بەوێنە.. قەڵای كەركووك مەترسیی لەناوچوونی لەسەرە
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتور و هونه‌ر
×

بەوێنە.. قەڵای كەركووك مەترسیی لەناوچوونی لەسەرە

قەڵای كەركووك كە دەكەوێتە سەنتەری شارەکەوە، مەترسی لەناوچوونی لەسەرە، بەرپرسێك لە شوێنەواری پارێزگای کەرکووک دەڵێت بۆ پاراستن و نۆژەنكردنەوەی، چاوەڕوانی پەسەندكردنی بودجەی ئەمساڵ دەكەین

رائید عوگلە، سەرپەرشتیاری بەشی پشكنین لە شوێنەوار لە پارێزگای كەركووك، ئەمڕۆ یەكشەممە 14ی3ی2021، بە (باسنیوز)ی ڕاگەیاند: "قەڵای شوێنەواری و دێرینی كەركووك دەكەوێتە ناوەڕاستی شاری كەركووكەوە، بەداخەوە مەترسیی لەناوچوونی لەسەرە."

گوتیشی: "بۆ پاراستنی قەڵاكە لە داڕمان پلان و بەرنامەمان هەیە، بەڵام پێویستیمان بە بڕە بودجەیەكە بۆ نۆژنكردنەوەی بە شێوەیەك كە بەپێی هەمان نەخشەی کۆن و دێرینی خۆی دروست بكرێتەوە."

ئەو بەرپرسەی شوێنەوار ڕاشی گەیاند: "چاوەڕێی پەسەندكردنی بودجەی ئەمساڵی عێراق دەكەین، واتە بودجەی2021، بۆ ئەوەی بڕە پارەیەكی بۆ نۆژنكردنەوەی تەرخان بكرێت و لە داڕمان و مەترسییەكانی لەناوچوونی بیپارێزین."

دوای ١٦ی ئۆکتۆبەر لە ساڵی ٢٠١٧ و داگیرکردنی شاری کەرکووک و ناوچە کوردستانییەکانی دیکە، ئیدارەی سەپێندراوی کەرکووک، نەتەنیا هیچ گرنگییەکی بە نۆژەنکردنەوە و پاراستنی شوێنەوارەکان نەداوە، بەڵکوو چەند بازارێکی میللیی و دێرینی شارەکەشی تێک داوە.

قەڵای كەركووك كە مێژووەكەی بۆ دوو هەزار و 600 ساڵ بەر لە زایین دەگەڕێتەوە، بەپێی بەڵگە دۆزراوەكان مێژووی قەڵای كەركووك بۆ سەردەمی گۆتییەكان دەگەڕێتەوە، هەندێ لە بەڵگەكان پایتەختی گۆتییەكان بە ئارابخا دادەنێن كە ناونیشانی كۆنی شاری كەركووك بووە، هەندێك لێكۆڵینەوە دەڵێن: خودی قەڵا ئارابخا بووە، هەندێكی تر دەڵێن: ئاربخا لە نزیكی قەڵا بووە، وەك شوێنی ئێستای كۆمپانیای نەوتی باكوور، یان گەڕەكی عەرەفەی ئێستا، تا هەنووكە بەڵگەی شوێنی دیاریكراوی ئارابخا نەدۆزراوەتەوە.

بەڵام بوونی كەركووك وەك پایتەختێكی گەورە لە سەردەمی گۆتییەكاندا بەڵگەی ئەوەیە كە لەڕووی كارگێڕی و سەربازی و سیاسییەوە لەو قۆناغە مێژووییەدا ئارابخا گرنگی هەبووە، چونكە چینەكانی ژێرەوەی قەڵا دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی گۆتییەكان، دەشێت لە سەردەمی چاخە بەردینەكانیش قەڵا و ناوچەی كەركووك هەبووبێت، لێ تا ئێستا لە چینەكانی ژێرەوە نەكۆڵراوەتەوە كە ئاخۆ بەڵگە بۆ بوونی قەڵا لە سەردەمی چاخە بەردینەكاندا هەیە، بۆیە دەڵێن دەشێ بۆ سەردەمی چاخە بەردینەكان بگەڕێتەوە، چونكە كەركووكیش لەتەك شوێنەوارەکانی وەک "چەرموو و مەتارە" و شوێنە مێژووییەكانی تری ناوچەكەدا ئاوەدان بووە، بەڵام ئەوەی تا ئێستا لێكۆڵینەوە مێژووییەكان دەری خستووە، سەردەمی گۆتییەكان سەردەمی دامەزراندنی قەڵای كەركووكە.

  بەپێی قۆناغە مێژووییەكان هەریەك لە نەتەوەكانی كورد و ئاشوور و ئەرمەن و توركمان بوونیان لە قەڵای كەركووكدا هەبووە، لە سەردەمی گۆتییەكان، لۆتییەكان، میتەكان، میدییەكان، ساسانییەكان، كورد لە قەڵای كەركووكدا هەبووە و باڵادەستیش بووە.

لەڕووی هونەری تەلارسازییەوە جێدەستی كوردیش وەك نەتەوەكانی تر بە شوێنەوارەكانی قەڵاوە دیارە، ئەویش لەڕێگەی ئەو قۆناغە مێژووییانەی پێیدا تێپەڕیوە، زۆربەی ئەو نەخش و نیگارانەی بە شوێنەوارەكانەوەیە جێدەستی نەقشكارانی كوردن، زۆربەی خانوو و كۆشك و باڵاخانە و مزگەوت و مەرقەدەكان لە لایەن وەستا و شارەزایانی كوردەوە دروست كراون، بۆ نموونە لە سەردەمی میدییەكان و ساسانییەكاندا، كورد لە پارچە جیاجیاکانی کوردستان و بەپێی قۆناغە مێژووییەكان كاریان لە قەڵای كەركووكدا كردووە، لە سەردەمی عوسمانییەكاندا نەخشكاران و وەستایانی كورد لە كوردستانی باكوور و ڕۆژهەڵاتەوە هاتوون و لە قەڵای كەركووك کاریان کردووە، بەڵگە ئەوەیە كە هەمان نەخش و نیگارەكانی سەر قەڵای كەركووك لە شاری سنەی كوردستانی ڕۆژهەڵاتیش هەن، لە كۆیە و هەولێر و شوێنەكانی تریش هەن، ئەمەیش دەیسەلمێنێت كە جێدەستی نەخشکار و بیناسازان و وەستایانی كورد بە قەڵای كەركووکەوە دیارە.