كاكه‌ی فه‌لاح 63 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر شیعرێكى بۆ بارزانى نووسیوه‌
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x

كاكه‌ی فه‌لاح 63 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر شیعرێكى بۆ بارزانى نووسیوه‌

”بۆ هه‌ڵۆى كوردستان... به‌بۆنه‌ى گه‌ڕانه‌وه‌ى قاره‌مانى كورد جه‌نه‌راڵ مسته‌فا بارزانى بۆ خاكى نیشتمان“

63 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر، شاعیری ناوداری كورد و شاری سلێمانی، كاكه‌ی فه‌لاح، به ‌بۆنه‌ى گه‌ڕانه‌وه‌ى قاره‌مانى كورد جه‌نه‌راڵ مسته‌فا بارزانى بۆ خاكى نیشتمان، شیعرێكى نووسیوه‌ و ڕۆژنامه‌ی (ژین) لە ژماره‌ (1412)، لە رۆژى پێنجشه‌ممه‌ 9/10/1958 لە لاپه‌ڕه‌ (4)دا بڵاوی کردووەتەوە.

كاكه‌ی فه‌لاح، شاعیرێكی خامه‌ی ڕه‌نگین و سه‌نگینی گه‌له‌كه‌مانه‌، خاوه‌ن هه‌ست و سۆزێكی ناسك و جوانه‌. ناوی ته‌واوی (حه‌مه‌ حه‌مه‌ئه‌مین قادر)ه‌، له‌ ساڵی 1928 له‌ قه‌زای چوارتای سه‌ر به‌ شاری سلێمانی، له‌ خانه‌واده‌یه‌كی نه‌خوێنده‌واردا لەدایک بووە. له‌ ته‌مه‌نی منداڵییه‌وه‌ حه‌زی له‌ شیعر و هۆنراوەدا كردووه‌ و زۆر جار خۆی بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ تاقی كردووه‌ته‌وه‌. له‌ ڕێگای شیعر و شیعرخوێندنه‌وه‌یشه‌وه‌، كه‌م و زۆر، وه‌ك بلیمه‌تێكی به‌رچاو جموجۆڵ و به‌شداریی هه‌بووه‌.

سه‌ره‌تای شیعردانانی بۆ ساڵانى (1945– 1946) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و یه‌كه‌م شیعری ده‌رباره‌ی (نه‌ورۆز) بووه‌.
ناسناوی (كاكه‌ی فه‌لاح)یش، كه‌ هه‌ر ته‌واو ناوه‌ ڕاستییه‌كه‌ی شاعیری قوت داوه‌، بۆ ساڵى (1947) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، كه‌ له‌ گردبوونه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ریدا له‌ شارى سلێمانی شیعرێكی خوێنده‌وه‌، جا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی، كه‌ وشه‌ی (كاكه‌ی فه‌لاح) له‌م شیعره‌دا هاتووه‌ و له‌ پێشكه‌شكردنه‌كه‌دا به‌ناوی فه‌لاحه ‌ڕه‌ش و ڕووت و چه‌وساوه‌كانی ناوچه‌ی شارباژێڕه‌وه‌، پێشه‌كییه‌كی به‌ په‌خشان خوێنده‌وه‌، ئیتر ئه‌و ناسناوه‌ی له‌و كاته‌دا به‌سه‌ردا دابڕا و بوو به‌ شۆرەتی شیعریی بۆی.

