شاسوار عەبدولعێراق، عێراق بە كوێ تێگەیشتووە؟
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
بەرهەم عەلی 22/02/2022

شاسوار عەبدولعێراق، عێراق بە كوێ تێگەیشتووە؟

شاسوار عەبدولواحیدی نەوەی نوێ! راستتر بڵێم (شاسوار عەبدولعێراق) كە بە كوردی دەبێتە (شاسواری كۆیلەی عێراق)، لەخۆیەوە لەنێو گۆڕەپانی سیاسی و بارزرگانیدا هەڵتۆقی، بۆیە لە سیاسەتدا بێئەزموونە و لە بزنسیشدا بێمتمانەیە.

هەمیشە لە لێدوان و ئاخافتنەكانی ئەم شاسوار عەبدولعێراقەدا، پرۆسەیەكی (غەشیمبوون یان غەشیمكردن) لەئارادایە، جا یان خۆی غەشیمە یان خەڵكی كوردستان بە غەشیم دەزانێت، ئەگەر خۆی راستیەكان نەزانێ و بێئاگایانە و نەزانانە بەناو كەوێ، واتە خۆی غەشیمە و لێی ناگیرێ، ئەگەریش خۆی راستیەكان بزانێ و بە ئارەزووی خۆی بیەوێ ئاوەژوویان بكاتەوە و درۆ بكات، لەو حاڵەدا دیارە خەڵكی كوردستان بە غەشیم دەزانێ.

بەپێی تویژینەوەیەكی ئەورووپی، مەترسیدارترین درۆی سیاسی، ئەو درۆیەیە كە سیاسیی درۆزن درۆی خەیاڵی و خورافی وەك (راستی) بە خەڵك بفرۆشێت، شاسوار عەبدولعێراق لە تازەترین فەرماییشتیدا، لەبارەی بڕیاری دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق لەسەر (نادەستووریبوونی!) یاسای نەوت و غازی هەرێمی كوردستان، دەڵێ: ”جا قەیچیەكا، با دەزگا پەیوەندارەكانی نەوتی عێراق و چاودێریی دارایی عێراق، چاودێریی پرۆسەی نەوت دەرهێنان و فرۆشتنی كەرتی نەوتی هەرێمی كوردستان بكەن، من پێم خۆشە دەزگاكانی عێراق بێن و چاودێریی ئەو پرۆسەیە بكەن لە هەرێمی كوردستان، تا نەوتی كوردستان نەدزرێت!“.

دیارە شاسوار عەبدوەلعێراق، عێراق بە دانیمارك و نەرویج و نیوزلەندا تێگەیشتووە، یان دەیەوێ وەها لە خەڵكی كوردستان بگەیەنێت! بەڵام من لێرەدا بە ڕای خۆم نا، بەڵكوو بەپێی داتا و زانیاریی راپۆرتە نێودەوڵەتیەكانی دەزگا موعتەبەرەكانی دونیا، بەپێی لێدوانی خودی كاربەدەستانی عێراق، بەوردی و بە داتا شی دەكەمەوە، كە بۆچی شاسوار خۆی غەشیمە یان خەڵكی كوردستان بە غەشیم دەزانێ، هەروەها ئەوەش روون دەكەمەوە، بۆچی كاتێ خۆپیشاندەرانی عێراق دەڕژێنە سەر شەقام، دروشمی سەرەكییان ئەمەیە: (نرید وطن) واتە (نیشتمانێكمان دەوێ)؟ لەوەش سەیرتر بۆچی دیارترین دێڕی كۆمیدیی نێو سۆشیال میدیای عەرەبی عێراقی لە باشوور و ناوەڕاست، ئەمەیە: (خرە بعرضي اذا ابقى بالعراق) واتە (گوو بە شەرفم بێ، ئەگەر لە عێراق بمێنمەوە)؟

- تازەترین راپۆرتی رێكخراوی نێودەوڵەتی بۆ شەفافیەت، لە ساڵی ٢٠٢١دا بڵاو كرایەوە، تیایدا لەسەر ئاستی ١٨٠ وڵاتی دونیا، عێراق لە شەفافیەت و خاوێنیدا لەڕووی ئابوورییەوە، ١٦٠مین وڵاتە، گەر لیستەكە سەراوژێر كەین، لە ١٨٠ وڵات، عێراق لە رێزی ٢٠ گەندەڵترین وڵاتە و تەنیا سۆماڵ و لیبیا و سووریا و ئەفغانستان و ئەم جۆرە وڵاتانە لە عێراق خراپترن.

