له‌باره‌ی گه‌لانجۆشی مانگرتن (*)
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتور و هونه‌ر
×

له‌باره‌ی گه‌لانجۆشی مانگرتن (*)

به‌ مانگرتنێك ناگوترێت مانگرتنی دروست و ره‌وا، ته‌نیا مه‌گه‌ر ئامانجێكی روون، خواستێكی دیاریكراوی له‌ چوارچێوه‌ی كات و شوێنێكی دیاریكراودا هه‌بێت. وا باوه‌ مانگرتن ده‌سته‌جه‌معی یان تاككه‌سی ده‌بێت.

له‌ ئاستی تاكه‌كه‌سدا، ئه‌و كه‌سه‌ خواستێكی تایبه‌تی هه‌یه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی زیندانی مان له‌ نان خواردن بگرێت، یان ئاماده‌ نه‌بێت "هاوكاری" له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیی زیندانه‌كه‌دا بكات.
له‌ ئاستی ده‌سته‌جه‌معیشدا، وا باوه‌ لایه‌نێك، وه‌ك ده‌زگا، سه‌ندیكا، پارتێك یان هه‌ر لایه‌نێكی دی بێت، مانگرتن راده‌گه‌یه‌نێت، خواستی ئه‌م جۆره‌ مانگرتنه‌ش په‌یوه‌ندیی به‌ خه‌ڵكه‌وه‌ هه‌یه‌، ئه‌و لایه‌نه‌ی داوای مانگرتنیش ده‌كات لایه‌نێكی ئاشكرایه‌، هیچ ئه‌جیندایه‌كی نییه‌ كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندیی گشتی و نیشتیمانیدا بێت، كات و شوێنیش دیاری ده‌كات.

له‌ هه‌مووشی گرنگتر، له‌م جۆره‌ جمین و چالاكییه‌دا چۆنیه‌تیی كاركردنه‌ له‌سه‌ر بڕیارێك، به‌ مه‌رجێك كۆده‌نگییه‌كی نیشتیمانی له‌باره‌ی دروستی یان نادروستیی ئه‌و بڕیاره‌ هه‌بێت.

به‌گشتی، هه‌ر كه‌سێك مانگرتن یان په‌ناگیرییه‌ك راده‌گه‌یه‌نێت، هه‌ر له‌پێشدا به‌رپرسایه‌تیی نیشتیمانی ره‌چاو ده‌كات، لێپرسینه‌وه‌ و لێپێچینه‌وه‌ش ده‌خاته‌ پێش چاوی خۆی، هه‌روه‌ها ئایا ئه‌و چالاكییه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی گشتییه‌ یان به‌رژه‌وه‌ندیی لایه‌نێك؟ ئایا ئاراسته‌ به‌ لایه‌نێكی دیاریكراوه‌؟ ئایا دووره‌ له‌ به‌كه‌سكردن و كه‌ساندن؟ ئایا چالاكییه‌كی ره‌گه‌زپه‌رستییه‌ یان چینخوازه‌... هتد؟

له‌ سه‌رووی هه‌موو ئه‌و شتانه‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ی رای گشتی به‌لای خۆیدا رابكێشێت، پیشانیشی بدات كه‌ خواستی به‌رزی هه‌یه‌، ده‌بێ له‌ توندوتیژییه‌وه‌ دوور بێت، تانه‌ش له‌ ره‌وایی دامه‌زراوه‌كانی ده‌وڵه‌ت و حكوومه‌تی شه‌رعی نه‌گرێت، ئنجا پاراستنی سامانی گشتی و تایبه‌ت، هه‌روه‌ها ره‌وشی ژیانی خه‌ڵكیش ره‌چاو بكات و كار له‌ به‌رژه‌وه‌ندی و ئه‌ركی رۆژانه‌یان نه‌كات.

