گەندەڵی و توندڕەویی ئایینی، كۆمەڵگە بەرەو كوێ دەبەن؟
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
بەرهەم عەلی 28/04/2021

گەندەڵی و توندڕەویی ئایینی، كۆمەڵگە بەرەو كوێ دەبەن؟

جارێكیان رووبەڕوو و لەنزیكەوە، لەگەڵ هونەرمەندی ناوداری كۆمیدیای میسری عادل ئیمام، گفتوگۆیەكی كورتم ساز دا، ئەوكات محەمەد مورسی كە سەر بە ئیخوان موسلیمین بوو، سەركۆماری میسر بوو، لە عادل ئیمامم پرسی: ئوستاز، تۆ سەردەمی حوسنی موبارەك، لە هەر فیلمێكتدا كە باسی گەندەڵیی بەرپرسان و دەسەڵاتدارانی میسرت دەكرد، بێ یەك و دوو، لە هەمان فیلمدا چەند توانجێكت لە گرووپە ئیسلامیە سیاسییەكانیش دەدا، ئایا ئەمە بۆ موجامەلەی حكوومەتی میسر بوو بۆ ئەوەی رێگری لە نماییشكردنی فیلەمەكەت نەكەن؟

عادل ئیمام، ئاوها وەڵامی دامەوە: ”نەخێر.. من هونەرمەندی دەسەڵات و بەرپرسان نیم، بەڵكوو هونەرمەندی گەلم، ناسناوی (زەعیم)یشم بەو هۆیەوە پێناخۆشە، لێ ئامانجی من و دەرهێنەر و سیناریستیش لەو بابەتەی تۆ باسی دەكەیت ئەوە بووە، هەمیشە بەبیر گەلی میسری بهێنمەوە كە نابێ دەسەڵاتی میسر گەندەڵ بێت و نابێ خەڵكیش گەندەڵی قبووڵ بكات، بەڵام بەردەوامیش وەبیرم دەهێنانەوە، كە ئیسلامی سیاسی و توندڕەویی ئایینی، بەدیلێكی گونجاو نین بۆ دەسەڵاتێكی گەندەڵ، بەڵكوو تاكە چارەسەر، فشاركردنە بۆ ئەوەی چاكسازی بكرێت و گەندەڵی نەمێنێت، ئاخر خۆ ئیسلامی سیاسی، رەوشێكی باشتر لەو دەسەڵاتەی بۆ خەڵك و وڵات پێ نیە“.

لێم پرسی: چۆن دەزانیت؟ كێ دەڵێ حزبە ئیسلامیەكان باشتر نین؟ عادل ئیمام دیسان بێ بیركردنەوەی زۆر، وەڵامی دامەوە: ”تۆ دەزانیت... گەندەڵی گەل و وڵات دەدۆشێ، خەڵك تووشی هەژاری دەكات و كارەساتی ئابووری بەدوای خۆیدا دێنێت، ناكۆكی و جیاوازیی نێوان چینەكان زیاتر دەكات، بەڵام ئیسلامی سیاسی و توندڕەویی ئایینی، كۆمەڵگە كلۆر دەكەن و رەگوڕیشەی لەبنەوە دەردەهێنن و وڵات بەرەو وێرانبوون و سڕینەوە دەبەن، ئەودەم ئیتر كەسمان وڵاتمان نامێنێت“.

دیسان لە عادل ئیمامم پرسیەوە: بەڵام خۆ ئەوەتا دوای رووخاندنی دەسەڵاتی حوسنی موبارەك، كە تۆ باست لە گەندەڵیەكانی دەكرد، ئێستا ئیسلامی سیاسی بە هەڵبژاردن سەر كەوت و چوونە سەر حوكم، تۆ كە رەخنەگر بوویت لە هەردووكیان، ئێستا رەوشی میسر چۆن دەبینیت؟ عادل ئیمام كە ئەوكات كونسوڵی میسرییش لەتەنیشتیەوە دانیشتبوو، گوتی: ”ئەوە مانای ئەوەیە كە هێشتا شۆڕشی میسر تەواو نەبووە، چونكە ئامانجەكانی گەنجانی شۆڕش، هاتنە سەر حوكمی ئیسلامی سیاسی نەبوو، بۆیە پێت دەڵێم شۆڕش بەردەوامە“.

دێمە سەر كوردستانی خۆمان، لە چەند ساڵێك دوای راپەڕینەوە، حزبە ئیسلامیەكانی كوردستانی باشوور، بەردەوام دەیانەوێ خەڵكە دڵپاكە موسڵمانەكەی كوردستان وەها تێبگەیەنن كە گوایە ئەندامان و لایەنگرانی حزبەكانی خۆیان، نزیكترین موسڵمانانن لە خوداوە! ئەوان بەرگریكاری ئەوەڵ و ئاخیرن لە خودا و پەیامهێن (د.خ) و قورئانی پیرۆز و ئایینی ئیسلام! ئەگەر ئەوان نەبن هەموو خەڵكی كوردستان واز لە خودا و ئایین و ئەخلاق دەهێنن! حزبە ئیسلامیەكان لەڕێی چەندین كەناڵ و بانگخوازەوە، بازرگانیەكی ئابووری و سیاسی بە بیروباوەڕ و ئایینی خەڵكەوە دەكەن، بەشێك لە مەلاكانی كوردستانیشیان بۆ هەمان مەبەست تەنزیم كردووە، ئەمە لە كاتێكدا لەبنەوە وەك هەر حزبێكی تری سیاسی، جا چەپ بێت یان نەتەوەیی و عەلمانی، هەوڵی بەدەستهێنانی كورسی و پلە و پۆست دەدەن، ئەوانیش وەك حزبەكانی تر، لەم وڵاتەدا بزنس و بازرگانی و مقاولاتیان هەیە.

