(كوردستان یان نەمان).. ئەم دروشمەتان لەبیر بێت
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
هەرمن ئەحمەد 17/02/2022

(كوردستان یان نەمان).. ئەم دروشمەتان لەبیر بێت

له‌ به‌فری كوردستانیان پرسی: لەو تەمەنە كورتەتدا، بەلای تۆوە چی له‌ هه‌موو شتێك ناخۆشتره؟
به‌فر وه‌ڵامی دایه‌وه: دەمێ لە ناوچە بیابەنەكانی باشووری عێراقه‌وه‌ خەڵكانێك دێن و وێنه‌م له‌گه‌ڵ ده‌گرن، ئنجا یاریم پێ دەكەن، تۆپه‌ڵه‌ به‌فره‌كان لە یه‌كتر دەگرن و دڵی خۆیانم پێ خۆش دەكەن، بەڵام دیمەنی من دەشێوێنن، ئیدی من لەبری ئەوەی ئومێدی و ئارامی ببەخشم، خەڵكی تر بێئومێد دەكەم و هێدی هێدی تەنك دەبمەوە و دەتوێمەوە و دەبمە هەڵم، رێك وەك ئەو ئومێدەی هەموو جارێك كورد لەسەر (عێراقی تازە)ی هەڵدەچنێ و دواتر ئەو ئومێدە دەبێتە بێئومێدی.

ده‌بێ بڵێین مه‌خابن، ئومێده‌كانی كورد بە دەوڵەتی عێراق، وه‌ك به‌فر ده‌توێنه‌وه، به‌درێژایی مێژوو، دەسەڵاتدارانی عێراق، بۆ بەرژەوەندیی خۆیان ستەم لە كورد ده‌كه‌ن گەمەی سیاسیی لەگەڵ دەكەن، خەم و داخ و كارەساتە گەورەكەش لەوەدایە كە ساڵانێكی زۆرە، عێراق له‌ پێشی پێشەوەی ڕیزبه‌ندی گەندەڵترین دەوڵەتەكانی جیهانە، خراپترین وڵاتە بۆ ژیان مەگەر ئەفغانستانی بن دەستی تاڵیبان لەمەیاندا شان بدا لە شانی، عێراق خاوەنی خراپترین پاسپۆرتی جیهانە، لەڕووی ئابوورییەوە غەرقی كێشەیە، لەڕووی سیاسی و ئەمنییەوە، نغرۆی قەیرانە، دەوڵەتی میلیشیاسالارییە، دەوڵەتی سەدان كێشەی كۆمەڵایەتی و فەرهەنگییە، كەچی سەرەڕای هەموو ئەمانە، لەئاست كورددا عێراقیان لێ كردووینەتە دەوڵەتی یاسا و خاوەن سیادە و بڕیار!

له‌و به‌غدا وێرانه‌وه‌ \كە بەپێی زۆر لە راپۆرتە نێودەوڵەتیەكان، خراپترین پایتەختی دنیایە بۆ ژیان\ بڕیار له‌سه‌ر چاره‌نووسی گه‌لێك ده‌درێ، كە هەزار ساڵە قوربانی دەدات، هه‌رچی نووسه‌ری شۆڤێنیی عەرەبە بە سوننە و شیعەیانەوە، كەوتوونەتە پیاهەڵدانی چەند بڕیارێكی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق دژ بە كورد و كوردستان، ‌لە كاتێكدا خۆیان وڵاتەكەی خۆیان و پایتەختەكەیان دەبینن لە چ كارەساتێكدا دەژی، خۆیان باش دەزانن یاسا لە عێراقی نوێدا! لە چ بەدحاڵییەكدایە.

با لە عەرەبەكان گەڕێین، ئێوە سەیری نووسین و لێدوانی ئەو نووسەر و چاودێر و پەرلەمانتار و شرۆڤاكارە! كوردانە بدەن، كە بە هەوا و هەوەسی عەرەبە شۆڤێنیەكان دەنووسن، هێشتا ئەوان رەخنە لە هەڵوێستی سەرۆك بارزانی دەگرن و هەڵوێستی سیاسییە شۆڤێنیەكانی بەغدا كە بە پشتیوانی ئیقلیمییە، بە راست و رەوان و دادپەرەوەرانە لەقەڵەم دەدەن، ئاخر ئەوانە لە خۆیان ناپرسن: باشە كەیسێك كە پێش شه‌ڕی داعش و لە ساڵی 2012ەوە لەو دادگایە تۆزی لێ نیشتووە، خێره‌ لەم كاتەدا تۆزەكەی لێ دەتەكێنن و بڕیاری لێ دەدەن؟ توو ویژدانتان ئەمە خۆفرۆشی و نیشتمانفرۆشی نەبێت، لای ئەو شرۆڤەكارە كوردانەوە! چ ناوێكی لێ دەنێن؟

ئەگەر ئێوە هێندە لە خەمی سامانی وڵات و نەوت و غازدان، بۆچی یەك كەستان جورئەتی ئەوەی نەبووە و نیە، لە دادگای فیدراڵی بپرسێت: ئەو سەدان ملیار دۆلارەی بە قسەی عێراقیەكان خۆیان، لە ٢٠٠٣ەوە لە عێراقدا دزراوە، چارەنووسی چیە؟ مووسڵ و شارەكانی تر تەسلیمی داعش كران، كێ بەرپرسیار بوو؟ ئاوی خواردنەوە لە شارەكانی باشوور نیە، ئێخەی كێتان گرتووە؟ زیاتر لە پەنجا مادەی دەستوور پێشێل كراوە و سەركۆمار نقەی نەكردووە، كێ بەرپرسە؟ هەڵدانەوەی هەزاران كەیسی گەندەڵی گەیشتە كوێ؟ ئای چەند ناشرین و ناجۆر و ناپەسندانە دەنووسن و قسە دەكەن، كاتێ دژی خەڵك و كوردستانی خۆتان دەوەستنەوە.

