كەسوكاری ئەنفالكراوان، بۆچی تووڕە نەبن؟
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
بەرهەم عەلی 14/04/2022

كەسوكاری ئەنفالكراوان، بۆچی تووڕە نەبن؟

بۆ ئەوەی بەتەواوی لە خەم و ئازارەكانی كەسوكاری شەهیدان و قوربانیان و زیان لێكەتوانی كارەساتی ئەنفال تێبگەیت، پێویستە بۆ ساتێك خۆت بخەیتە شوێنی ئەوان، بۆ ئەوەی بزانی ئازاری گەورەی دەروونیی (تاقانەیەكی ئەنفال) چیە، هەر بە خەیاڵیش بێت بیهێنە پێش چاوی خۆت كە تۆ لە جێی ئەو بوویت و رۆژێكی رەش و شووم، سەرلەبەری خێزان و كەسوكارت، لەلایەن هێزێكی دڕندەی جەیش و جاشەوە، دەخرێنە زیلێكی عەسكەری و ئیدی ببڕای ببڕ نایانبینیتەوە، ئنجا پاش نزیكەی ٣٥ ساڵ پێت دەڵێن لە بیابانێكی سەماوە گۆڕێكی بەكۆمەڵ دۆزراوەتەوە، رەنگە ئێسك و پرووسكی خێزانەكەت لە یەكێك لەو چاڵانەدا بێت، بەڵام بارودۆخ و قەدەری رەش، بە شێوەیەكە كە پێت رەوا نابینن تەنانەت روفاتی كەسوكاری ئەنفالكراویشت بۆ بهێننەوە و گۆڕێكیان بۆ هەڵكەنیت و جار جارە بۆ سوكنایی دڵ، بچیتە زیارەتیان.

بۆ ئەوەی ئاگاداری حاڵی كەسوكاری شەهیدان و قوربانیان و زیان لێكەتوانی كارەساتی ئەنفال بیت، پێویستە ساتێك لەبەر سپلیت لابچیت و زەحمەتیەك بدەیتە بەر خۆت و لە چلەی هاویندا، یان لە سەرمای سەختی زستاندا، بە پشتی پیكابێك رێیەكی دوور ببڕیت و بچیتە یەكێك لەو گوندانەی گەرمیان كە ئەوانی لێ دەژین، ئۆفیسەكەت بەجێ بێڵە و بڕۆ سەعاتێك لەو خانووە قوڕانە یان بە بلۆكی رووت دروستكراوانەی گەرمیان، كەمێك بەدیار یەكێك لە كەسوكاری شەهیدانی ئەنفالەوە دابنیشە، بزانە چ سوێیەك چووە بە دڵیاندا و لەنێو چ مەرگەساتێكدا دەژین و بە چەند جۆر ئازارەوە دەتلێنەوە.

بۆ ئەوەی لە تووڕەیی كەسوكاری شەهیدان و قوربانیان و زیان لێكەتوانی كارەساتی ئەنفال تێبگەیت، بڕۆ چەمچەماڵ، بڕۆ كەلار، بڕۆ كفری، بڕۆ گوندەوارەكانیان و تەماشایەكی حاڵی خزمەتگوزاری و ئاوەدانكاری و بازاڕ و دەرفەتی كار بكە، كە چەند خراپ و وێرانە، ببینە ئەو شوێنانە لەلایەن بەرپرسانی یەكێتییەوە چەند فەرامۆش كراون، بزانە بەرپرسە عەنتەر و ستەمكار و گەندەڵەكانی یەكێتی، كە لە دوای راپەڕینەوە مافیائاسا دەستیان بەسەر تەواوی خێروبێر و داهاتی ئەو شارانەدا گرتووە، چۆن خۆیان بەردەوام بە خاكەناز دەیخۆن و بۆ خەڵكیش بەتایبەتی بۆ كەسوكاری ئەنفالكراوان، تەنانەت بە كەوچكی چایش شتێكیان نادەنێ.

