بابان الیاسی: تمام جناح‌های کوردستان باید در جهت امنیت و منافع ملی کوردستان گام بردارند
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

أخبار مقاله‌ گزارش گفتگو اقتصادی چند رسانه‌ای سبك زندگی فرهنگ و هنر
x

بابان الیاسی: تمام جناح‌های کوردستان باید در جهت امنیت و منافع ملی کوردستان گام بردارند

"عدم تشکیل دولت جدید عراق، ناشی از دخالت‌ کشورهای منطقه می‌باشد"

تحولات اخیر خاورمیانه و بویژه عراق، معادلات جدیدی را پیش روی کوردستان قرار داده و این سرزمین کهن را با موقعیت‌ها و تهدیدات جدید روبرو ساخته است. تلاش‌های بی‌وقفه برای تضعیف اقلیم کوردستان، همچون تنها نمونه یک حکومت دمکراتیک در خاورمیانه، از جمله این تلاش‌ها می‌باشد. در همین رابطه بخش فارسی آژانس (باس‌ینوز) با دکتر بابان الیاسی، محقق و ناظر سیاسی ساکن شهر ژنو در سوئیس، مصاحبه‌ای اختصاصی داشتە است که متن کامل آن در پی می‌آید.

(باس‌نیوز): چرا دشمنان کوردستان بصورت مستمر در تلاش برای تضعیف اقلیم کوردستان هستند؟ به عنوان نمونه حملات موشکی به جنوب کوردستان بیانگر چه توطئه‌ای علیه ملت کورد است؟

بابان الیاسی: ایران بە شدت مخالف تشکیل دولت اکثریت در عراق با ائتلاف پارت دمکرات کوردستان، صدر وسنی‌ها می‌باشد. این کشور نمی‌خواهد دولتی تشکیل شود که حامیان ایران به خارج از دایره قدرت پرتاب شوند، این می‌تواند هزینه‌های غیرقابل جبران نظامی، سیاسی، ژئوپلوتیک و... برای ایران داشته باشد و به همین خاطر تهران خواهان تشکیل دولت توافقی همانند دوره‌های قبل می‌باشد. پارت دمکرات کوردستان نیز یکی از جناح‌های اصلی می‌باشد که ایران فشارهای فزاینده‌ و متفاوتی را بر آن تحمیل کرده، به عنوان مثال احتمال زیادی وجود دارد که ایران بر صدور حکم اخیر دیوان عالی فدرال عراق در رابطه با مساله نفت و گاز که علیه منافع ملی کوردستان می‌باشد، تاثیر داشته و در پشت این قضیه، عامل اصلی بوده باشد.

نباید فراموش کرد که تاسیس اقلیم کوردستان و نیز اجرائی شدن سیستم فدرالی در عراق، از همان روزهای نخست با مخالفت اشغالگران کوردستان روبرو شد، نتیجتا باید انتظار هم داشت که این کشورها با تمام نیرو علیه جنوب کوردستان عمل کرده و متحد شوند. تعالی، پیشرفت، توسعه و نیرومند شدن اقلیم کوردستان به خودی خود بر مساله کورد در سایر بخش‌های کوردستان نیز تاثیر مستقیمی خواهد گذاشت، در واقع این واقعیت بنیاد تمام جنگ‌افروزی‌ها و کارشکنی‌ها علیه جنوب کوردستان می‌باشد. اما در مورد کنونی، ایران بر این باور است که سیاست‌های اقلیم کوردستان در رابطه با تشکیل دولت در بغداد علیه منافع این کشور است به همین خاطر از تمام ابزارهای موجود سیاسی، اقتصادی، نظامی و... برای اعمال فشار بر جنوب کوردستان بهره می‌برد.

البته هجوم موشکی به هولیر بیانگر این واقعیت است که سایر ابزارهای سیاسی و اقتصادی، موثر نبوده‌اند. دلایل این حملات را می‌توان به نارضایتی ایران نسبت به سیاست‌های پارتی در رابطه با تشکیل دولت جدید عراق مرتبط دانست. همچنین مساله گاز و نفت اقلیم کوردستان از دیگر دلایل این حملات می‌تواند باشد، ایران نمی‌خواهد کوردستان به جایگزینی برای مساله نفت و گاز این کشور بدل شود.

(باس‌نیوز): مسرور بارزانی در آخرین مصاحبه خبری خود به حقوق قانونی ملت کورد و نقض آن از سوی بغداد اشاره کرد، آیا رفتارهای عراق در راستای تضعیف اقلیم کوردستان به عنوان تنها نمونه دولت دمکراتیک در خاورمیانه می‌باشد؟

بابان الیاسی: بطور کلی در خاورمیانه، هر نیرو و جناح و اتنیکی که در مقام اقلیت قرار بگیرد، بسیار دشوار خواهد توانست منافع خود را حفظ یا محقق سازد و همیشه مورد تهدید قرار دارد. در عراق، جناح‌ها بر مبنای عشیره‌ای و اتنیکی، بنیادهای اعتماد و وفاداری را پایه‌ریزی می‌کنند. حکم دیوان عالی فدرال عراق در رابطه با مساله نفت و گاز اقلیم کوردستان و نیز مصوبه پارلمان عراق در مورد اخراج نیروهای خارجی از این کشور، نشان داد که اکثریت عشیره‌ای یا مذهبی می‌توان بدون در نظر گرفتن خواست و حقوق اقلیت، نظرات و امیال خود را تحمیل کنند.