له‌ ساڵى (1948) دوای بگره‌وبه‌رده‌ و سزا و ئه‌شكه‌نجه‌یه‌كی زۆر، سه‌باره‌ت به‌ جموجۆڵی شیعری سیاسی، له‌ كۆبوونه‌وه‌ و خۆپیشاندانه‌كاندا (كاكه‌ی فه‌لاح) میوانێكی هه‌میشه‌ نوێن به‌كۆڵی خانه‌خوێ نه‌ویستی هه‌ر ڕۆژه‌ نا ڕۆژێكی به‌ندیخانه‌كانی ئه‌و ڕۆژگاره‌ ڕه‌شه‌ بوو.
له‌ ڕووی سیاسییه‌وه‌، شیعری زۆر نایابی هه‌یه‌ و وه‌ك زۆر له‌ شاعیرانی سه‌رده‌می خۆی و دواتریش له‌ ساڵى 1958دا شیعرێكی زۆر جوانی بۆ جه‌نابی (مسته‌فا بارزانی)ی هۆنیوه‌ته‌وه‌.
له‌ (9/10/1990) مه‌رگ یه‌خه‌ی گرت و بوو به‌ میوانێكی هه‌میشه‌یی گردی سه‌یوانی شاعیران، له‌ سلێمانی.
ئه‌م شاعیره‌ خاوه‌نی (26) كتێبی چاپكراوه‌، كه‌ (7) كتێبی تایبه‌تن به‌ منداڵان.

كاكه‌ى فه‌لاح، وه‌ك زۆر له‌ شاعیرانى به‌هه‌ڵوێست و نیشتمانپه‌روه‌رى كورد، له‌ سه‌روه‌ختى هاتنه‌وه‌ى مسته‌فا بارزانی، خۆشه‌ویستى و رێز و وه‌فاداریی نواندووه‌ و به‌ هۆنراوه‌ و نووسین و به‌ كردار ئه‌و هه‌ست و سۆز و خۆشه‌ویستییه‌ی ده‌ربڕیوه‌ و هۆنراوه‌كانی له‌ گردبوونه‌وه‌كاندا خوێندووه‌ته‌وه‌ و له‌ رۆژنامه‌ى (ژین)دا بڵاوی كردووەته‌وه‌. كاكه‌ى فه‌لاح له‌و كاته‌دا به‌ ناوى (شارباژێڕى) هۆنراوه‌ نازدار و سه‌نگین و به‌نرخه‌كه‌ى كه‌ به‌ناونیشانى (بۆ هه‌ڵۆى كوردستان)، به‌ بۆنه‌ى گه‌ڕانه‌وه‌ى قاره‌مانى كورد جه‌نه‌راڵ مسته‌فا بارزانى بۆ خاكى نیشتمان، ده‌نووسێت و له‌ ڕۆژنامه‌ی (ژین) ژماره‌ (1412)، لە رۆژى پێنجشه‌ممه‌ 9/10/1958 لاپه‌ڕه‌ (4)دا بڵاوى كردووەته‌وه‌.

پاشان له‌ سه‌ردانى مسته‌فا بارزانى له‌ 23/10/1958دا بۆ شارى سلێمانى، له‌نێو ئاپۆراى جه‌ماوه‌رییدا و له‌ به‌رده‌ركى سه‌راى سلێمانى و له‌نێو باڵه‌خانه‌ى نوورى عه‌لى، له‌به‌رامبه‌ر (بارزانی)دا ئه‌و هۆنراوه‌ سه‌نگین و به‌نرخ و وشه‌ زێڕینانه‌ پێشكه‌ش ده‌كات. ئه‌مه‌ش ده‌قى ئه‌و شیعره‌یه‌، كه‌ كاكه‌ى فه‌لاح به‌ناوى (شارباژێڕى)، كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ ناسناوه‌ شیعرییه‌كانى كاكه‌ى فه‌لاح، به‌مجۆره‌ له‌ (ژین)دا بڵاو كراوه‌ته‌وه‌:

