مۆنۆمێنتێك بۆ ئەندامانی مەجلیسی وەتەنیی بەعس!
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتوور و هونه‌ر
x
بەرهەم عەلی 28/11/2020

مۆنۆمێنتێك بۆ ئەندامانی مەجلیسی وەتەنیی بەعس!

پەیوەندیی هاوڕێیانەی نێوان من و ئاسۆ، هی ئێستا نیە! وا بۆ سێ دەیە دەچێت، ئەو ئاسۆیە بووەتە هاوڕێم و دەزانم چەندە پاسۆكانە بیر دەكاتەوە، كوڕێكی كوردی خاوێنە و نەك هەر بە حەیاتی خۆی بەعسی نەبووە، بەڵكوو كوردپەروەرێكی نەتەوەخواز بوو تا سەر ئێسك، ئاخر لە رۆژگارێكدا ئەو لەو بەغدایە باسی سەربەخۆیی كوردستانی دەكرد و وێنەی شەهید ئازاد مستەفا و ئاڵای كوردستانی لە باخەڵا بوو و خەونی بەوەوە دەبینی كە دەوڵەتی كوردستانی مەزن دابمەزرێت و ئیدی لە تورك و فارس و عەرەبان جیا بینەوە، ئەودەم هیچ كەس ترووسكاییەكی هیوای بۆ ئازادبوونی هیچ پارچەیەكی كوردستان شك نەدەبرد، ئەی قوڕ بەسەرم بۆچی ئێستا وا هەست دەكەم، ئاسۆ بەعسییانە بیر دەكاتەوە؟!

بۆ خاتری خوا، ئەم كوڕە چۆن لە ماوەی چەند ساڵێكدا ئاوها گۆڕا! ئەو ئاسۆیەی لە سەردەمی حوكمڕانیی رژێمی بەعسدا، دەمێ كە پرس و باسی راپەڕین لە كولەكەی تەڕیشدا نەبوو، بەنهێنی لای من دەیگوت: ”ئەگەر رۆژێ لە رۆژان كوردستان ئازاد بێت، بیرۆكەی دروستكردنی مۆنۆمێنتێك و مۆزەخانەیەكی نیشتمانی پێشكەش بە حكوومەتی كوردستان دەكەم، كە پەیكەری هەموو رێبەر و سەركردە شۆڕشگێڕ و ئازادیخوازەكانی هەر چوار پارچەی كوردستانی بە برۆنز تێدا دروست كرابێت“. كەچی ئێستا هەمان ئەو ئاسۆیە پێم دەڵێ: ”دەمەوێ لە یەكێك لە شارەكانی كوردستان، مۆنۆمێنتێكی شایستە بۆ ئەندامانی كوردی مەجلیسی وەتەنیی سەردەمی بەعس - پەرلەمانی جارانی عێراق - دروست بكەم!“.

دەمەوێ پێش ئەوەی سەربردەی دوو سێ رۆژ لەمەوبەری خۆم و ئاسۆی هاوڕێی سی ساڵەم بگێڕمەوە، باشتر ئاسۆتان پێ بناسێنم. زیاتر لە ٣٠ ساڵ بەر لە ئێستا، ئاسۆم بە ڕێكەوت لە ئەكادیمیای هونەرە جوانەكانی بەغدا ناسی، ئێمە لە كۆلێژی خۆمانەوە چووین بۆ بینینی نماییشێكی شانۆیی، كە قوتابیانی بەشی شانۆی ئەو ئەكادیمییایەی بەغدا ئامادەیان كردبوو، بەو هۆیەوە كە قوتابییەكی هاوڕێی كوردمان لەو شانۆگەرییەدا بەشدار بوو، لەگەڵ چەند هاوڕێیەكمدا چووینە هۆڵی شانۆی ئەكادیمیای هونەرە جوانەكانی بەغدا، دوای نماییشەكە، ئەو هاوڕێیەمان ئاسۆی پێ ناساندم و گوتی: ”ئەمە ئاسۆی پەیكەرتاشە و لە بەشی تەشكیلی لەم ئەكادیمیایەی خۆمان دەخوێنێت، هەرچەندە كوردێكی كەللەڕەق و نەتەوەپەرستە تا حەدی شۆڤێنیەت، بەڵام یەكێكە لەو هونەرمەندە دەستڕەنگیانانەی كە لە بواری پەیكەرتاشییدا، مامۆستاكان چاوەڕێی دوارۆژێكی پرشنگداری لێ دەكەن“.

