ئەی ڕەقیب كوردی بە زیندوویی هێشتووەتەوە
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
جەبار جەمال غەریب 15/04/2021

ئەی ڕەقیب كوردی بە زیندوویی هێشتووەتەوە

نەزمی گشتیی جیهان هەرگیز كوردی وەك نەتەوە قبووڵ نەبووە، واتا دژایەتیی كورد و سیستەمی جیهانی، ڕاست دوای یەكەم جەنگی گەورەی جیهان دەست پێدەكات، ئەو كاتەی لەژێر ناوی ڕێكخراوی بەناو (نەتەوەكانی) جیهان دادەمەزرێ، كورد بە بەرچاوی هەموو نەتەوەكانەوە، بە بەرچاوی هەموو بیرمەندان و ئازادیخوازانەوە، بە بەرچاوی هەموو ئایینە پاكەكانەوە، دەخرێتە دەرەوەی ژیانی فەرمی و هەتا هیچ مافێكیشی بۆ دیاری ناكرێت.

- دواتریش، كە جیهان ناسكتر دەبێتەوە و یاسای مافی گیانداران و مشك و مار دادەڕێژێ، كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەسەر بڕینەوەی دارستانەكان و خراپ بەكارهێنانی ئاو بە دەنگ دێت.

- جیهان بە ملیاران دۆلار تەرخان دەكات و بۆ مانەوەی ژیانی سروشتی و تۆماركردنی گیاندارە بچووك و دەگمەنەكان، لە جۆرەكانی چۆلەكە و فندەوە و تا كرم و كێچ، واتا هەموو شتێكی سەر زەوی و دەرەوەی زەوی و ناو بەرگەهەوا و دەرەوەی بەرگەهەوا و ناو گەردوونیش، هەموو ئەوانە سەرنجی زانایان و بیرمەندان و سیستەمی جیهانیان ڕاكێشا و هەموو هێزیان بۆ مانەوە و پاراستنیان تەرخان كردووە.

- بە سەدان جار سیستەمی نوێی جیهان سەرنجی مرۆڤایەتی بۆ سەگێكی عاسێ لەناو بەفردا، یان بۆ جوانووماینێكی عاسێ لە گۆمێكدا، یان بۆ كەروێشكێكی گیرخواردوو لە تۆپەڵی درەختێک ڕاكێشاوە و هەموو توانای خۆی خستووەتە گەڕ بۆ ئەوەی چاوی جیهانیان بچێتە سەر و ڕووحی بەرزی ئینسانی مۆدێرن لە بەرزترین ئاستدا نماییش بكات.

- كورد هەرگیز نەیتوانی لەو ڕووحیەتە بەرزەی جیهان بەشدار بێت، نەك هەر ئەوە، ئەو هەستەی بە دروستكراو دەزانی، هەمووی بۆ ئەوە بوو، كورد هەست بە بچووكیی خۆی بكات.

- لەبەرامبەردا سەد ساڵی تەواوە، یان هەر لە سەرەتای ئەو سیستەمە نوێیەوە، كورد بەئاشكرا وەك دڕندەی كێوی، دەعبای شاخاوی، یاخیی ناو ئەشكەوت هەوڵی قەلاچۆكردنی دراوە و هێناویشیانەتەوە سەر لێواری لەناچوون، كەچی ئەو ڕێكخراوە مرۆڤدۆستە، ئەو ڕێكخراوەی نەتەوەكان، بۆ تاقە جارێكیش خۆی بە خاوەنی ئەو كوردە، چ وەك مرۆڤ، چ وەك دڕندە، چ وەك دەعبا نەزانیوە.

ئەی ڕەقیب سروودی پیاوی دڕندە
لەبەرامبەر ئەو دڵڕەقییەی دنیا، لەجیاتی هەموو كورد، شاعیرێك، پارێزەرێك، كوردێك هاواری كرد (ئەی ڕەقیب هەر ماوە قەومی كورد زمان).
ئەو دەنگهەڵبڕینە گونجاوترین وەڵامە، نەك هەر بۆ كاتی خۆی، بۆ ئێستاش. خەنجەرێكی دوو دیوە، دیوێكی ڕووی لە دانەری تۆپی زەمانە و دیوێكی ڕووی لە كوردە. بۆ ورە وەبەرنان و بەرگری، بۆ جەختكردنەوە لەسەر مانەوە.