به‌بۆنه‌ى گه‌ڕانه‌وه‌ى قاره‌مانى كورد جه‌نه‌راڵ مسته‌فا بارزانى بۆ خاكى نیشتمان

بۆ هه‌ڵۆى كوردستان

ئه‌ى گلێنه‌ى چاوه‌كانم، ئه‌ى هه‌ڵۆى كوێستانى كورد
چقڵى چاوى دوژمنانى، خاكى كوردستانى كورد
قاره‌مانى، نه‌وجه‌وانى، شۆڕشى بارزانى كورد
ئه‌ى جگه‌رسۆزى نه‌به‌رد ‌و قۆچه‌كه‌ى قوربانى كورد
موژده‌ بێ زنجیر ‌و كۆتى كۆیله‌یى ئه‌م میلله‌ته‌
وا له‌ژێر چه‌كوشى خه‌باتا، وردوخاش ‌و له‌تله‌ته‌
***
ئه‌ى زه‌عیمى شۆڕشى كورد، ئه‌ى زه‌عیمى قاره‌مان
نووكى نێزه‌ى جه‌رگى دوژمن، ساڵه‌هاى ئاواره‌مان
ئه‌ى له‌ ڕێى به‌یداخى خۆشى جه‌ژنه‌كه‌ى ئه‌مجاره‌مان
موژده‌ بێ ناحه‌ز خه‌ڵاته‌، بۆ په‌تى سێداره‌مان
ئه‌و كه‌سه‌ى ناپاكى گیانى نیشتمان ‌و میلله‌ته‌
دیاره‌ شایانى قه‌ناره‌ ‌و گولله‌باران ‌و په‌ته‌
***
تۆش له‌ ڕێى مافى گه‌لى خۆت، شۆڕشى بارزانه‌كه‌ت
به‌ڵگه‌یه‌ بۆ ڕاپه‌ڕینت، شاخى كوردستانه‌كه‌ت
خوێنى كوردیش ئاگره‌، بۆ مه‌شخه‌ڵى هه‌ستانه‌كه‌ت
شوێنى شانازیى وڵاته‌، لاپه‌ڕه‌ى داستانه‌كه‌ت
سینگه‌كه‌ى خۆت كرده‌ قه‌ڵغانى سه‌رى ئه‌م میلله‌ته‌
چه‌نده‌ تینوو بوو به‌ خوێنى تۆ، دز ‌و جه‌رده‌ ‌و چه‌ته‌
تۆش له‌ ڕێى ئازادیا بوو، شۆڕشى خۆت نایه‌وه‌
بوویته‌ پێشمه‌رگه‌ى وڵاتت، به‌و هه‌موو خولیایه‌وه‌
چه‌ند كه‌ڕه‌ت جه‌رگوهه‌ناوى، دوژمنت به‌ردایه‌وه‌
هێزى تاریكى به‌زه‌برى هێرشت ئه‌شكایه‌وه‌
جه‌وهه‌رى تۆ، ڕۆژ ‌و شه‌و، وێردى زمانى میلله‌ته‌
لاپه‌ڕه‌ى مێژووى ژیانت، پڕ خه‌بات ‌و هه‌ڵمه‌ته‌
***
تۆش له‌ ڕێى ئه‌م خاكه‌دا بوو، خاكى پیرۆزى وڵات
گیانى شیرینت له‌سه‌ر، ئه‌و ده‌سته‌ دانا، بۆ خه‌ڵات
هه‌ر كه‌ ڕۆژى شوومى پڕ مه‌ینه‌ت له‌ ئاسۆى كورد هه‌ڵات
خۆت گه‌یانده‌ ئه‌و دڵه‌ى، وا لێ ئه‌داتن ڕۆژهه‌ڵات
ئه‌و دڵه‌ى پشت ‌و په‌ناگه‌ى ڕۆڵه‌كانى میلله‌ته‌
بۆ ژیانى سه‌ربه‌خۆیى گه‌ل، به‌ تاسه‌ ‌و عه‌زره‌ته‌
***
ئێسته‌كه‌ش ورد ‌و درشتى نیشتمانى خۆشه‌ویست
چه‌پكه‌گوڵیان ساز ئه‌كه‌ن، بۆ قاره‌مانى خۆشه‌ویست
هه‌ر له‌ جه‌ژنابێ، ژیانى پاڵه‌وانى خۆشه‌ویست
بۆ قه‌ڵاى ئازادى زۆر بێ، پاسه‌وانى خۆشه‌ویست
ئه‌و كه‌سه‌ى دڵسۆزى خاكى نیشتمان ‌و میلله‌ته‌
ئه‌ى هه‌ڵۆ، بۆ تۆ، دڵ ‌و چاوى په‌رۆشى ڕێگه‌ته‌