كاریگەرییەكانی سەرکەوتنی گەورەی پارتی لە نەینەوای ژێر هەژموونی حەشد و پەکەکەدا
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x

كاریگەرییەكانی سەرکەوتنی گەورەی پارتی لە نەینەوای ژێر هەژموونی حەشد و پەکەکەدا

بەرپرسێكی پارتی: بە هێنانی 10 کورسی لە مووسڵ، پارتی کوردستانیبوونی دەشتی نەینەوای سەلماند

سەرەڕای ئەوەی كە ناوچەکە بەگشتی لەژێر چەک و هەژموونی حەشدی شەعبی و پەکەکەدایە، بەڵام پارتی دیموکراتی کوردستان، سەرەڕای ئەو تەحەدییانەی بەردەمی، لەم هەڵبژاردنە پێشوەختەی عێراقدا توانیی دەنگێکی زۆری ناوچەکە کۆ بکاتەوە و ژمارەی کورسییەکانی لە 6 کورسییەوە بگەیەنێتە 10 کورسی، ئەوەش بە بڕوای چاودێران، کاریگەریی گەورەی لەسەر بەهێزبوونی زیاتری پێگەی پارتی و هەرێمی کوردستان لە سنووری پارێزگای نەینەوا دەبێت و هەوڵ دەدات ئەمنیەت و ئاوەدانی بۆ ناوچەکە بەگشتی بگەڕێنێتەوە، ئەمەش دەبێتە هۆی گەڕانەوەی ئاوارەکان بۆ زێدی خۆیان.

گرنگیی دەشتی نەینەوا بۆ هەرێمی کوردستان و پارتی

دەشتی نەینەوا، چەندین پێکهاتەی جیاواز و غەیرە كورد و كوردی تێدایە لەوانە (مەسیحی، شەبەک، ئێزدی، کاکەیی، عەرەب، توركمان) تیایدا دەژین. لە هێرشی چەکدارانی داعش لە ساڵی 2014 بۆ سەر شاری مووسڵ و دەشتی نەینەوا، نزیکەی 150 هەزار کەس لەو پێکهاتانە، ئاوارەی هەرێمی کوردستان بوون، بەشێکیان لە کەمپەکان لە هەرێمی کوردستان نیشتەجێ بوون و تاوەکوو ئێستاش هەندێکیان هەر ماونەتەوە، بەتایبەتی کوردانی ئێزدی، کە بەهۆی دەسەڵاتی خۆسەپێنی پەکەکە و حەشدی شەعبی لە شنگال، بەپێی دوایین ئاماری ئاوارەکان لە هەرێمی کوردستان، نزیکەی 85٪یان لە کەمپەکانی هەرێمی کوردستان نیشتەجێن. بە بڕوای چاودێران، ئەو سەرکەوتنەی پارتی بە هێنانی ئەو ژمارە زۆرە کورسییە، کاریگەریی پارتی لەسەر هەوڵدانی سیاسی و دیبلۆماسی بۆ کۆتاییهێنان بەو دۆخە نەخوازراوە زیاتر دەکات، چونکە بەم هەڵبژاردنە دەرکەوت، کە کێ نوێنەری راستەقینەی خەڵکی ئەو ناوچەیەیە.

گرنکیی پێگەی نەینەوا

شارەزایانی جوگرافی و لێکۆڵەرە سیاسییەکان پێیانوایە، نەینەوا وەكوو شار و پارێزگا و دەڤەر، گرنگی و كاریگەریی سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی و تەنانەت سەربازییشی لەسەر هەرێمی كوردستان هەیە، هەروەکوو ئەوەی لە شەڕی داعش و حەشدی شەعبی بۆ سەر هەرێمی کوردستان بینرا، هەروەها پارێزگای نەینەوا سێیەم شاری گەورەی عێراقە لەدوای بەغدا و بەسڕە، لە ژمارەی دانیشتوان و گەورەیی جوگرافیا و دەوڵەمەندیی لە سامانە سروشتییەكان و كشتوكاڵ و مەڕوماڵاتدا، بەو هۆیەشی كەوتووەتە سەر سنووری هەرسێ وڵاتی عێراق و سووریا و توركیا، لایەکیشی بە دەشتی نەینەواوە راستەوخۆ بە هەرێمی کوردستانەوە بەستراوەتەوە، ئەوەش پێگەیەکی گەورە و گرنگی بازرگانی بە شارەکە داوە و بۆ هەرێمی کوردستانیش لە هەموو ئەو ڕوانەی ئاماژەی پێ درا، شوێنێکی ستراتیژییە.

