كه‌ركووك له‌ دیدی مستەفا بارزانیەوە
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتور و هونه‌ر
×

كه‌ركووك له‌ دیدی مستەفا بارزانیەوە

له‌ كۆبوونه‌وه‌ى له‌گه‌ڵ شاندى عێراقیدا، بارزانی ده‌ڵێت: ”بڵێ كه‌ركووك داگیر كراوه‌، به‌ڵام مه‌ڵێ كه‌ركووك شارێكى كوردستانى نییه‌“

به‌شى یه‌كه‌م

 
شاری ‬دێرینی ‬كه‌ركووك، به‌پێی ‬دیكۆمێنت و به‌ڵگه‌نامه‌ مێژووییه‌ كۆنه نێوخۆیی و نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، شارێكی بەڕەسەن كوردستانییه‌، ئه‌و راستییه‌ش ده‌سه‌لمێنن، كه‌ له‌مێژه‌ به‌شێكى ‬دانه‌بڕاوه‌ له‌ جه‌سته‌ی ‬كوردستانی ‬دایك و له‌ هزرى سه‌رجه‌م تاكه‌كانى گه‌لى ‬كورددا تۆمار كراوه‌.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
هه‌رچه‌نده‌ له‌ ساڵانى شه‌سته‌كان و حه‌فتاكان و هه‌شتاكان و نه‌وه‌ته‌كانى ‬سه‌ده‌ى ‬بیسته‌مدا، ململانێی ‬و كێشمه‌كێشمى زۆر له‌سه‌ر كوردستانیبوونى ‬ئه‌و شاره‌ توندتر و خه‌ستتر بووه‌ و له‌لایه‌ن حكوومه‌تەکانى عێراقییه‌وه‌ به‌گشتی ‬و به‌تایبه‌تی ‬حزبی ‬به‌عسی ‬فاشست، به ‌زۆرداری ‬هه‌وڵی ‬گۆڕینی ‬دیمۆگرافیای ‬ئه‌و شاره‌ی ‬ده‌دا و سیاسه‌تی (‬ڕاگواستن و به‌عه‌ره‌بكردن و به‌ به‌عسیكردن)ی ‬په‌یڕه‌و ده‌كرد، ‬هه‌ر له‌و سه‌روبه‌نده‌شدا سه‌ركرده‌كانی ‬گه‌لی ‬كورد، شێلگیرانه‌ پێداگرییان له‌سه‌ر به‌رگریكردن له‌ ماف و خواست و كه‌رامه‌تی ‬دانیشتوانه‌كه‌ى و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى ئه‌و سنووره‌ ده‌ستكرده‌ى، بۆ شێواندنى دیمۆگرافیاى ئه‌و شاره‌ په‌یڕه‌و كرابوو، ده‌كرد.

زۆر له‌ سه‌رچاوه‌ مێژوویی ‬و سیاسییه‌كان ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كه‌ن، كه‌ ‬سه‌ركردەی هەرە درەوشاوەی میژووی بزووتنەوەی رزگاری خوازی كورد و كوردستان، مسته‌فا بارزانی، ‬گیان و ژیانی ‬خۆی ‬له‌و پێناوه‌دا به‌خشی، له‌ سه‌رجه‌م دانوستاندن و گفتوگۆی ‬شانده‌ فه‌رمییه‌كانی ‬نێوان سه‌ركردایه‌تیی ‬شۆڕشی ‬كورد و حكوومه‌تی ‬ناوەندیی عێراقدا، بارزانیی نه‌مر به‌ وته‌یه‌كی ‬به‌نرخ و پیرۆز و شایسته‌، به‌ به‌ڵگه‌ى زیندوو، كوردستانیبوونى ‬ئه‌و شاره‌ی ‬ده‌سه‌لماند.

