ایران در سراشیبی کاهش جمعیت و پیری
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

أخبار مقاله‌ گزارش گفتگو اقتصادی چند رسانه‌ای سبك زندگی فرهنگ و هنر
x

ایران در سراشیبی کاهش جمعیت و پیری

 در حالی بیش از یک دهه و نیم از دستور علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران برای اجرای سیاست‌های افزایش باروری و بالابردن نرخ زاد و ولد در ایران می‌گذرد، اما آمارهای حکومتی و اظهارات مقامات ارشد،اجرائی و حتی دانشگاهی ایران خبر از شکست این سیاست‌ها و ایجاد بن‌بست جمعیتی در این کشور خبر می‌دهند.

بنابر گزارش رسانه‌های حکومتی و به نقل از دکتر علیرضا زالی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی بهشتی تهران، نرخ باروری در ایران به ۰.۶ رسیده است. او همچنین مدعی شده: "یک سوم بانوان ایرانی یا ازدواج نکرده‌اند یا فرزند ندارند یا دارای یک فرزند هستند."

او این معضل را "یک ابرچالش خواند" و هشدار داد: "الان در حوزه ساختار جمعیتی با یک اَبَرچالش و بحران جدی راهبردی روبه‌رو هستیم به طوری که از سال ٨٥ نرخ جانشینی در حوزه باروری از رنج متعارف پایین‌تر آمده و این بدین معناست که ما در تراز منفی در حوزه باروری در کشور قرار داریم."

این شخصیت دانشگاهی از پیری جمعیت ایران سخن راند و آنرا یک خطر امنیتی برای جمهوری اسلامی وصف کرد و خواستار اقدامات جدی شد. زالی با رائه آمارهایی گفت: "بیشترین چالش و مشکل را در سال ١٤٠٠ شاهد بودیم. از سال ١٣٩٥ تا ١٣٩٩ به صورت تصاعدی کاهش نرخ موالید و باروری را در کشور داشتیم و سال ٩٩ نسبت به سال‌های قبلش، بالاترین رشد تصاعدی را در کاهش موالید داشته است.

این اظهارات زمانی بیان می‌شود که پیشتر صالح قاسمی، دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت ایران، نیز در سخنانی اعلام کرده بود که "کشور در کاهش سرعت نرخ باروری در سه دهه گذشته رکوردار است" و با ارائه آماری دهشتناک، داد مقامات مذهبی ایران را در آورد.

او درهمان زمان گفته بود: "در یک دوره پنج ساله، بیش از ۵۵۰ هزار تولد در ایران کاهش پیدا کرده است."

در همین رابطه عرفان کرمی، فعال مدنی کوردستانی، طی مصاحبه‌ای اختصاصی به (باس‌نیوز) گفت: "یکی از اصلی‌ترین دلایل کاهش میزان زاد و ولد در ایران شرایط حاد و بغرنج اقتصادی و بیکاری گسترده می‌باشد."

او در ادامه افزود: "وقتی نیم نگاهی به آمارهای زاد و ولد در ایران می‌اندازیم می‌بینم که این نرخ از هفت کودک در سال‌های دهه ٦٠ شمسی به دو کودک در سال‌های دهه ٨٠ شمسی رسیده است. با اینکه این آمار تا سال ١٣٩٥ نیز با افزایش نسبی روبرو می‌شود اما از آن سال با سقوط شدید میزان نرخ باروری روبرو می‌شویم."

این فعال مدنی در بخش دیگری از سخنان خود متذكر شد: "از دیگر عوامل کاهش نرخ زاد و ولد، افزایش چشم‌گیر سن ازدواج بویژه در میان زنان است. در واقع هر چه زنان دیرتر ازدواج می‌کنند احتمال باروری آنان نیز کمتر می‌شود. عامل دیگر که می‌توان به آن اشاره کرد مخدوش شدن هویت (مادر) در جامعه است. در واقع بخاطر فرهنگ مصرف‌گرایی که در جامعه باب شده نقش مادری نیزکم رنگ و یا حتا محو شده است. وقتی چنین نقشی به حاشیه رانده می‌شود، زن کمترین رقبتی را برای به عهده گرفتن چنین نقشی خواهد داشت، در واقع باید گفت زنان جامعه ما آمادگی مادر شدن را ندارند."

 

عرفان کرمی همچنی به موضوع متزلزل شدن بنیادهای خانواده به عنوان یکی از عوامل کاهش شدید زاد و ولد در ایران اشاره کرد و یادآور شد: "علاوه بر عوامل اقتصادی و تنگناهای شدید مالی که بر ایران حاکم است می‌توان به عدم شناخت مناسب و کافی زن و مرد از یکدگر، عملکرد نامناسب میان نقش‌های زن و شوهر و همچنین نبود سواد و آگاهی عاطفی در هر دو طرف بویژه نبود درک جنسی در میان زن و شوهر به عنوان عوامل متزلزل کننده بنیادهای خانواده در ایران اشاره کرد که در واقع ریشه در سیستم آموزشی نابهنجار و غیرعلمی موجود در ایران دارد، همین موجب گردیده که میزان رقبت خانواده‌های برای بچه‌دار شدن شدیدا کاهش یابد و آمار طلاق نیز افزایش چشم‌گیری داشته باشد."