جگە لەوەش، نەینەوا شارێكی دێرین و مێژووییە و لە ڕووی كۆمەڵایەتیشەوە تێكەڵەیەكە لە نەتەوەی كورد و عەرەب و توركمان و لە ڕووی ئایینیشەوە، ئیسلام، مەسیحی، کاکەیی، ئێزدی، کلدانی، سریانی و شەبەک و لە مەزهەبەكانی ئیسلامیشدا شیعە و سوننەی تیادا دەژی، بە شێوەیەک، تێکەڵەیەکە لە هەموو پێکهاتە و ئایین و ئایینزایەک و ئەوەش گرنگیی شارەکەی بۆ هەرێمی کوردستان زیاتر کردووە، کە لە هەموو جیهانەوە هەرێمی کوردستان وەکوو پارێزەری پێکهاتەکان تەماشا دەکرێت.

نەینەوای دوای رێکخراوی تیرۆریستیی داعش

بەپێی سەرچاوەکانی زانیاری، بە هاتنی داعش و داگیركردنی نەینەوا و شەنگال… هتد. تەواوی ئەو تێكەڵاویە كۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابووری و ئاوەدانییەی لەو شارەدا هەبوو، لە هەموو رووەکانەوە تێکدرا، نەینەوای ئێستای دوای داعش و لەژێر هەژموونی حەشدی شەعبی و پەکەکە، بووە بە شارێكی خامۆش و وێرانە و دوور لە دەستی ئاوەدانی، کە ئەمەش لە هەموو روویەکەوە پێویستی بە پێگەی سیاسی و بەهێزی هەرێمی کوردستان هەیە، تاوەکوو سەرپێ بخرێتەوە، بەو دۆخەشی، کە هێزە خۆسەپێنەکان بەتایبەتی لە شنگال و دەشتی نەینەوا دروستیان کردووە، ئەستەمە بتوانرێ هەنگاو بۆ ئەو لایەنە ئەرێنییانە بنرێ، لەبەرئەوە سەرکەوتنی پارتی بەو ژمارە کورسییە، خاڵی گرنگی بۆ خەڵکی ئەو ناوچەیە، جێبەجێکردنی رێککەوتنەکانە لەنێوان حکوومەتی هەرێمی کوردستان و عێراق، بەتایبەتی رێککەوتنی شنگال، کە بەهۆیەوە دەستی ئاوەدانی و ئەمنیەت بۆ ئەو ناوچانەی دەشتی نەینەوا بەگشتی دەگەڕێتەوە و ئەوەش کاریگەریی لەسەر تەواوی پارێزگاکە دەبێت.

بە گوێرەی ڕاپۆرتێکی پێشووی (ئیندیپێندێنت)، گیرگرفتەکانی وەکوو بێکاری و نەبوونی خزمەتگوزارییەکان و ترس و دڵەڕاوکێی ئاسایش و نەبوونی سەقامگیری و هەڕەشەی گرووپە توندڕەوەکان و میلیشا چەکدارەکان، لە هەرە هۆکارە سەرەکییەکانی بەردەم دووریی پێکهاتەکانی دەشتی نەینەوان لە زێد و ناوچەکانی خۆیان و گەڕانەوەی ژیانێکی راستەقینە بۆیان.

هەڵبژاردن و بەهێزبوونی پێگەی کورد و پارتی

لە چەند رۆژی رابردوودا هەڵبژاردنی پێشوەختەی پەرلەمانی عێراق بەڕێوە چوو، پارتی دیموکراتی کوردستان بە 14 بەربژێر بەشداریی لە بازنەکانی پارێزگای نەینەوادا کرد، کە سیانیان لەناو سەنتەری شارەکە و ئەوانی دیکەش لە دەشتی نەینەوا و شنگال بوون.

سەرەڕای ئەو ئالینگارییە زۆرانەی هاتنە بەردەم کاندیدانی پارتی، کاتێک ویستیان بۆ بانگەشەی هەڵبژاردن بچنەوە شنگال و لەلایەن چەکدارانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) ڕێگرییان لێ کرا، لەناو سەنتەری شارەکەش هێزەکانی حەشدی شەعبی رێگرییان لە کاندیدەکانی پارتی دەکرد، کە وەکوو کاندیدەکانی دیکە بانگەشە بکەن، هاوکات پەکەکە و حەشدی شەعبی بە بەرنامەیەکی رێکخراو هەوڵیان دا ئەو ئاوارانەی مافی دەنگدانیان لە شنگال و ئەو ناوچانەی دەشتی نەینەوا بوو، لە بازگەکان گرفت بخرێتە بەردەمیان، تاوەکوو ناچار بن بە گەڕانەوە و دەنگ نەدەن، چونکە دەیانزانی ئاوارەکان زۆربەیان دەنگیان بۆ بەربژێرەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانە، بەڵام لەگەڵ هەموو ئەوانەشدا، پارتی دیموکراتی کوردستان توانیی 10 کورسیی ئەو پارێزگایە بەگشتی بەدەست بهێنێ، کورسییەکانی (شنگال)یش کە سێ کورسی بوون، بەدەستی هێنان.