- تازەترین راپۆرتی وه‌زاره‌تی پلاندانانی عێراق دەڵێت: بەرزترین ڕێژەی ھەژاری لە پارێزگاكانی باشووری عێراقە، ڕێژەی ھەژاری لە موسەننا لە سەتا 52، لە دیوانیە لە سەتا 49، لە زیقار لە سەتا 48، لە میسان لە سەتا 47 و لە ھەریەك لە پارێزگاكانی (مووسڵ، تكریت، ڕومادی) لە سەتا 41ە.

- مەحموود داغر، پسپۆڕی ناوداری ئابووریی عێراق دەڵێت: زیاتر لە 12 ملیۆن كەس لە عێراق لەژێر هێڵی هەژاریدان و 40%ـی دانیشتوانی عێراق بێكارن.
- تەها دیفاعی، ئەندامی لێژنەی دەستپاکیی خولی پێشووی پەرلەمانی عێراق دەڵێت: بەرپرسانی عێراق 350 تریلیۆن دیناریان بردووه‌ و نارودوویانەتە دەرەوەی عێراق.

- ریاز تەمیمی، ئەندامی لێژنه‌ی ئابووری و وه‌به‌رهێنانی خولی پێشووی پەرلەمانی عێراق دەڵێت: %70ـی داهاتی دەروازە سنوورییه‌كانی عێراق لەڕێی ”پسوولەی ساختە“ـەوە دەدزرێت.
- رەحیم عوگێلی، سەرۆکی پێشووی دەستەی دەستپاکیی عێراق رایدەگەیەنێت: لە ساڵی 2003وە بڕی 600 ملیار دۆلار لە عێراق دزراوە یان بە گەندەڵی خوراوە.

- سه‌لام شه‌ممه‌ری، ئه‌ندامی په‌رله‌مانی عێراق له‌ فراكسیۆنی سائیروون - خولی پێشوو دەڵێت:
زیاتر له‌ 3 هه‌زار و 700 شوێنی پیشه‌سازی و كارگه‌ی سه‌ر به‌ وه‌زاره‌تی پیشه‌سازی و كانزاكانی عێراق په‌كیان كه‌وتووه‌.
- عەلی عەلاوی، وەزیری دارایی عێراق، ئاشكرای دەكات: زیاتر لە 10%ی فەرمانبەرانی عێراق بندیوارن.

- عه‌بدولزه‌هره‌ هینداوی، گوتەبێژی وەزارەتی پلاندانانی عێراق ئاماژە بەوە دەدات: حکوومەتی عێراق نازانێ چەند فەرمانبەری هەیە.
- لە تازەترین راپۆرتی ده‌زگه‌ی مێسه‌ری جیهانییدا هاتووە: لەڕووی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌، به‌غدای پایته‌ختی عێراق، خراپترین پایتەختی جیهانە بۆ ژیان.

- رێکخراوی پەیامنێرانی بێسنوور، نووسیویەتی: لە ساڵی 2020، عێراق یەکێک بووە لە مەترسیدارترین وڵاتەکانی جیهان بۆ رۆژنامەنووسان.
- تۆڕی دوێچەڤیللای ئەڵمانی، روونی دەكاتەوە: لە ڕیزبەندیی 144 وڵاتی جیهان لەڕووی دڵتەنگی و بێزاری و گوشاری دەروونیی دانیشتوانیانەوە، عێراق لە لوتكەی لیستەكەدایه‌ و ڕێژه‌ی خۆكوشتن ساڵ به‌ ساڵ زیاد ده‌كات تیایدا.