لە ساڵی ٢٠١٤دا رێكخراوی تیرۆریستیی داعش، هێرشی كردە سەر كوردستان و ئەو كارەساتەی خولقاند كە تیایدا ژیاین، پێش داعش، قاعیدە و ئەنساڕ ئیسلام و ئەنساڕی سوننە و چەندین گرووپی تری تیرۆریستی، ناو بەناو دەستیان لە گوند و شار و شارۆچكەكان كوردستان وەشاند و بە هەزاران شەهیدمان دا، وێڕای زیانە ئابووری و كۆمەڵایەتیەكانی، گرووپی وەكوو باندەكەی شێخ زانا و ئەتباعەكانی و تاوانەكانیشیانمان بینی، ئەوە هەڕەشەكانی حەشدی شەعبیی شیعییش دەبینین و دەبیستین، هەروەها زۆری تریش.

لەوەتەی داعش شارە گەورەكانی لە سووریا و عێراق و كوردستان لەدەست داوە و بێهێزتر بووە لە جاران، گوێم لە زۆربەی سەركردە باڵاكانی كوردستان بووە، دەڵێن: ”راستە داعش وەكوو هێز و بەرەی شەڕ لاواز بووە، بەڵام بە فكر هەر ماوە“. قسەكەیان راست و دروستە، بەڵام پێم بڵێن: ئێوە چیتان كردووە بۆ رووبەڕووبوونەوەی فكری داعش؟ چ ستراتیجێكیتان هەبووە و هەیە بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەم فكرە مەترسیدار و ماڵوێرانكەرە؟ كوا پلانتان؟ كوا پشتیوانیتان بۆ پرۆسەی رۆشنگەری؟ من هیچ نابینم، گەرچی هیوادارم هەڵە بم.

بەداخەوە ئەم قسەیە دەكەم: بەڵام ئێستا كۆمەڵگەی كوردستانی بەرەو توندڕەویی ئایینی هەنگاو دەنێت، بەرەو ئەو دۆخەی كە پێی دەگوترێ ”كلۆربوونی كۆمەڵگە و دەرهێنانی رەگوڕیشەی و سڕینەوەی وڵات“، ئاخر را و بۆچوون و شرۆڤە و كتێبەكانی رابەری تەریقەتەكان و زانایانی ئایینیی كوردستان لە سەدەی رابوردووتر و لە چلەكان و پەنجاكان و شەستەكان و حەفتاكان و هەشتاكانی سەدەی رابوردوودا، چ زیانێكی بۆ خودای گەورە و بۆ ئیسلام هەبوو؟ شێوازی دینداری و موسڵمانێتیی دایك و باوكمان چ كێشەی تێدابوو؟ نوێژ و رۆژوو و خوداپەرستییان، چ بێدینی و لادان و چەوت چەوێڵیەكی تێدابوو تا ئێستا حزبە ئیسلامیەكان و پەرلەمانتارە مووچەخۆرەكانیان و بانگخوازە سیاسییەكانیان بێن بۆمان راست بكەنەوە! ئێمە كەی هێندە كافر و خودانەناس بووین، تا داعش بێت بە زەبری شمشێر، رێی دینداریمان پیشان بدات! خودای گەورە و تاك و تەنیا و خۆشەویست، كەی پێویستی بەمانەیە، تا بەرگریی لێ بكەن؟

ئێستا رۆژانە بە هەزاران كەناڵ و پەیج و رادیۆ و بانگخواز، بە ئەجیندای دەرەكی، خەڵكی كوردستان بەرەو توندڕەویی ئایینی دەبەن، دەیانەوێ خوداپەرستی و باوەڕداریی رۆحانی و پاكوخاوێنی كوردەواری، بۆ بەرژەوەندییە سیاسییەكانی خۆیان وەسوود بێنن، دەیانەوێ موسڵمانان جنێو بە یەكتری بدەن، سووكایەتی بە یەكتر بكەن، نوێژی جەماعیان جودا بكەنەوە، مزگەوتەكان بەسەر خۆیاندا دابەش بكەن، ئەگەر خەمێكی لێ نەخۆین تەنانەت ئێستا سۆشیال میدیای كوردییش پڕە لە خەڵكانی فكر داعشی، قسە و جنێو و هەڕەشە و پۆستەكانیان داعشیانەیە، تەنیا جیاوازییان ئەوەیە داعش چەك و شمشێری پێ بوو، بەڵام ئەمان مۆبایلێكیان پێیە.