە نێوان ساڵانی (۲۰۱٥-۲۰۲۲) لە هەولێر (۹) ئافرەت و (۱۱۳۹) نەوجەوان بە تۆمەتی تیرۆر دەستگیر كراون، لەوانە (۱۰۸۹)یان حوكمدران و (٥۹)یان ئازاد كراون.

سەبارەت بە هەوڵەكانی چارەسەركردنی قەرەباڵغی چاكسازییەكان، رێكخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەكان گوتی: "بەپێی ئامارەكانی فەرمانگەی چاكسازیی كۆمەڵایەتی تا ئاداری ئەم ساڵ (٤۲۷٦) سزادراو هەبووە لەوانە (٤٦٥) ئافرەت و نەوجەوان، بۆ چارەسەركردنی گرفتی قەرەباڵغی حكوومەتی هەرێم كار دەكات بۆ بونیادنانی باڵاخانەی نوێ بەپێی ستانداردی ئەندازەیی هاوچەرخ، لەم رووەوە لە بەرنامەیدا باڵاخانەیەكی دروست بكات كە (٥۰۰۰) كەس لەخۆبگرێت، هەروەها نزیكەی (۳۰%) باڵاخانەی چاكسازی ئافرەت و منداڵان تەواو بووە".

سەبارەت بە خزمەتگوزاری تەندروستی رێكخەری راسپاردە نێودەوڵەتییەكان گوتی: "بنكەی تەندروستی لە چاكسازییەكاندا هەیە و لەحاڵەتی ناكاو و ئاڵۆزدا گیراوەکان رەوانەی نەخۆشخانەكان دەكرێن، لە دوای بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا تیمە مەیدانییەكان پكشنینی (PCR) یان لە چاكسازی و بنكەكانی گرتن بەبێ جیاوازی ئەنجامداوە، لە ساڵی ٢٠٢٠ نزیكەی (۱٥۰) حاڵەتی تووشبوون بە كۆرۆنا تۆمار كراوە و چارەسەری پێویستیان بۆ ئەنجامدرا، خۆشبەختانە هیچ حاڵەتی گیان لە دەستدان نەبووە، هەروەها بەشی هەرەزۆریان ڤاکسینیان وەرگرتووە، سەبارەت بە نەخۆشی دەروونی لە هەمان ساڵ (۲٤٤) حاڵەت تۆمار كراوە، بەشی زۆریان چارەسەر كراون تەنیا (٦٥) حاڵەت نەبێت كە ئێستا لەژێر چارەسەردان، بەڵام لە ساڵانی (٢٠٢١-٢٠٢٢) تەنیا (١٦٧) حاڵەت تۆمار كران لەوانە (١١) چارەسەركراون ئەوانی تریش لەژێر چارەسەردان. ئەوەشی روونكردەوە كە بەڕێز سەرۆكی حكومەتی هەرێم فەرمانی داوە بە بونیادنانی (٣) نەخۆشخانەی تایبەت بە نەخۆشییە دەروونییەكان لە پارێزگاكانی هەولێر، سلێمانی و دهۆك".