- كۆمپانیای به‌هاناوه‌چوونی نێوده‌وڵه‌تی، دەبێژێت: عێراق لە ریزی 5 لە مەترسیدارترین ناوچەكانی جیهانە بۆ گەشتیاران.
- دامه‌زراوه‌ی (هێنلی)ی نێوده‌وڵه‌تی، ئاشكرای دەكات: له‌ ساڵی 2020ـدا پاسپۆرتی عێراقی له‌ دوای ئه‌فغانستانه‌وه‌ به‌ دووه‌م خراپترین پاسپۆرت له‌ جیهاندا دێتە هژمار.
- راپۆرتە میدیاییەكانی عێراق: له‌ خۆپیشاندانه‌كانی ئۆكتۆبه‌ری 2019ـی عێراقه‌وه تا سەرەتای ٢٠٢١‌‌، زیاتر لە 600 كه‌س كوژراون و هه‌زاران كه‌سیش بریندار بوون.

- راپۆرتەكانی رێكخراوەیلی مافی مرۆڤ لە عێراق: چالاكوانان ناوه‌ڕاست و باشووری عێراق ڕووبه‌ڕووی تیرۆر و هه‌وڵی كوشتن ده‌بنه‌وه‌، 200 بۆ 300 چالاکوانی عێراقی ناچار بوون شوێنی خۆیان جێ بهێڵن، رائید ئەلعەزاوی، توێژەری سیاسیی عێراقییش دەڵێت: زۆرینەی چالاکوانە رفێندراوەکانی عێراق، بە ئۆتۆمبێلی سوپا و هێزە ئەمنییەکان و لەلایەن چەکدارانی میلیشیا جیاوازەکانەوە، رفێندراون.

- سەرۆکی دەزگای چاکسازی و گۆڕانکاری لە عێراق، رایدەگەیەنێ: له‌ زیندانه‌كانی عێراقدا ده‌ستدرێژی ده‌كرێته‌ سه‌ر به‌ندكراوان و كوڕیژكە روواڵەكان دەفرۆشرێن و كچانی پاكیزە دووگیان دەكرێن.
- ئاماری ساڵی 2020 ئاماژە بەوە دەكات: عێراق 8 ملیۆن ژنی بێ هاوسه‌ر و 5 مليۆن منداڵی بێسه‌رپه‌رشتی تێدایه، ئەو ژنانەی هاوسەریان لە كردەوە توندوتیژییەكاندا لەدەست داوە، رێژەی 65٪ی ئەو ژنانە پێك دەهێنن.

- راپۆرتێكی رۆژنامەوانیی عێراقی روونی دەكاتەوە: ته‌نیا له‌ ساڵی 2020ـدا زیاتر له‌ 5 هه‌زار كه‌س له‌ عێراق به‌ هۆی بازرگانی و به‌كارهێنانی مادده‌ی هۆشبه‌ره‌وه‌ ده‌ستگیر كراون، له‌ كاتێكدا له‌ ساڵی 2018ـدا 9328 كه‌س و له‌ ساڵی 2019ـدا بە هەمان هۆكار 6407 كه‌س ده‌ستگیر كراون.

خوێنەرانی هێژا و كوردستانیانی خۆشەویست، دوای زانینی ئەم داتایانە، كە هیچیان سەرچاوەكانی كوردی و كوردستانی نیە، ئێستا زانیتان شاسوار عەبدولعێراق و هەموو ئەو كوردانەی بڕیارەكەی دادگای فیدراڵیی عێراقیان دژی هەرێمی كوردستان پێ خۆشە، دەیانەوێ سامانی كوردستان لەلایەن چ حكوومەت و وڵاتێكەوە، كۆنترۆڵ بكرێت؟ سەیر ئەوەیە كە من دەڵێم: جاشێتی تا كەی؟ بەعزە برادەرێك دەغەزرن!