توێژەرێک: عێراق بەرەو هەڵدێر هەنگاو دەنێت
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x

توێژەرێک: عێراق بەرەو هەڵدێر هەنگاو دەنێت

توێژەرێکی کورد رایدەگەیەنێت، بەم دۆخەی ئێستاش و بەو عەقڵیەت و سیاسەتکردنە، بە ناردنی خەڵکی بێ ئەزموون و نەشارەزا بۆ حکوومەت و پەرلەمان، ئایندەی عێراق باش نابینرێ و بەرەو هەڵدێرانێکی گەورە دەڕوات.

بەهرۆز جەعفەر، دامەزرێنەر و سەرۆکی ئینستیتیوتی مێدیتەریانە بۆ توێژینەوەی هەرێمایەتی، بابەتێکی لە ماڵپەڕی ئینستیتیوتی مێدیتەریانە بڵاو کردووەتەوە و ئاماژەی بۆ ئەوە کردووە، کە ئایندەی عێراق، بە چەندین هۆکارەوە، بەرەو هەڵدێرانێکی گەورە دەڕوات.

ئەو توێژەرە هۆکارەکانی پاشاگەردانی و هەڵدێرانی عێراق، بەتایبەت لەدوای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا، بۆ نەمانی رۆڵی مەرجەعیەت دەگێڕێتەوە، چونکە ”حەوزەی نەجەف کێبرکێی حەوزەی قومی پێ ناکرێ، بەتایبەت لەدوای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا“.

هەروەک بەهرۆز جەعفەر رایگەیاندووە، ناوماڵی پێکهاتە سەرەکییەکانی عێراق ناڕێک و پەرت و بڵاوە، گرفتەکانیش، بەتایبەت لەنێوان حکوومەتەکانی عێراقی فیدڕاڵ و هەرێمی کوردستان ماون و چارەسەر نەکراون و ”لەمەودواش بە هاتنەپێشەوەی خەڵکی هەرزە و بێ ئەزموون بۆ جومگە گرنگەکان، بەتایبەت پەرلەمان و حکوومەتی عێراق، ئەو گرفتانە نەک چارەسەر نابن، بەڵکوو قووڵتر دەبنەوە“.

لە عێراقدا بەگشتی کاندیدکردنی کەسەکان لەسەر بنەمای حزبایەتی و کۆکردنەوەی دەنگی عەشیرەت و پێکهاتە و ناوچەکانە، بەهرۆز جەعفەر لە نووسینەکەیدا نموونە بە کەسانی ئەکادیمی لە وڵاتان دەهێنێتەوە و تیشکیش دەخاتە سەر ئاست و توانای ئەو خەڵکانەی لە عێراق دەنێردرێنە پەرلەمان و حکوومەت و دەڵێت: ”لە کۆنفرانسی وڵاتان خەڵکم دیوە دکتۆرای لە فیزیای ئەتۆمیدا هەبووە، 30 ساڵ ئەزموونی کاری لە بواری جیاجیادا هەبووە، بەڵام لە عێراق خەڵکێک دەکرێ بە وەزیر، یەک رۆژ وەزیفەی نەدیوە، خەڵک هەیە نازانێ ئاسایشی نیشتمانی و ئەمنی و ئەلیکترۆنی چیین، کەچی دەکرێ بە عەمید و عەقید، خەڵک هەبووە پاسەوانی بەرپرسێک بووە، کەچی دوو خولە لە پەرلەمانە و لە لێژنە هەستیارەکان دانراوە“.

ئەگەر دۆخی عێراق بەم حاڵەی ئێستایەوە بڕوا، ئەو توێژەرە پێی وایە پەرلەمان و حکوومەتی عێراق ”پڕ دەبن لە هەرزەی ساڵانی نەوەدەکان و دوو هەزارەکان، کە نە دەزانن پیرۆزییەکان چین، نە کتێبێکیان خوێندووەتەوە، نە دەزانن مەرجەع و نەتەوە و نیشتمان چیین، نە دەزانن بەڕێوەبردنی گفتوگۆ چییە و چۆنە، نە دەزانن ئەخلاقیاتی پێکەوەکارکردن و پێکەوەژیان و بنیاتنان چییە، بەمەش عێراق ئەنجامەکەی هەڵدێرانە“.

بەهرۆز جەعفەر بە ئاماژەکردن بەوەی سیاسەت هونەرە، زانست و ئەزموونە، رایگەیاندووە: ”ئەو نەوە نوێیەی چارەنووسی عێراقیان دەکەوێتە دەست و دەچنە جومگە گرنگەکانی ئەو وڵاتە، نازانن سیاسەت چییە و چۆن دەکرێ“ و کاتێکیش ئایندەی عێراق دەکەوێتە دەست نەوەیەکی لەم شێوەیە، ”هیچ تێگەیشتنیان بۆ مەسەلەی کورد و مافەکانی نابێت“، بەتایبەتی ئەو گرووپە چەکدارییانەی دروست بوون و باڵادەستن.

ئەو توێژەرە گرووپ و میلیشیا چەکدارییەکانی حەشدی شەعبی بە مایەی هەڕەشە دەزانێت و رایدەگەیەنێت، ”ئەوان خاوەنی بڕیاری یەکلاکەرەوەن“ و بەرپرسیشن لە هێرشەکان بۆ سەر فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر.

بۆ بەرپەرچدانەوە و نەهێشتنی مەترسیی ئەو گرووپە چەکدارییانە لەسەر هەرێمی کوردستان، بەهرۆز جەعفەر بە پێویستی دەزانێ ”کورد لە ناوخۆدا حکوومەتێکی بەهێزی هەبێ و سوپایەکی بەهێز دروست بکات، بە وردی سیاسەتەکانی خۆی دابڕێژێ و کەسانی بە ئەزموون و نیشتمانی و دڵسۆز بنێرێتە بەغدا، نەک کەسانێک، کە لەپێناو بەرژەوەندییەکی خۆیان کۆدەنگیی کورد پێشێل دەکەن“.

هەروەها لە ئاستی دەرەوەدا، ئەو توێژەرە پێی وایە ”پێویستە کورد لۆبییەکانی خۆی چڕ بکاتەوە، لەسەر ئاستی عێراق پەیوەندییەکانی خۆی لەگەڵ مەرجەعیەتە ئایینییەکان و توێژی سیاسیی پێشووتری عێراق بەهێزتر بکات، زۆرترین بژاردە و کارتەکانی خۆی ریز بکات و بەرچاوڕوون بێ لەوەی بۆ لەمەودوا و دوای کشانەوەی ئەمریکا لە عێراق، بەغدا چۆن مامەڵە لەگەڵ هەرێمی کوردستاندا دەکات“.