پارێزگارەكان

لەبارەی ئەم سەرکەوتنەی کورد و پارتییەوە، جەوهەر عەلی، بریكاری میری ئێزدییان بۆ (باسنیوز) ڕایگەیاند، بە دیدی ئەوان هەر کورسییەک بۆ کورد لە مووسڵ و ناوچە دابڕێنراوەکان زیاد بکات، یەکەم جار بە قازانجی خەڵکی ناوچەکە، دووەمیان بە قازانجی کورد و سێیەمیشیان بە قازانجی هەرێمی کوردستان دەبێت، گوتیشی: ”ئەو سەرکەوتنەی پارتی لە نەینەوا هێناویەتی، سەرکەوتنی هەموو کوردە، بێ گومان کە پارتی هێزی یەکەم بێت لەو ناوچانە، ئەوا کاریگەریی لەسەر هەموو ناوچەکە لە رووی ئیداری و سیاسی و ئاوەدانییەوە دەبێت“.

بریكاری میری ئێزدییان ئاماژەی بەوەش دا، ئەو کورسییانەی کەرکووکیش قازانجی زۆری بۆ کورد دەبێت.

ڕاشیگەیاند، لە شنگال سەرکەوتنی بەربژێرەکانی پارتی بە قازانجی ئێزدییەکانە و ئەوەش کاریگەریی گەورەی دەبێت لەسەر جێبەجێکردنی رێککەوتنی شنگال و گەڕانەوەی ئاوارە ئێزدییەکان.

کورسییەکانی پارتی

هاوکات، شێروان دووبەردانی، کاندیدی سەرکەوتووی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ (باسنیوز) ڕایگەیاند، ئەو دەنگ و کورسییە زۆرەی پارتی لەو ناوچانە، بۆ جارێکی دیکە کوردستانیبوونی تەواوی ناوچەکانی ماددەی 140ی دەستووری عێراقی سەلماند، گوتیشی: ”ئەگەر سەیری ئەو 10 کورسییە بکەین، کە پارتی لە نەینەوا هێناویەتی، ئەوە تێبینی دەکەین کە تەواوی خەڵکی دەشتی نەینەوا کاندیدانی پارتی دیموکراتی کوردستانیان بە نوێنەری راستەقینەی خۆیان زانیوە، ئەوە سەرەڕای ئەو فشار و دۆخە خراپەی، کە لەسەر دەنگدەران بووە، بەهۆی بوونی ئەو هێزانەی پەکەکە و حەشدی شەعبی“.

شێروان دووبەردانی، جەختی لەوەش کردەوە، ئەو سەرکەوتنە تەنیا سەرکەوتنی پارتی نەبوو، بەڵکوو سەرکەوتنی تەواوی کوردە، چونکە ئەوە سەلماندی ئەو ناوچانە کوردستانیین و پێویستە هێزی پێشمەرگەی کوردستان بۆ پاراستنی ئەو خەڵکە بگەڕێتەوە، بوونی پێشمەرگەش لەو ناوچانە، خۆی دەبێتە هۆی بەرقەراربوونی ئەمنیەت و ئاسایشی ئەو ناوچەیە، کە ئەوەش دواجار لە خزمەتی خەڵکی ناوچەکە و کورد و هەرێمی کوردستاندایە.

سەرکەوتنی پارتی

لای خۆشیانەوە، عیسمەت رەجەب، ئەندامی سەرکردایەتیی پارتی و بەرپرسی پێشووی لقی نەینەوای پارتی دیموکراتی کوردستان، بۆ (باسنیوز) ڕایگەیاند، هێنانی ئەو 10 کورسییە لەو ناوچانە، دەرخەری ئەو راستییەیە، کە خەڵکی ئەو ناوچانە دەیانەوێ لەگەڵ پارتی و هەرێمی کوردستاندا بن، گوتیشی: ”ئەوە یەکەم جارە پارتی ئەو ژمارە زۆرە کورسییە دەهێنێ، پێش ئەو هەڵبژاردنە 6 کورسیی هەبوو، چونکە دەنگەکانی شنگال لە هەڵبژاردنی رابردوو سوتێنرابوون و هژمار نەکرابوون، ئەگەر نا ئەوکاتیش لەوانەیە پارتی 9 کورسیی بهێنایە“.

ئەو بەرپرسەی پارتی جەختی لەوە کردەوە، ئەو ژمارە زۆرەی کورسیی پارتی، کاریگەریی گەورەی لەسەر جێبەجێکردنی رێکكەوتنی شنگال دەبێت، چونکە پەیامێکە بۆ حکوومەتی عێراق، کە بوونی ئەو هێزانە لەو ناوچانە نایاسایین و خەڵکی ئەو ناوچانە رەتیان دەکەنەوە، گوتیشی: ”جێبەجێکردنی رێککەوتنی شنگال، کە بەگشتی لە بەرژەوەندیی خەڵکی شنگالدایە، دواجار لە بەرژەوەندیی هەموو کورد و هەرێمی کوردستان و عێراقیشە، گرنگە ئەو پەیامەی خەڵک کە لەو هەڵبژاردنەدا بە گوێی هەموو لایەکی دا، بەزووترین کات جێبەجێ بکرێت“.