ئەگەر گەلان نوێترین ئالیەتیان بۆ تۆماركردنی كولتوور و مێژوو و زمان و نەریەتیان لەبەردەستدا بووبێ، ئەوا كورد تەنیا ئەو (مانەوەیەی) لەبەردەستدا بووە.
- كەس نەڵێ كورد مردووە، كورد زیندووە
زیندووە قەت نانەوێ ئاڵاكەمان.

ئەوەی، كە كورد زیندووە، ئەوە شەڕی مانەوەی كوردە لەگەڵ دڵڕەقیی هەموو جیهان، باوەڕهێنانە بە خۆی. (ئاڵاكەمان) ڕێك دەرخەری ئەو مەغدوورییەی كوردە لە ئاڵا و ڕەمزی بوون لەناو سیستەمی نوێی جیهان. ئەوە نەتەوە یەكگرتووەكانە مانایەكی تازەی داوە بە ئاڵا، كردییە دروشمی مانەوە و بوونی نەتەوەكان. ئاڵای باوەڕپێكراو واتا بوونی نەتەوە. ئەو نەتەوەیە هەیە، كە ئاڵای هەیە، ئەو نەتەوەیە دانی پێدا نراوە، كە ئاڵایەكەی لەبەردەم باڵەخانەی نەتەوە یەكگرتووەكاندا دەشەكێتەوە.
- ئاڵاكەی دڵدار جێگای ئەو ئاڵایەی گرتووەتەوە، كە نەتەوە یەكگرتووەكان لە كوردی ستاندووەتەوە.

دڵدار وەك سیاسییەكی وشیار، وەك پارێزەرێكی نەتەوەكەی خۆی، وەك شاعیرێك، باش زانیویەتی لەو سیستەمە نوێیەدا، شار و وڵات، شاخ و ڕووبار، ئینسان و نەوەخستنەوە، گیاندار و باڵندە و گژوگیا، ئەوانە مانای بوونی نەتەوە نادەن، بەڵكوو بوونی ئاڵایەكی باوەڕپێكراوە مانای بوونی نەتەوە دەدات. هەر بۆیە پڕ بە گەرووی مێژوو، پڕ بە كەللەی بۆشی نەتەوە یەكگرتووەكان هاوار دەكات (كەس نەڵێ كورد مردووە، كورد زیندووە). بۆ سەلماندنی ئەوەش، ئەوەتا ئاڵای هەیە و ئاڵاكەیشی هەرگیز نانەوێ.

كوردی دۆنەدیو
كورد تەنیا دۆی دیوە، نەزانترین كوردیش ئەوەیە، كە دۆیشی نەدیوە، بۆیە ئەو كوردە دۆ نەدیوە، لە دڵدار ناگات و لە ماهییەتی بوونی نەتەوەش ناگات، لەو هەموو شەڕە ناگات نەتەوەكان لەسەر ناوی بزنێك دەیكەن، دەبێ بە ناوی نەتەوەی ئەوانەوە تۆمار بكرێت. چڵەگیایەكی توركی، شیعرێكی فارسی، بەناوی یەكێكی دیكەوە تۆمار بكرێت، دنیا كاول دەكەن. لەو هەموو شەڕە نەتەوەییە قورسانەدا (كوردی دۆنەدیو) گاڵتە بە دڵدار و سروودەكەی دەكات، كە ئاستیان زۆر دواكەوتووانەیە و حیسابی ڕووحییەتی مرۆڤایەتیی هەرێمی و جیهانیی نەكردووە.

پلینگی فارسی و گورگی توركی، فەتووشی لوبنانی، زۆر جار خەریك بووە شەڕی گەورەیان لەسەر ڕوو بدات. كوردی دۆنەدیویش تازە بە تازە بە سروودەكەی كورد سەغڵەتە و گوایە دژی دین، دژی مافی نەتەوەكانی دیكەیە، تەنیا و تەنیاش لەبەرئەوەی دەڵێ من زیندووم.
هەر بیانوویەك بەو سروودە بگیرێ، دەچێتە قاڵبی كوردی دۆنەدیوەوە، كە جگە لە خۆی، شەڕی كەسی دیكەی پێ ناكرێت.

كورد و نماییش
تا ئەمڕۆ كورد توانیویەتی تەنیا بەهۆی سروودی ئەی ڕەقیبەوە نماییشی مانەوەی خۆی بكات، ئەوەش تا دوورترین مەودای مێژوویی دەمێنێتەوە.