پیلانه‌كه‌ زۆر گه‌وره‌ و ئاشكرایه،‌ ئیدی به‌ ‌فەرمانی هەر كەس و دەوڵەتێك بێت، دادگا سەربەخۆ نیە و بەسیاسی كراوە و بڕیارەكانی سیاسین نەك یاسایی، هەموو بڕیارەكان لە پێچی عەمامەكانەوە دەردەچن، نەك لەنێو فایلەكانی دادگاوە، هەمووشی لە دژی كورد و هەرێمی كوردستان و خەڵكی كوردستانە، ئیتر تۆی كورد تا كەی لە نیشتمانفرۆشی و ویژدانفرۆشی بەردەوام دەبیت؟ ئەی خەمی دوارۆژی خۆت و منداڵەكانت نیە؟ خەمی ئەوەت نیە سبەی مێژوو چۆن بەنەفرەتت دەكات؟

گەڕانەوەی تاڵیبان بۆ دەسەڵاتی ئەفغانستان، قەیرانەكەی كۆچبەرانی كورد لەسەر سنووری بیلاڕووس بە دەستی دەوڵەتی بیلاڕووس و قاچاخچیە كوردەكان، شه‌ڕی چاوەڕوانكراوی ڕووسیا و ئۆكرانیا، ڕێكه‌وتنه‌ ستراتیجیه‌كانی توركیا و ئیسرائیل، ئاساییكردنەوە پەیوەندیی نێوان هەندێ لە وڵاتانی كەنداو و ئیسرائیل، پەرەسەندنی هێرشی حووسییەكان بۆ سەر وڵاتانی كەنداو و زۆر گۆڕانكاریی تریش، هەموو ئەمانە دەگوزەرێن و گرێدراوی یەكترن، بۆیە دەبێ شرۆڤەكار عەقڵی بەوە بشكێت كاتێ باس لە بڕیارگەلی ئاوها دژی هەرێمی كوردستان دەدرێ، بۆ چیە و هۆی چیە!

راستییه‌ك هه‌یه‌ كه‌ باوەڕه‌م پێیەتی، هیچ قەیران و تەنگژەیەك بۆ هەتا هەتا بەردەوام نابێت، گەلێ جار قەیرانەكان دەرفەتێكیش بۆ بەخۆداچوونەوە و خۆڕاگریی زیاتر و پێشكەوتن دەقۆزرێتەوە، واتە لە كەوتنێك سەركەوتنێك بەدی دێت.

سوپاس بۆ خوا و بۆ دڵسۆزان، هه‌رێمی كوردستان قەیران و تەنگژە و كێشەی زۆر لەمەی ئێستا گەورەتری تێپەڕاندووە و هەر بە پێوە وەستاوە، گەرچی كێشەكان كاروانی هێواش كردووەتەوە بەڵام خەڵكی كوردستان زۆر لەوە خۆڕاگرترن بە بڕیاری ئاوها بكەون، هه‌ر كوردێك یان كوردستانیەك، بچووكترین ئینتمای بۆ نیشتمان و خاكه‌كه‌ی و خەڵكەكەی هەبێت، بە ئاوازی داگیركەران و دوژمنان هەڵناپەڕێت، مەخابن كورد ئەم جۆرە خەڵكانەی لێ نابڕێت، بەڵام خۆشبەختانە ئەو خەڵكانە دەخرێنە زبڵدانی مێژووەوە، راستە ماوەیەك گیرفانیان پڕ دەكەن و خۆیان و ویژدانیان و نیشتمانیان دەفرۆشن و بەرژەوەندی و قووتی هەموو خەڵكی كوردستان دەكەنە قوربانیی گیرفانی خۆیان، بەڵام تا سەر نابێت و رۆژێك روورەشی مێژوو دەكرێن.

هەموومان دەزانین، ئەوەی ئێستا لە دژی هەرێمی كوردستان دەكرێ، دژی هەموو خەڵكی كوردستانە و لێدانە لە ئایندەی كوردستان و هەوڵە بۆ ملكەچكردنی ئیرادەی سیاسیی كورد، بەڵام هەمووشمان ئەوە راستیە باش دەزانین كە سەرۆك مەسعود بارزانی نوێنەرایەتیی ئیرادەی سیاسیی كوردستان دەكات و دەشزانین ئەو سەركردەیە نە پاشكۆیەتیی قبووڵە و نە خۆ دەچەمێنی و نە ئیرادەی میللەتێك رادەستی داگیركەران دەكات، ئیدی دەبێ هەم داگیركەران و هەم ناپاك و خۆفرۆشەكانی ناو یەكێتی و دەرەوەی یەكێتییش، ئەو راستیە بزانن كە كاتی خۆیشی بارزانیی باوك، بۆچی ”كوردستان یان نەمان“ی كردە دروشمی شۆڕشی ئەیلوول.