‬یاخود هه‌میشه‌ بیرۆكه‌ و وشه‌ و قسه‌ی ‬گرنگی ‬سه‌باره‌ت به‌ كوردستانی‬بوونی ‬ئه‌و شاره‌ پێ بوو، ‬كه‌ چه‌ندین وته‌ی ‬به‌نرخی ‬له‌و روانگه‌یه‌وه‌ هه‌یه‌ و له‌دوای خۆی، له‌ زۆر لێكۆڵینه‌وه‌ و توێژینه‌وه‌ و وتار و به‌ڵگه‌نامه‌، ‬وه‌ك سه‌روه‌رییه‌ك تۆمار ده‌كرێت.. هتد، ‬كه‌ سوودێكی ‬زۆری ‬لێ وه‌رده‌گیرێت و نه‌وه‌ له‌دوای ‬نه‌وه‌ شانازیی‮ ‬پێوه‌ ده‌كەن.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
له‌و ڕوانگه‌یه‌وه‌، هه‌وڵم داوه‌ له‌ ڕێگه‌ی ‬ئه‌م بابه‌ته‌وه‌، چه‌ندین وشه‌ و وته‌ی ‬به‌نرخى مسته‌فا بارزانی، سه‌باره‌ت به‌ كوردستانیبوونی ‬ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌، له‌ زارى چه‌ند دبلۆمات و سیاسه‌تمه‌دار و رۆشنبیرێكه‌وه‌، به‌م شێوه‌یه‌ بخه‌مه‌ ڕوو:‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

شاری ‬كه‌ركووك له‌ زۆر ڕووه‌وه‌ گرنگییه‌كی ‬تایبه‌تی ‬هه‌یه‌، ‬هه‌ره‌ ئاشكراكه‌یان ئه‌و سامانه‌ ئابوورییه‌ گرنگه‌ى، وه‌ك ئه‌و نه‌وت و گاز و كانزا زۆره‌ی ‬تێیدایه‌ و كردوویه‌تییه‌ مه‌ڵبه‌ندێكى ‬گرنگی ‬ئابووری و سیاسى، ‬هه‌ر بۆیه‌ له‌ شاره‌كانی ‬دیكه‌ زیاتر هه‌ڕه‌شه‌ی ‬به‌عه‌ره‌بكردنی ‬لێ كراوه‌ و لێى ده‌كرێ، ‬جگه‌ له‌وه‌ی، ‬شوێنه‌ جوگرافییه‌كه‌شی ‬گرنگیی ‬خۆی ‬هه‌یه‌. ‬

پێش ده‌ستكارییه‌ ره‌گه‌زپه‌رستانه‌ ئاشكراكه‌ی ‬ساڵی 1975، ‬شاری ‬كه‌ركووك زۆرینه‌ی ‬دانیشتوانی ‬كورد بوون و ئه‌وانی ‬دیكه‌ توركمان و عه‌ره‌ب و مەسیحی ‬بوون، ‬ده‌توانرا ئه‌م شاره‌ بكرێته‌ شاری ‬برایه‌تی ‬و پێكه‌وه‌ژیان، ئه‌گه‌ر سیاسه‌تی ‬حكوومه‌ته‌كانی ‬عێراق ڕاوه‌ستایه‌. ‬كه‌چی ‬ئێستا له‌لایه‌ن چه‌ند سه‌ركرده‌ى عه‌ره‌ب و توركمانی شۆڤێنیه‌وه‌، ده‌یانه‌وێت ببێته‌ نموونه‌ی ‬به‌عه‌ره‌بكردن و توركمان و كۆچپێكردن و چه‌وساندنه‌وه‌ و گۆڕینی ‬دیمۆگرافی، به‌ بیانووى دژایەتیكردنی هه‌ڵكردنى ئاڵاى كوردستان و ڕاپرسییه‌وه‌، ده‌یانه‌وێ درێژه‌ به‌ سیاسه‌ته‌كانى رژێمه‌كانى پێشوو بده‌ن، ‬وێڕای ‬چاوتێبڕینی ‬ده‌وڵه‌تانی ‬دراوسێ و ته‌ماعكاریی ‬دوژمنكارییانه.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

شاری ‬كه‌ركووك له‌ مێژووى سیاسیدا به‌ دڵی ‬كوردستان ده‌ژمێردرێ، ‬بۆیه‌ داخ له‌ دڵ و شۆڤێنییه‌كان ده‌یانه‌وێت ده‌ستی ‬به‌سه‌ردا بگرن و باری ‬نه‌ته‌وایه‌تییه‌كه‌ی ‬بگۆڕن، ‬ته‌نانه‌ت كاتێك له‌دوای یه‌كه‌م شه‌ڕی ‬‬جیهانی، ‬ئینگلیز رازی ‬بوو ده‌وڵه‌تێك به‌ رابەرایەتیی ‬شێخ مه‌حموودی ‬نه‌مر بۆ كوردستان دابنێ، ‬به‌ڵام كه‌ركووكی نه‌خسته‌ نێو سنووری ‬ئه‌و كوردستانه‌.