ئا لەو ساتەوە كە پاییزی ساڵی ١٩٨٩ بوو، ئاسۆ بووە هاوڕێم، گەلێ جار بە میوانی دەهاتە لامان بۆ شوقەكە دادەنیشتین، هەندێ جار دەچووینە سینەما، زۆر جار دەچووینە شەقامی موتەنەبی بۆ كتێب كڕین، یان بۆ پیاسەیەكی كۆرنیشی دیجلە، یاخود جەزیرە سیاحیی بەغدا، ئەو زۆر جار سەرزەنشتی دەكردم لەوەی من هاوڕێی عەرەبم زۆرە! ئەو قوتابیە كوردانەی بە هەر هۆیەكەوە ئیمزای بەعسیبوونیان كردبوو، ئاسۆ زۆر سووك سەرنجی دەدان و پێی دەگوتن: ”خۆفرۆش و خائین“.

هەنا، كچە قوتابیەكی عەرەبی شۆخ و شەنگی بەغدایی بوو لە بەشی شێوەكاری لە هەمان ئەكادیمیا دەیخوێند، هەنا عاشقی ئاسۆ بووبوو بەڵام خۆشەویستییەكی یەك تەرەفە، ئاخر گەلێ جار بەتوانجەوە بە ئاسۆم دەگوت: ”ئاسۆی برام، ئەو كچە وەختە شێت بێ بۆت، بۆچی مەیلێكی نادەیتێ، لەوە جوانترت دەست دەكەوێت؟!“، ئاسۆ فشەی بە قسەكانم دەهات و دەیگوت: ”مادام عەرەبە، مەلیكە جەمالی هەموو دونیاش بێت، من بە فلسێكی قەڵب نایكڕم!“، كچێكی كوردی كۆلێژی ئادابیش بە ناوی (كەژاڵ) هاوحاڵی هەنا ئەویش ئاسۆی خۆش دەویست و لە خوای دەویست لە سەیران و گەشتێكدا ئاسۆ لێی بچێتە پێش، دەمگوت: ”ئاسۆ گیان، خۆ ئەمەیان كوردە، بۆچی پەیوەندییەكی سۆزداریی جوانی لەگەڵ دروست ناكەیت، هەم كچێكی باشە و هەمیش زۆر جوانە“، ئاسۆ دەیگوت: ”ئەویش توورێكی قوڕاوی ناهێنێت، چونكە باوكی رەفیق حزبییەكی هیچ و پووچە!“.

زۆر جار پێم دەگوت: ”ئاسۆ گیان، ئەم كوردپەروەرییەتم پێ خۆشە، ئەم خۆشەویستیەت بۆ كوردستان زۆر لەلام جوانە، بەڵام مەسەلەی عەشق و سۆزداری و خۆشەویستی، پرسێكی زۆر ئینسانییە، حەق نیە بیبەستیتەوە بە هەڵوێستە سیاسی و نەتەوەییەكانتەوە، سەربەخۆیی كوردستان خەونێكی جوانە لای هەموومان، بەڵام بەخوا ئەو دوو كچەش ناسك و جوانن، یەكێكیان هەڵبژێرە و بۆ خۆت لەنێو چیرۆكێكی ئەوینداریدا بژی“... تەنانەت بەختیارێكی هاوڕێمان هەبوو، پێی دەگوت: ”مردووت مرێ، تۆ ئەگەر لەگەڵ هەنای عەرەبدا پەیوەندییەكی عاتیفیی گەموگوڕت هەبێ، ئەویش هەر خەباتە و بەشێكە لە كوردایەتی!“، لێ (ئاسۆ پاسۆك) وەك هەندێ لە هاوڕێ نزیكەكانی ترمان بەم ناوەوە بانگیان دەكرد، قەناعەتی بە قسەكانمان نەدەهات!

جا بیهێننە بەرچاوی خۆتان، هەمان ئەو ئاسۆیە كە جاران حەزی دەكرد چاوی كوێر بوایە و بەعسیەكی نەبینیایە، ئێستا وا بیرۆكەی دروستكردنی (مۆنۆمێنتێك بۆ ئەندامانی كوردی مەجلیسی وەتەنیی بەعس)ی لا گەڵاڵە بووە و دەیەوێ سەرمایەدارێك سپۆنسەری بكات و رەزامەندیی لایەنە پەیوەندارەكانی بۆ وەربگرێت و لە دەروازەی شارێكی كوردستان پارچە زەویەكی بۆ تەرخان بكرێت و مۆنۆمێنتەكەی دروست بكات.

