كەیسی دكتۆرە باخان و رێكخراوەكانی ژنان لە وەتەنێكی ئاوادا!
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
هەرمن ئەحمەد 15/06/2021

كەیسی دكتۆرە باخان و رێكخراوەكانی ژنان لە وەتەنێكی ئاوادا!

فایه‌ق بێكه‌سی شاعیر گوتی: ”خوایه‌ وه‌ته‌ن ئاوا كه‌ی“، ئێمە بەدوایدا تاوەكوو بەر لە راپەڕینی باشووری كوردستان، بەردەوام ئه‌و داواكاری ‌و نزایەمان بوو لە خودای گەورە، تا گەیشتە ئەوەی وه‌ته‌نێكی بە ناوی (هەرێمی كوردستان) بۆ ئاوا كردین و بووینه‌ خاوه‌نی. سوپاس بۆ خودا، لەم وەتەنەدا چه‌ندین حزب و رێكخراو و میدیا و دامووده‌زگا كه‌ پێشتر هیچیان وجوودیان نه‌بوو، هه‌موویان دامەزران و دروست بوون.

له‌و نێوه‌نده‌دا چه‌ندین رێكخراو به‌ ناوی ڕێكخراوەكانی كۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی و لەو چوارچێوەیشەدا سەدان رێكخراوی مافه‌كانی مرۆڤ به‌گشتی و رێكخراوه‌كانی ئافره‌تان به‌تایبه‌تی، بەناوی جیاوازی ئافرەتان، ژنان، خانمان، خاتوونان، خوشكان، دادەكان، كچان، و.. هتد، لەم ساڵانەی دواییدا ئەنجومەنی خانمانیش كە دەزگایەكە سەر بە حكوومەتی هەرێمی كوردستانە، هەموو ئەمانە هاتنە دامەزراندن، ئەگەرچی چەند رێكخراوێكیان پێش راپەڕینیش لە شاخ هەبوون.

ئه‌مانه‌ هه‌ر هه‌موویان خۆیان به‌ داكۆكیكاری سه‌رسه‌ختی مافه‌كانی ئافرەتان و ژنان و رەگەزی مێ داده‌نێن! ئه‌وه‌ی جێی بایه‌خ و سه‌رنجه، ئه‌وانه‌ی له‌و رێكخراوه‌نه‌دا كار ده‌كه‌ن، هه‌موویان به‌ خۆیان ده‌ڵێن چالاكوان و كه‌سانی ڕۆشنبیر و دەستەبژێر‌ و زۆربەشیان یاساناس، هه‌ڵبه‌ته قسه‌م له‌سه‌ر ئه‌وه ‌نیه‌ كه‌ ئه‌وان توانا و كه‌فائه‌تیان هەیە یان نا،‌ به‌ڵام دەپرسم: دوای هەبوونی هەموو ئه‌و توانا مرۆییەی ئافرەتان و ئەو رێكخراوانە،‌ بۆچی تا ئێستا هه‌ر له‌ سەرەتای كاروانەكەداین؟

هه‌ڵبه‌ته‌ ئاساییه‌،‌ هه‌ر رێكخراوێكی مافی ژنان ئه‌جێندایه‌كی تایبه‌ت به‌ خۆیی هه‌بێت، تتا رادەیەكیش رەنگە ئاسایی بێت هەریەكەیان لەلایەن حزبێكەوە سپۆنسەر و سەرپەرشتی بكرێن، به‌ڵام ئەو دەمەی بەرژەوەندیی حزب دەخەنە پێش ئەو پرسەی لەپێناویدا دامەزراون و بەحساب دەبێ خەباتی بۆ بكەن كە پرسی مافی ژن و ئافرەتە، ئیدی پێم وابێت بوونی ئەو رێكخراوانە زیانبەخشە نەك سوودبەخش. كەیسێك كە دەبێتە رای گشتی و زۆرینەی خەڵكی لێ بەئاگایە، دەبێ كاری لێ بكەن، كەیسێك كە ستەم لە ژن دەكرێت و كەس ئاگای لێ نیە، دەبێ رای گشتیی لێ ئاگادار بكەنەوە و كار بۆ نەهێشتنی ئەو زوڵمە بكەن، دەنا بوون و پێگەیان دەكەوێتە بەر گومان و پرسیار.

