پارتە سیاسییەكانی توركیا لە چوارچێوەی هاوپەیمانیدا شەڕی سەرۆکایەتی دەکەن
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتور و هونه‌ر
×

پارتە سیاسییەكانی توركیا لە چوارچێوەی هاوپەیمانیدا شەڕی سەرۆکایەتی دەکەن

هاوپەیمانیی سێیەمیش چاوی لە كورسی سەرۆكایەتییە

لە توركیا دوو هاوپەیمانی هەیە، كە دەنگی ئەو دوو هاوپەیمانییە زیاترە لە٩٠٪ی دەنگەكان، بەڵام بەهۆی ئەوەی ناكۆكی كەوتووەتە نێوان چەند پارتێكی سیاسی، هەروەها لە ماوەی یەك ساڵدا سێ پارتی تازەش لە توركیا دروست بوون، بۆیە ئەگەر زۆرە لە پاڵ هاوپەیمانیی (مییللەت و كۆماری)، هاوپەیمانیی سێییەمیش لەدایك ببێت.

هەریەك لە (ئەحمەد داودئۆغڵو و عەلی باباجان) بە جیا دوو پارتی (دەوا و ئایندە)یان دامەزراند، ئەمەش وا دەكات لە هەڵبژارنی داهاتووی توركیا، هاوكێشەی سیاسی گۆڕانی بەسەردا بێت و ئیدی هاوپەیمانییەكان زۆر بن.

لەلایەكی تریشەوە، موحەڕەم ئینجە كە یەكێكە لە كەسایەتییە هەرە بەهێزەكانی ناو پارتی گه‌لی كۆماریی توركیا (JHP) و كاندیدی جەهەپە بوو لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی ٢٠١٨ و ركابەری ئەردۆغانی دەكرد، ئەگەر هەیە ئەویش لە جەهەپە جیا بێتەوە و پارتێكی تازە دابمەزرێنێت، ئەگەر ئەو پارتێكی تازە دابمەزرێنێت، هیچ گومان لەوەدا نییە كە هاوپەیمانی سێیەمیش دروست دەبێت.

بە گوێرەی بۆچوونی فاتیح ئاڵتایلی نووسەری دیاری رۆژنامەی (خەبەر تورك)، لە توركیا هاوپەیمانی سێیەم دروست دەبێت، چونكە چەند پارتێكی تازە هاتوونەتە مەیدان و ئەوان بە دوای هاوپەیمانیی سێیەمدا دەگەڕێن.

هاوپەیمانی (میللەت) لە نێوان (جەهەپە و پارتی باش و پارتی سەعادەت) بوو، هەدەپەش بە شێوەیەكی ناڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكاندا پشتگیری لەو هاوپەیمانییە كرد و، لە (ئیستانبۆڵ، ئەنكەرا، مێرسین، ئەدەنا، ئەنتاڵیا) هیچ كاندیدێكی نەبوو و پشتگیری لە كاندیدی ئەو هاوپەیمانییە كرد.

بەڵام ئەوەی وا دەكات شرۆڤەكاران بیر لەوە بكەنەوە، توركیا دەچێتە ناو هاوپەیمانیی سێیەمەوە، پارتی باش بە هەموو شێوەیەك هەدەپە رەت دەكاتەوە و بە باڵێكی مەدەنیی پەكەكەی دادەنێت لەناو پەرلەمانی توركیا و دەڵێن ئێمە هەرگیز لەگەڵ ئەو پارتەدا ناچینە ناو هاوپەیمانییەوە، ئەمەش وا دەكات هاوپەیمانیی (میللەت) دەرزی تێ بكەوێت، چونكە هەدەپە بە ئاشكرا دەڵێت ئەمجارەیان بە نهێنی ناچینە ناو هیچ هاوپەیمانییەتێكەوە، بەڵكوو هەر لایەنێك داوایان لێ بكات دەنگی پێ بدەن، پێویستە بە ئاشكرا بڵێن هەدەپە هاوپەیمانمانە.

جەهەپە كە سەرۆكایەتی هاوپەیمانی (میللەت) دەكات، دەبێت لە نێوان هەدەپە و پارتی باش یەكێكیان هەڵبژێرێت، كە ئەمەش زۆر زەحمەتە، بۆیە بەدوای رێگەچارەیەكدا دەگەڕێت كە هەردوو پارت لە یەكتری نزیك بكاتەوە، تا بتوانن لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی داهاتووی توركیا، بە هەموویانەوە یەك كاندیدیان هەبێت بۆ ركابەری ئەردۆغان.

بەڵام ئەگەر نەگەیشتنە هیچ رێككەوتنێك، جەهەپە ناچار كرا یەكێك لە پارتەكان هەڵبژێرێت بۆ هاوپەیمانی، ئەوكات پارتی باش یان هەدەپە دەچنە ناو هاوپەیمانی سێیەمەوە، كە ئەگەر زۆرە لە نێوان (پارتی دەوا و ئایندە) دروست ببێت، كە ئەو دوو پارتە ئەحمەد داودئۆغڵو و عەلی باباجان سەرۆكایەتی دەكات.

ئەگەر موحەڕەم ئینجەش پارتێكی تازە دروست بكات، ئەگەر زۆرە ئەویش بچێتە پاڵ ئەو هاوپەیمانییەی دەنگۆ هەیە داودئۆغڵو و باباجان دروستی بكەن.

دەبێت ئەوە بڵێین ئەو سەردەمە بەسەر چوو لە توركیا بەبێ هاوپەیمانی هیچ پارتێك بتوانێت ببێتە زۆرینە لە پەرلەمان، بینیشمان لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی ٢٠١٨، ئاكەپە نەیتوانی ببێتە زۆرینە، بۆیە لەگەڵ مەهەپەدا هاوپەیمانی بەست بۆ ئەوەی لە پەرلەمان زۆرینە بن و پێگەی سەرۆكایەتی كۆماریش بەهێز بكەن.