سێ رۆژ لەمەوبەر، لە كافیتریایەك ژووانمان دانا و لەگەڵ ئاسۆی دێرینەهاوڕێم دانیشتین و بیرۆكەی دروستكردنی (مۆنۆمێنتی ئەندامانی كوردی مەجلیسی وەتەنیی بەعس)ی بۆ شی كردەمەوە، ئەو دەیویست مۆكێتی مۆنۆمێنتەكەم پیشان بدات و ڕام وەربگرێت، منیش لەداخا مێشكم ئاوسابوو، خەریك بوو دەتەقیم، بۆیە بەم شێوەیە لەگەڵی ئاخاوتم:

من: كورە ئاسۆ مەعز بۆ خوا! تۆ كوڕێكی كوردپەروەر و خاوەن مێژوویەكی جوان و لە ماڵباتێكی قوربانیدەر بۆ كوردایەتیت، ئێستا بە چ عەقڵێكەوە باس لە پرۆژەیەكی وەها دەكەیت؟
ئاسۆ: من بە كامیل قوای عەقڵیمەوە، بڕیارم داوە كە ئەو مۆنۆمێنتە وەك یادگارییەك بۆ ئەندامانی كوردی مەجلیسی وەتەنیی بەعس دروست بكەم.
من: ئاخر ئەو ئەندامانە، موستەشار و ئەنفالچییشیان تێدابوو.
ئاسۆ: منیش بیلزات دەمەوێ بۆ ئەو ئەندامانەی دروست بكەم كە موستەشار و ئەنفالچی بوون!
من: ئاسۆ تۆ جاران تەنانەت نەتدەویست بە ڕێكەوتیش لە شەقامێكدا بەعسییەك ببینیت، ئێستا بۆ دەتەوێ بە شتێكی قۆڕ، خۆت ناشرین بكەیت! تۆ بەگەنجی ئاوڕت لە چەندین كچی جوان نەدایەوە تەنیا لەبەرئەوەی یان عەرەب بوون یان بەعسی، ئێستا بۆچی گۆڕاویت؟

ئاسۆ: هاوڕێ گیان من تۆم بۆ ئەوە بانگ نەكردووە تا نەسیحەتم بكەیت، من بڕیاری خۆمم داوە، تكایە دوو شتم لە تۆ دەوێ، هەم رای خۆتم پێ بڵێ لەسەر دیزاینی مۆنۆمێنتەكە، هەمیش رێنوێنیم بكە، بە كام سەرمایەدار بڵێم سپۆنسەری ئەم پرۆژەیەم بكات؟
من: بەداخەوە بیرۆكەكەت ئەوەندە بێ مەعنایە، نە دەتوانم رێنوێنیت بكەم و نە رای خۆشمت پێدەڵێم لەسەر دیزاینەكە، چونكە هەر لە بنەماوە ئیشەكەت قۆڕە! زۆریش قۆڕە!
ئاسۆ: حاییییی! ئنجا تۆ دۆست و هاوڕێیت ئەوە مەوقیفتە، ئەی دەبێ دوژمن چیم پێ بڵێت! نازانم ئەم خەڵكە بۆچی لەگەڵ داهێنان و هەنگاوی نوێخوازیدا نیە!

من: ئەوە چ داهێنان و نوێخوازییەكە بۆ خاتری رەبولعالەمین! نازانم تۆ شێت بوویت یان عەقڵت لەدەست داوە یان هۆشبەرت كێشاوە؟ بەس پێم بڵێ بیرۆكەی دروستكردنی مۆنۆمێنتێك بۆ ئەندامانی كوردی مەجلیسی وەتەنیی بەعس، لەم بارودۆخەدا كە زیاتر لە ١٧ ساڵە بەعس ئاوەوئاو چووە، چۆن لای تۆ دروست بوو؟ بە چ عەقڵێكەوە؟
ئاسۆ كە هەر پێداگر بوو لەوەی بیرۆكەكەی زۆر جوان و لەجێیە و داهێنانە، بە زەردەخەنەیەكی هاوڕێیانەوە سەیرێكی كردم و گوتی: راستت دەوێ؟
من: بێگومان..
ئاسۆ: لەوەتەی پەرلەمانتارانی كوردی بەغدا (غالب محەمەد و ئەحمەدی حاجی رەشید و ئاڵا تاڵەبانی و یوسف محەمەد و سروە عەبدولواحید و هۆشیار عەبدوڵا و سەركەوت شەمسەدین و كاوە محەمەد)م بینیوە، بڕیارم داوە وەك رێزلێنانێك لەژێر دروشمی (هەزار رەحمەت لە كفن دز) مۆنۆمێنتێك بۆ ئەندامانی كوردی مەجلیسی وەتەنیی بەعس دروست بكەم!