خیانەت لە مێژووى كورددا
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
كه‌یوان ئازاد 24/12/2020

خیانەت لە مێژووى كورددا

51

بەرەبەیانی (16ى تشرینی یەكەمی2017ز) ڕووداوێكی نەخوازراو، باشووری كوردستانی هەژاند! ڕووداوێك بە بیرى كەم كەسدا دەهات ڕوو بدات، بەڵام ڕووی دا! ئەویش بەدەستەوەدانی شاری (كەركووك) بوو لەلایەن گرووپێكی نێو یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، بە دەسەڵاتدارانی عێراق لە (بەغدا)ى پایتەخت. بەدەستەوەدانی شاری (كەركووك) بێ هیچ بەرگرییەكی پێویست و ئاگاداركردنەوەی پێشوەختەی فەرماندەیی گشتیی هێزی پێشمەرگەی كوردستان ئەنجام درا.

تەنانەت بەشێك لەو هێزانەی (یەكێتی)ش، كە لە سنووری بەرگریكردن بوون، لە سەنگەرەكانی پێشەوەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان، بەرامبەر تیرۆریستانی داعش و هێزەكانی سوپای عێراق، هەر ئاگادار نەبوون. ڕووداوەكەش دوای ڕێكکەوتنێكی پێشوەختەى زارەكی، لەنێوان باڵێكی نێو (یەكێتی) و فەرماندەی ئۆپۆراسیۆنەكانی سوپای عێراق، بۆ گرتنەوەی شاری (كەركووك) لە ڕۆژی (16ى تشرینی یەكەمى2017ز) بە ئەنجام گەیشت. ئەو كارەش لەسەر داوای فەرماندەیەكی سەربازیی باڵای ئێرانی ئەنجام درا. ئەوەش كاتێك ڕۆژی (شەممە) رێکەوتی (14ى تشرینی یەكەم) واتە (سێ) ڕۆژ پێش ڕووداوەكە، سەردانی مەزاری (مام جەلال) سكرتێری پێشووی (یەكێتی) كرد لە (دەباشان)ى شاری (سلێمانی). لەوێش داوای لە چەند بەرپرسێكی باڵای ئەو پارتە كرد، كە شاری (كەركووك) بێ بەرەنگاری بدەن بە دەست سوپای عێراقەوە. هەروەها داوای لێ كردن، كە پێویستە هێزی پێشمەرگەی كوردستان بەبێ شەڕ لە شار و پارێزگای كەركووك و ناوچەكانی سنووری ماددەی (140) پاشەكشە بكەن، چونكە ئەو ناوچانە بەهۆی هاتنی هێزی تیرۆریستی داعشەوە لەلایەن هێزی پێشمەرگەی كوردستانەوە گیراون، بۆیە تا چارەنووسی مادەی (140)ى دەستووری عێراق بەلایەكدا نەکەوێت، بۆ هێزی پێشمەرگە نییە لەو ناوچانە بمێننەوە.

لێرەوە بەدوای ئەو داوایەى لە كەشێكی سیاسیى تەواو نهێنیدا تێپەڕى، ئەو باڵە كارى بۆ ئەوە كرد، كە هێزەكانی بێ هیچ ڕووبوونەوەیەكی سوپای عێراق، لە شار و پارێزگای كەركووك پاشەكشە بكەن. كارەكەش ئەوەندە نهێنی و لەپڕ بوو، تەنانەت چەند یەكەیەكی هێزەكانیان لە بەرەی پێشەوەی سەنگەرەكانی شاری كەركووك بەرامبەر هێزەكانی سوپای عێراق، ئاگادارى ئەو پاشەكشەیە نەكران، تا دواجار هەندێكیان شەهید و هەندێكیشیان بریندار بوون. تەنانەت لە دوا كۆبوونەوەی نێوان (پارتی و یەكێتی)، كە لە هاوینەهەواری (دوكان) و لە ڕۆژی (یەكشەممە) رێکەوتیی (15ى تشرینی یەكەم)، واتە ڕاستەوخۆ ڕۆژێك دوای هاتنی ئەو فەرماندە باڵایەی ئێران بۆ سەر مەزاری (مام جەلال) ئەنجام درا، هیچ باسێك لەو ڕێكکەوتنە زارەكییەى پێشوو نەكرا. لەو كۆبوونەوەیەی (دوكان)دا، كە (فوئاد مەعسووم) سەركۆماری عێراق و (مەسعود بارزانی) سەرۆكی هەرێمی كوردستان و فەرماندەیی گشتیی هێزى پێشمەرگەی كوردستان و (كۆسرەت ڕەسوڵ عەلی) جێگری سەرۆكی هەرێمی كوردستان و جێگری سكرتێری گشتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و تەنانەت (نێچیرڤان بارزانی) سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و (قوباد تاڵەبانی) جێگری سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و چەندین بەرپرسی هەردوو لایەنی سیاسی ئامادەی بوون و بە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانییش دوایی هات، باس لەوە نەكرا، كە هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە سەنگەرەكانی پێشەوەی بەرگری پاشەكشە بكەن. تەنانەت باسێك لە هاتنی ئەو فەرماندە سەربازییە باڵایەی كۆماری ئیسلامیی ئێرانیش نەكرا. هەرچۆنێک بێت، بەو ڕێكکەوتنە نهێنییە، نەك شاری (كەركووك)، بەڵكوو تەواوی ناوچەكانی سنووری ماددەی (140) كەوتەوە ژێر دەسەڵاتی سوپا و حكوومەتی عێراق.

