کتێبی عەمەرخانی شکاک لە سەرهەڵدانی سمکۆوە تا کۆماری کوردستان بڵاو کرایەوە
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتور و هونه‌ر
×

کتێبی عەمەرخانی شکاک لە سەرهەڵدانی سمکۆوە تا کۆماری کوردستان بڵاو کرایەوە

کتێبی "عەمەرخانی شكاك لە سەرهەڵدانی سمكۆوە تا كۆماری كوردستان(١٩٠٦-١٩٤٦)" كە كتێبێكی بەڵگەمەندە، ناوەرۆكەكەی مێژووی چل ساڵی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كوردستان (١٩٠٦-١٩٤٦)ی لەخۆ گرتووە و بە زمانی كوردی (كورمانجی و سۆرانی)، هەروەها بە زمانی فارسی لە نووسین و لێکۆڵینەوەی محەمەدساڵح قادری چاپ و بڵاو کرایەوە.

لەمبارەوە محەمەدساڵح قادری نووسەر و چالاکوانی سیاسی، نووسەری کتێبەکە بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "پەرتووکی (عەرمەرخانی شکاک، لە سەرهەڵدانی سمکۆوە تا کۆماری کوردستان١٩٠٦-١٩٤٦) بەرهەمی هەوڵدان و توێژینەوە و خوێندنەوەیەکی ورد و دەروەستانەیە بۆ چل ساڵ خەباتی بزووتنەوەی ڕەوای نەتەوەی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان".

ڕاشی گەیاند: "ئەم کتێبە لەو ڕەهەندەوە جێگەی بایەخ و ئاوڕدانەوەیە، کە تێیدا پشت بە بەڵگە و فاکت و دیکیۆمێنتی مێژوویی و واقیعبینانە بەستراوە و تێیدا هەوڵی خستنەڕووی دیرۆکی خەباتی ناسنامەخوازیی کوردم داوە."

محەمەساڵح قادری راشی گەیاند: لەم کتێبەدا بەبێ ئەوەی هەوڵم دابێت شرۆڤەی ڕووداوەکان بکەم، بەڵکوو خودی ڕوودا و پێشهاتەکانم بە بەڵگە و دیکیۆمێنتەوە خستووەتە ڕوو و دەرفەت و دەرەتانی ئەوەشم بۆ خوێنەری کونجکۆڵ هێشتووەتەوە کە خۆی بڕیار بدات کە ڕاستییەکان لە کوێن و ڕەوڕەوەی ڕووداوەکان و کاریگەری و لێکەوتەکانی کامانەن".

ئەم سێ کتێبە کە بە زمانی کوردی (سۆرانی و کورمانجی) هاوکات وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی فارسیش و بەشی سۆرانی لە دووتوێی ٦٤٠ لاپەڕە و کورمانجییەکەش لە دووتوێی ٤٨٤ لاپەڕە لە بڵاوکراوەکانی ئەکادیمیای کوردییە و بەشی فارسیش لە دووتوێی ٦٢٤ لاپەڕە و لەلایەن وەشانگەی ئاڤیستا لە ئیستانبۆل لە چاپ دراون و کەوتنە  بەر دیدی خوێنەران.

کاری زمانەوانیی بەشی سۆرانیی ئەم کتێبە لەلایەن "شەریف فەلاح"ەوە جێبەجێ کراوە.

ئەم کتێبە ڕۆچنە و هەوڵێکە بۆ ڕاستکردنەوەی هەندێ ڕووداوی مێژوویی، لە ناوچەیەکی هەستیار و ستراتیژیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان (پارێزگای ورمێ و دەوروبەری) کە سەردەمانێک دوژمنان و داگیرکەرانی خاکی نیشتمان هەوڵی دابڕینی خاک و بەلاڕێدابرنی دۆزی ڕەوایان داوە. لەم پەرتووکەدا سیما و کەسێتییەکان و دەورو و کاریگەرییان لە ڕووداوەکاندا بەرجەستە دەبێت، دەتوانین بێژین، ئەم کتێبە پەیامێکی پێیە کە دەڵێت: "مێژوو هی ئەو کەسانەیە کە تێیدا دەورو دەگێڕێن".

گۆڕینی ئەم پەرتووکە لە سۆرانییەوە بۆ کورمانجی لەلایەن "شەهاب خالیدی" هەروەها سەلام ئیسماعیل‌پوور وەریگێڕاوەتە سەر زمانی فارسی و کاری دیزاینی بەرگ و ناوەوەی (سۆرانی و فارسی) لەلایەن "لوقمان ڕەشیدی"یەوە جێبەجێ کراوە.