مانگرتن و خۆپیشاندانی گه‌لانجۆش (شه‌عبه‌وی) دۆست و لایه‌نگر و هه‌وادار بۆ خۆی په‌یدا ناكات، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر خواستی ره‌واشی هه‌بێت، به‌ڵام كات و شوێن به‌ دروست دیاری نه‌كات، ئامانج ناپێكێت، په‌یبردن به‌ مه‌یدانی هاوپه‌یمان و دۆستان گرنگه‌، ئه‌م مه‌یدانه‌ رۆڵی گرنگی هه‌یه‌، ئه‌م مه‌یدانه‌ زیره‌كه‌ و دوو شت به‌راورد ده‌كات:

-به‌رژه‌وه‌ندی له‌گه‌ڵ هاوسۆزیدایه‌، ئنجا سه‌ره‌نجامی ئه‌م هه‌نگاوه‌، پاشان ئایا "قابیلی پێوانه‌ یان نا؟"
-ئایا كات و شوێنه‌كه‌ گونجاون؟

سه‌یریش نییه‌ كه‌سێك كه‌ له‌پێناو مافی خۆی چالاكییه‌ك بكات، به‌تایبه‌تی ئه‌گه‌ر ئه‌و كه‌سه‌ به‌ راستی بێت و له‌سه‌ر هه‌ق بێت، ئه‌و خواسته‌ی له‌گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندیی گشتی به‌راورد ده‌كات، ده‌بێ شتی سه‌ره‌كی و لاوه‌كییش ره‌چاو بكات، راستگۆیی مرۆڤ له‌وه‌دایه‌ به‌ شێوه‌یه‌ك له‌ شێوه‌كان "ناكۆكیی سه‌ره‌كی به‌سه‌ر لاوه‌كییدا زاڵ ده‌كات"، كاری نالۆژیكی ئه‌وه‌یه‌ تۆ داوای شتێك له‌ حكوومه‌ته‌كه‌ت بكه‌یت، كه‌چی ئه‌و له‌ ململانێ یان له‌ شه‌ڕێكی داكۆكیكردن و نیشتیمانیدایه‌.

لێره‌دا پێویسته‌ رێڕه‌وی مێژوویی گه‌شه‌كردنی چه‌مكی "گرێبه‌ستی كۆمه‌ڵایه‌تی" بخوێنینه‌وه‌، پێویسته‌ بشزانین له‌به‌ر چی "هۆبز"ی فه‌یله‌سووف هه‌موو ده‌سه‌ڵاتێكی به‌ ده‌سه‌ڵاتدار داوه‌، كه‌چی "جۆن لوك" قسه‌ی له‌باره‌ی مافی تاكه‌وه‌ كردووه‌، پاشان "رۆسۆ" پشتیوانیی له‌ مافی تاك و كۆمه‌ڵ كرد، هه‌روه‌ها ده‌سه‌ڵاتی ده‌سه‌ڵاتداریش، وێڕای ئه‌وه‌ی هۆبز گرنگترین بیرمه‌ندی "گرێبه‌ستی كۆمه‌ڵایه‌تی"یه‌.

خۆ ره‌نگه‌ گرنگ بێت كه‌ بزانین ئاخۆ له‌به‌ر چی هۆبز هه‌موو شته‌كانی ناوخۆی به‌ ده‌سه‌ڵاتدار به‌خشیوه‌، له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ده‌وڵه‌ت له‌ دۆخی شه‌ڕدا بووه‌، هه‌ر كه‌ شه‌ڕ كۆتایی هات، ده‌بینین جۆن لوك سه‌ر قوت ده‌كات و باسی مافی خه‌ڵك ده‌كات، دوای به‌رقه‌راربوونی ئاسایش داوای له‌ یه‌كدی جیاكردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كانی كرد.

ماوه‌ته‌وه‌ بڵێین، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی مشتومڕ له‌باره‌ی په‌یوه‌ندیی ده‌ستووری له‌گه‌ڵ حكوومه‌تی به‌غدا له‌ئارادایه‌، هه‌ڕه‌شه‌یه‌كی په‌نهانیش له‌سه‌ر ئاینده‌ی كوردستان هه‌یه‌، بۆیه‌ پشتگیریكردن له‌ حكوومه‌تی كوردستان و پاراستنی "نێوماڵی كوردستان"، هه‌روه‌ها راگرتنی ئارامی و ئاسایش، گرنگترین ئه‌ركی هه‌ر كوردستانییه‌كه‌.

(گه‌لانجۆش): تاریق كارێزی، وەرگێڕی ئەم وتارە، ئه‌م زاراوه‌یه‌ی به‌رانبه‌ر به‌ زاراوه‌ی "شه‌عبه‌وی" پێشنیار كردووه‌.