بەرپرسانی یەكێتی، بەردەوام سامانی سەر خاك و بن خاك و دەروازە سنوورییەكان و تەنانەت داهاتی نێوخۆیی ئەو شار و شارۆچكە و گوندانەی ئەنفالستان دەخۆن، كەچی پرۆژەیەكی ئاویان پێ رەوا نابینن، شەقامێكی ماقووڵ یان باخچەیەك یان كارەبایەكی باشیشیان بۆ كەسوكاری ئەنفالكراون پێ خەسارە، تەنانەت پارەی كۆمپانیاكانی خاوێنكردنەوە دەستی بەسەردا دەگیرێت و و مووچەی شایستەی خۆشیان لە بانكەكان ناهێڵن، ئەی ئیتر ئەو خەڵكە چۆن تووڕە نەبن؟ كاتێ حكوومەتی هەرێمی كوردستانیش دەیەوێ پرۆژەیەكیان بۆ جێبەجێ بكات، بەرپرسانی یەكێتی، لەبەر چاوچنۆكیی حزبی و تایبەتیی خۆیان، سەد تەگەرە و گرفت بۆ پرۆژەكە دروست دەكەن.

بەرپرسانی یەكێتی، لە ساڵی ١٩٩٢ەوە تا ئێستا، تەنیا لە هەڵمەتی پروپاگەندەی هەڵبژاردنەكاندا چوونەتە گەرمیان و شیعر و شانامە بۆ ئەنفالستان دەخوێننەوە، كە خەڵكی ئەو دەڤەرانەش خۆپیشاندان دەكەن، یەك دوو بەرپرسی یەكێتی، لەپەناوە چەند چەكدارێكی خۆیان دەنێرنە نێو خۆپیشدانانەوە و هەم لە ناخافڵ و لەپشتەوە خۆپیشاندەر دەكوژن و هەمیش داوا رەواكانی خۆپیشاندەران دەشێوێنن، رۆژنامەنووس و میدیاكارانیش ئەگەر جارێ لە جاران بتوانن راستەوخۆ رەخنەیەك ئاراستەی دەسەڵاتدارانی یەكێتی بكەن و بڵاوی بكەنەوە، چارەنووسیان لە شەهید كاوە گەرمیانی باشتر نابێت.

كورت و پوخت، بەرپرسانی دەستڕۆیشتووی یەكێتی، بەگشتی دانیشتوانی ئەوەی خۆیان پێی دەڵێن (زۆنی سەوز) و نیازیانە وەك كەركووك بیفرۆشن، بە بارمتە گرتووە، دەستیان ناوەتە بینەقاقای خەڵكی گەرمیان و، كەسوكاری ئەنفالكراوانیش بە چەندین شێوە دەچەوسێننەوە، تەنانەت رێگە نادەن ئەوانەی دەستیان لە ئەنفالكردنیشدا هەبووە دادگاییەكی عادیلانە بكرێن.

سەركۆمارێكی ماوەبەسەرچووی عێراقیش هەیە كە ئەویش هەر یەكێتییە، تا ئێستا ئەوەی پێی كراوە بۆ كەسوكاری ئەنفالكراوان، تەنیا نووسینی بەیاننامەی ئینشائیی بێلەزەتە و هیچی تر، لە كاتێكدا لەڕێی ئەو پۆستەوە دەیتوانی لانی كەم، روفاتی شەهیدانی ئەنفالكراو بهێنێتەوە بۆ زێدی خۆیان، لانی كەم دەیتوانی لەو هەموو ملیۆن دۆلارەی لەبەر دەستیەتی چەند پرۆژەیەكی خزمەتگوزاری و ئاوەدانكاری بۆ خزمەتی ئەو ناوچانە جێبەجێ بكات، هەر هیچ نەبێ دەیتوانی فشارێك دروست بكات تا كەسوكاری ئەنفالكراوان قەرەبوو بكرێنەوە، بەڵام ئەمە بۆ كێ باس دەكەیت؟