همه ما بخوبی می‌دانیم که میان نیروهای وابسته به ایران و صدری‌ها در مورد سیاست‌ورزی در عراق اختلاف‌ نظر وجود دارد، اما باید آگاه باشیم که این اختلاف نظر بخاطر دمکراسی و مساله حقوق بشر نیست، بلکه تنها مساله قبضه قدرت، مطرح است. همانگونه که دیدیم جناح‌های عرب شیعه و حتا عرب سنی نیز یک موضع مشترک در قبال حکم دیوان عالی فدرال حلیه کوردستان اتخاذ کردند. همچنین در مورد مصوبه اخراج نیروهای خارجی، جناح‌های عرب شیعی بدون حضور کوردها و سنی‌ها آنرا به تصویب رساندند. در واقع تنها عاملی که می‌تواند موجب احترام به قانون در عراق شود، وجود توازن قوا می‌باشد، این توازن قوا می‌تواند بخش‌‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی را در بر گیرد.

(باس‌نیوز): با توجه به شرایط فعلی چقدر می‌توان امیدوار بود که در آینده‌ای نزدیک دولت جدید عراق تشکیل شود؟

بابان الیاسی: باید گفت که انتخابات پارلمان عراق در پائیز ٢٠٢١ یک رفراندوم غیررسمی و اعلام نشده علیه نفوذ سیاسی ایران در این کشور بود که طی آن مردم عراق یکصدا به نفوذ ایران نه گفتند.

در حالیکه علی سیستانی بسیار کم در امور سیاسی دخالت می‌کند، اما مقتدی صدر توانسته از خود چهره‌ای ملی-مذهبی بسازد و می‌کوشد عراق را از نفوذ کشورهای همسایه خارج کند و حاکمیت ملی را به این کشور بازگرداند و برخلاف شرایط فعلی می‌خواهد سیاست توازن را در پیش گیرد.

اما در مقابل جناح وابسته به ایران نشان داده‌اند که کمتر به فکر منافع ملی و همزیستی اتنیک‌های عراق هستند و بیشتر دغدغه اجرائی کردن پرژه هلال شیعی و اجرائی کردن برنامه‌های ایران را دارند.

در واقع عدم تشکیل دولت جدید عراق ناشی از دخالت‌ کشورهای منطقه می‌باشد. ایران آشکارا از ائتلاف وابسته به خود حمایت می‌کند و ترکیه و چند کشور عربی نیز از سنی‌ها. کشورهای دیگر از جمله ایالات متحده نیز از جریانات نزدیک به خود حمایت می‌کنند.

ایران، دخالت در امور عراق را حق مسلم خود می‌داند، از سویی توجیه مذهبی دارد ،چرا که نیمی از این کشور شیعه هستند و زیارتگاه‌های امامان شیعە نیز در این کشور قرار دارند و از لحاظ سیاسی و امینتی نیز توجیهات خود را دارد. ایران بیش از یک هزار کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد و به عراق همچون دروازه اجرائی کردن پروژه هلال شیعی می‌نگرد که تنها از طریق این کشور می‌تواند به نفوذ استراتژیک خود در سوریه و لبنان ادامه دهد و همچنین به مزیت‌های دریای مدیترانه دست یابد، به همین خاطر عراق یک شاهرگ حیاتی برای ایران به حساب می‌آید. ایران حاضر به پرداخت هر هزینه‌ای برای پیشگیری و مانع تراشی در راه بیرون راندن نیروهای وابسته‌اش از قدرت در بغداد می‌باشد.

(باس‌نیوز): در چه شرایطی عراق دست از نقض حقوق ملت کورد می‌کشد؟ آیا شما این امر را محتمل می‌بینید؟

بابان الیاسی: قوانین و مصوباتی که برای تحقق حقوق ملت کورد در قانون اساسی و سایر قوانین در نظر گرفته شده حتا اگر با نیت مثبت بغداد روبرو شود و عراق بخواهد آن‌ها را اجرائی کند، کشورهای همسایه مانع آن خواهند شد. از سوی دیگر با قوت گرفتن بغداد، احتمال نقض قانون و نقض حقوق ملت کورد بیشتر می‌شود. وجود حکومتی ضعیف در بغداد، به احتمال بیشتر به نفع ملت کورد خواهد بود، کورد نباید به کاسه داغتر از آش بدل شود.

من بر این باورم چه دولت اکثریت تشکیل شود و چه دولت ائتلافی، بسیار مشکل خواهد بود که ما شاهد ثبات در عراق باشیم. از سویی بخاطر دخالت‌های خارجی و از سوی دیگر بخاطر عمیق بودن ریشه‌های فرهنگ استبدادی و مسلط بودن فرهنگ عشیره‌ای و مذهبی بر جریانات سیاسی عراق هر حکومتی نیز که تشکیل شود، بی‌ثبات و عمری کوتاه خواهد داشت.

احزاب کوردستانی جنوب کوردستان باید بسیار مسئولانه در برابر شرایط فعلی رفتار کنند، چرا که اقلیم کوردستان یک کشور مستقل نیست که قوانین بین‌المللی از استقلال آن دفاع کنند و از سوی دیگر عراق یک کشور قانونمدار نیست که از حقوق آن دفاع کند. پس بر همه جناح‌های کوردستان لازم است که خطوط قرمز که شامل حفظ امنیت و منافع ملی است را رعایت کرده و آنرا مخدوش نکنند. رقابت‌های حزبی می‌تواند مستقیما بر امنیت اقلیم کوردستان تاثیر گذار باشد.