Şeyh Ubeydullah ile ilgili 2 tarihi belge Şeyh Ubeydullah ile ilgili 2 tarihi belge
English Türkçe Kurdî
كوردی عربي فارسى

NUÇE RAMAN Raport Hevpeyvîn ABORÎ MULTÎMEDYA Magazîn SPOR ÇAND Û HUNER
×

Şeyh Ubeydullah ile ilgili 2 tarihi belge

Dokument !

Tebriz Rus Konsolosunun 1879 yılında Rusya’nın Tahran Büyükelçisi İ.A.Zinovyev’e Şeyh Ubeydullah ile ilgili yazdığı rapor.

Rusçadan Kürtçeye çeviri: Dr. Ekrem Önen

Kürtçeden Türkçeye çeviri: Ali Coşar: Mütercim Tercüman (İsveçe,Türkçe,Kürtçe)

Bundan bir süre önce bana gelen duyumlara göre meşhur Kürt Şeyhi, Şex Ubeydullah, dindaş ve fikirdaş şürekasını etrafında topluyormuş. Gelen haberlere göre Şex, Osmanlıların yönetiminden bezmiş ve Türklerin hükümranlığı altında olan bölgelerde bağımsız bir Kürt devleti kurup başına geçmek ve idari merkezini de Musul yapmak istiyormuş. Şimdilik hazırlık aşamasındalar henüz fiili eylemlere başlamamışlar.

Sonradan edindiğim güvenilir bilgilere göre Şex Ubeydullah tek başına değil: Mekke Şeyhülislamı  ve Mısır Hidivi ile ilişkileri var. Bu destekçilerinin ne tür yardımlar yapacakları ve olaya ilişkin haberler tam netlik kazanmış değil. Her halükârda sizi bilgilendirmek istedim.

Ekselanslarına en derin saygı yüksek azim ve şerefle.

АВПР, ф. «Миссия в Персии», 1877—1896 гг., д. 1202, лл. 4, 4 об. 

Rus Dışişleri Arşivi F. Persia(İran E.Ö)’daki görev 1877-1896 .,d1202, LL. 4, 4 ob 

Aziz Efendim İvan Alkseyeviç! 

31.12.1878 Tebriz şehri 

Erzurum Konsolosunun Konstantinapol İmparatorluk Büyükelçisi Başdanışmanına gönderdiği raporun kopyası.

8 Eylül 1879. № 361 

Başkaldırının başladığına dair rapor.

Rusçadan Kürtçeye çeviri: Dr. Ekrem Önen

Kürtçeden Türkçeye çeviri: Ali Coşar: Mütercim Tercüman (İsveçe,Türkçe,Kürtçe)

Van’dan Türklerin ve İngilizlerin yüreğine korku salan haberler var. Daha önce size yazarak bahsini ettiğim Şex Ubeydullah başkaldırmış ve Van’a doğru ilerliyor.

Beyazıd ovansından Van gölüne kadar uzanan bölgede göçebe olarak yaşayan Hayderanlı aşiretinden Kürtlerin büyük bir bölümü (devletten E.Ö) şikayetçi.

Vali Mustafa Paşa bizzat bana, Hakkâri patriğinin de hoşnutsuzların safında olduğunu söyledi.

Türkler Van ve Beyazıd’a birkaç müfreze göndermişler, mareşal olup operasyonu sevk ve idare edecek olan 4 alay komutanı paşanın oraya gelmesini bekliyorlar.

Bu olaylardaki en ilginç tutum, İngilizlerin Türkleri bileyip onlara arka çıkması.

Üç gün önce buraya iki İngiliz görevli intikal etti: Lieutenant colonel, Crowder ve Reverend M. Fozer. Bu iki efendi dolambaçlı yollardan: Samsun, Amasya, Sivas, Erzincan, Muş, Bitlis ve Van’a bir sefer düzenleyerek, dönüş yolunu Malazgirt üzerinden zikzaklar yaparak buraya ulaştılar.

Bu seferin amaç ve kapsamından da anlaşılacağı üzere: İngilizlerin neyin peşinde olduğu ve Kürt başkaldırısını nasıl bastıracaklarının hesabını yaptıkları görülüyor.

En büyük hürmetlerimle.

АВПР, ф. «Главный архив V—A2», д. 1093, лл. 37, 38. 

AVPR. (Rusya Dışişleri Arşivi.E.Ö) Ana arşiv.  V- A2’ d.1093, LL. 37, 38