ڕووداوەكەی (16ى تشرینی یەكەم)، كە بە (خیانەتی 16ی ئۆكتۆبەر) چووە لاپەڕەكانی مێژووەوە، سەرباری ئەوەی (51%)ى كۆی خاكی باشووری كوردستانی خستەوە ژێر دەسەڵاتی حكوومەتی عێراقەوە، كارەساتی گەورەی بەسەر ئەو ناوچانەشدا هێنا، كە لە ساڵی (2003ز)ەوە بەخۆیانەوە نەبینیبوو. هۆكارەكەش ئەوە بوو، كە ئەو ڕێكکەوتنەی دواجار خیانەتەكەی لێ كەوتەوە، هیچ حیسابێكی بۆ ئایندەی ئەو ڕووداوانە نەكردبوو، كە دوای كشانەوەی هێزی پێشمەرگەی كوردستان لەو ناوچانە ڕوو دەدەن! تەنانەت ئەگەر تاكە خاڵی ئەرێنیی ئەو ڕێكکەوتنە، پاراستنی شاری (كەركووك) بووبێت لە وێرانكاری، ئەوا بە دیوێكی تردا، سەرەتای شكستێكی گەورە بوو بۆ كورد، كە وەخت بوو قەوارەی سیاسیی هەرێمی كوردستان بكەوێتە مەترسییەوە، چونكە سەرباری ئەوەی سەرجەم ناوچە جێناكۆكەكان كەوتنەوە دەست حكوومەت و سوپای عێراق، كارەساتی مرۆیی بەسەر شارۆچكەی (خورماتوو)دا هات. تەنانەت شاری (كەركووك)یش كەوتەوە بەر سیاسەتی بەعەرەبكردن و بەشیعەكردنى هێزەكانی سوپای عێراق و حەشدی شەعبی!

پاساوێكی تر بۆ ئەو ڕووداوە ئەوە بوو، كە ئەوانەی ئەو كارەیان کرد، هەڵە و ڕووداوەكەیان خستە ئەستۆی ئەو راپرسییە (ریفراندۆم)ەی كۆمەڵانی خەڵكی باشووری كوردستان، كە لە (25ى ئەیلوولی 2017ز) ئەنجام درا. بەوەی بەو ڕووداوە، دەوڵەتانی نەیار بە كوردی لە یەك بەرەدا كۆ كردەوە و هێزە هاوپەیمانەكانیشی هێنایە سەر هێڵ، چونكە هەموویان ئەو راپرسییەیان ڕەت كردەوە و بە كارێكی نادروستیان دانا، بەڵام هیچ یەك لەوان بۆ ئەوە نەچوون، كە ئەگەر كات و ئەنجامدانی ئەو راپرسییە هەڵە بوو، بۆ ڕێگریان لە ئەنجامدانی نەكرد؟ یان كاتێك شوێنى كەوتن و دەنگیان پێی دا، بۆ تا سەر پشتیوانییان لێ نەكرد و حكوومەتى عێراقیان نەهێنا سەر چۆك، وەك چۆن بەشێكى هێزى پێشمەرگەی كوردستان لە (پردێ و سحێلا) شكستیان بە سوپای عێراق هێنا؟