ڕیكخراوه‌كانی تایبەت بە مافی ژنان و ئافرەتان بۆچی دروست بوون‌؟ ئه‌مه‌ پرسیارێكه‌ ده‌بێت لێیان بكرێ، واز له‌و پرسیاره‌ تایبه‌ته‌ی خۆم ده‌هێنم كه‌ زۆر جار هه‌ر ده‌یڵێم و ده‌یڵێمه‌وه: ڕێكخراوه‌كان چییان بۆ ژنان كردووه‌ و به‌ڕاستی كه‌ی به‌ته‌واوی بیر لە ئەركی سەر شانی خۆیان ده‌كه‌نه‌وه‌؟ به‌ڵام پرسیاری هەنووكەیی لەم رۆژانەدا‌ ئه‌وه‌یە: ئه‌و هه‌موو رێكخراوه‌ له‌سه‌ر ناوی ئافره‌تان و ژنان و خانمان و خوشكان و خاتوونان، بەتابەتییش ئەوانەی سلێمانی و هەڵەبجە و گەرمیان، چیان كرد بۆ كه‌یسی دكتۆره‌ باخان؟ بۆچی خۆیان بێده‌نگ و كڕ كردووه‌،‌ به‌ مه‌رجێك كه‌یسی ئه‌و خانمه‌ پزیشكه‌ گشتیه‌ و سه‌خسی نیه، لێ لەنێو ئەو كەیسەدا چەند ژنێك (دكتۆرە باخان و دایكی و خوشكی) زۆر بێویژدانانە و بێباكانە ئازار دەدرێن، تەنها بەهۆی ئەوەی یەكێك لەو ژنانە قسەیەكی حەق و رەقی! كردووە. بێگومان ئه‌گه‌ر من بێئاگا بم له‌وه‌ی هەر یەكێكیان هەڵوێستێكیان نواندووه‌ یان به‌یانامه‌یه‌كیان ده‌ركردووە و به‌دواداچوونی جدییان بۆ ئه‌و كه‌یسه كردووە كە چەند ژنێكی تێدا ئازار دەدرێ، ئه‌وا من داوای بوورین ده‌كه‌م.

له‌م قۆناغه‌دا ئیتر پێویسته‌ ڕێكخراوه‌كانی تایبەت بە مافی ئافرەت و ژن، به‌خۆداچوونه‌وه‌یه‌كی جدی بكه‌ن، كاتی قسه‌ی نێو میدیا و مانشێتە بریقه‌داره‌كان نه‌ماوه‌، رەوشەكە بەتایبەتی لە كەیسێكی وەكوو كەیسی دكتۆرە باخان و دایكە پەرستارە میهرەبانە خانەنشینەكەیدا، هه‌نگاوی پراكتیكی دەخوازێت و دەبێ ئەو هەنگاوانە دەرەنجامیشی هەبێت. ئاخر چۆن دەبێ هه‌ر ژنێكی بوێر هاته‌ ده‌نگ و لەسەر كەیسێكی خراپ بۆ ئەم وڵاتە، قسەی كرد، ئیدی بەوپەڕی سووكایەتی مامەڵەی لەگەڵ بكرێت و ئازاری خۆی و دایكی و خوشكەكەی و ماڵباتەكەشی بدرێت و هێزی ئەمنیی حزبی بچێتە سەریان و بیانخەنە زیندانەوە.

ئه‌وه‌ی جێی داخه‌ خانمە پزیشكێك لەپێناو پاراستنی خۆی و ماڵباتەكەی و پاراستنی ئەو بەڵگانەی كە گەندەڵێی گەورەیان ئاشكرا كردووە، چەند رۆژێكە شوێنی ژیان و گوزه‌ران و كاری به‌جێ هێشتووه‌ و هه‌ڵاتووه‌ بۆ شارێكی تر تا خۆی تێدا داڵده‌‌ بدات، كەچی تا ئێستا رێكخراوەكانی ژنان بێ هەڵوێستن. ئه‌ی هاوار ئه‌و هه‌موو چالاكوان و رێكخراوه‌ له‌ سلێمانی و هه‌ڵه‌بجه‌ هه‌ن، نه‌یانتوانی دیوارێكی پارێزبه‌ندی بۆ ئه‌و خانمه‌ دروست بكه‌ن، سه‌رباری ئه‌وه‌ش ناوەناتۆره ‌و بوختانی بۆ هەڵدەچنن و سووكایه‌تی نەك بە خۆی، بەڵكوو بە دایكی و خوشكی و منداڵەكانیشی دەكەن، ئەوانە لەبری هەڵوێست و هاوخەمی و بەرگری، دێن و پێی پێده‌كه‌نن و پێی ده‌ڵێن پارتیه‌! خانمە پزیشكێك و دایكە پەرستارە خانەنشینەكەی، كە چەندین ساڵ خزمەتی خەڵكی ئەو شارانەیان كردووە، ئێستا هیچ رێكخراوێكی ژنان و ئافرەتان لە زۆنی سەوز بەرگرییان لێ ناكەن، ئەمە كارەساتە، ئاخر ئەو ژنانە شایانی خەڵاتكردنن نەك زیندانیكردن و هەڵكوتانە سەر ماڵیان.

خانمە بیرمەندی میسری د. نه‌وال سه‌عداوی، داوایه‌كی جوانی هه‌یه‌ كە ده‌ڵێت: ”داوا له‌ هه‌موو مۆرڤێك ده‌كه‌م به‌ عه‌قڵی خۆی بیر بكاته‌وه‌ نه‌ك به‌ عه‌قڵی كه‌سانی تر“، منیش هه‌ر ئه‌و داوایه‌م هه‌یه‌.