مین در کوردستان همچنان قربانی می‌گیرد
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

أخبار مقاله‌ گزارش گفتگو اقتصادی چند رسانه‌ای سبك زندگی فرهنگ و هنر
x

مین در کوردستان همچنان قربانی می‌گیرد

 بعد از گذشت بیش از ٣٣ سال از پایان جنگ ایران و عراق، مین‌های کاشته شده به بهانه جنگ دوطرف، همچنان موجب مرگ شهروندان کورد در استان‌های شرق کوردستان می‌شود.

بنابر گزارشی از  آژانس خبررسانی کوردپا، تنها طی سال ١٤٠٠ شمسی "٤٤ غیرنظامی در شهرهای کوردستان کشته و زخمی شده‌اند."

این گزارش همچنین یادآور می‌شود از افراد مذکور، ١٥ نفر در ایلام، ١٢ نفر در کرماشان، ١١ نفر در سنه، پنج نفر در ارومیه و یک نفر نیز در عجب‌شیر بر اثر انفجار مین کشته و زخمی شده‌اند.

انتشار این گزارش در حالیست که سال گذشته نیز بیش از ٤٠ شهروند کورد در استان‌های مختلف شرق کوردستان بر اثر انفجار مین کشته یا زخمی شدند. متاسفانه تاکنون مسئولین جمهوری اسلامی ایران در قبال آمار بالای جان باختن شهروندان کورد بر اثر انفجار مین واکنشی نشان نداده و اقدام مناسبی برای مین روبی مناطق مذكور نکرده‌اند.

البته مسئولین سیاسی، نظامی و امنیتی ایران بارها ادعای پاکسازی مناطق آلوده به مین را مطرح کرده‌اند اما واقعیت‌ها از چیز دیگری سخن می‌گویند. خبرگزاری ایسنا در سال ۱۳۹۱ به نقل از جعفر نظری، مدیرکل وقت امنیتی و انتظامی استانداری ایلام، اعلام کرده بود "پایان پاکسازی میدان‌های مین و تله‌های انفجاری نزدیک است." اما اکنون با گذشت قریب به ١٠ سال از انتشار این خبر شهروندان کورد در ایلام و لرستان همچنان قربانی انفجار مین‌های حکومتی می‌شوند.

قابل ذکر است ایران با وسعت آلودگی نزدیک به ۴ ملیون هکتار و وجود بیش از ۱۶ میلیون مین بجامانده از جنگ با عراق در پنج استان مین‌زده، لقب دومین کشور آلوده به مین را در جهان دارد. با این همه جمهوری اسلامی تاکنون تن به امضای هیچکدام از "معاهدات بین‌المللی منع به کارگیری مین" نداده است و مصرانه در حال ساخت و کاشتن مین بطور روزانه است.

از نمونه‌های دیگر ادعای مسئولین جمهوری اسلامی ایران مبنی بر پاکسازی مناطق مین زده می‌توان به روستای "آسن آباد" مریوان اشاره کرد که ایران مدعی شده بود از وجود مین پاکسازی شده است اما چند وقت پیش دهیار روستا و ١٥ نفر دیگر بر اثر انفجار مین کشته و مجروح شدند.

کنوانسیون اتاوا، از جمله کنوانسیون‌های بین‌المللی مبارزه با تولید و خنثی سازی مین‌های ضدنفر می‌باشد که تاکنون ایران از پیوستن به آن سر باز زده است. این کنوانسیون بر خودداری دولت‌ها از تولید، انباشت و انتقال مین‌های ضد نفر تاکید می‌کند.

کارشناسان حقوقی بارها اعلام کرده‌اند که از جمله بهانه‌های جمهوری اسلامی ایران در تولید مین‌های ضدنفر، تامین امنیت مرزها می‌باشد. مقامات نظامی و امنیتی ایران مدعی شده‌اند که "مین‌ها یکی از بهترین ابزارها برای ممانعت از تردد ضد انقلاب در مرزها می‌باشد."

عدم رسیدگی به وضعیت و معاش مجروحان و خانواده کشته‌ شدگان بر اثر انفجار مین یکی دیگر از مسائل حال حاضر کوردستان می‌باشد. بنابر گزارشی از خبرگزاری بین‌المللی ایندیپندنت، کولبران قربانیان اصلی مین‌های مرزی کاشته شده توسط ایران می‌باشند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که نان‌آور خانواده توسط این مین‌ها کشته یا معلول می‌شود که در هر دو حالت یک خانواده چند نفره بطور کامل فلج و از معاش روزانه خود محروم می‌گردد.

مقامات ایران بارها بدون اشاره به نام کولبران اعلام کرده‌اند "اگر کسی غیرقانونی به منطقه آلوده به مین وارد شده باشد، پرونده او بررسی نخواهد شد." البته کارشناسان حقوقی ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر بررسی پرونده‌های مربوط به انفجار مین را کذب دانسته‌اند. این حقوقدانان متذکر می‌شوند که بررسی پرونده‌ها در هزارتوی امور اداری و بروکراسی خفه می‌شوند.

در همین رابطه عثمان مزين، حقوقدان و وكيل دادگستری، در سخنانی به بلاتکلیفی قربانیان انفجار مین در دریافت حقوق خود اشاره می‌کند و می‌گوید: "مسئله اصلی اين است كه در تمام مناطق آلوده به مين، قربانيان اين جنگ‌افزار در شرايط ناگوار جسمی، روحی و معيشتی، بلاتكليف رها می‌شوند و هيچ سازمانی خود را متولی و مسئول پاسخگویی به آنان نمی‌داند. در مناطق مرزی اين امر شديدتر است و حتی از تشكيل پرونده برای آنان هم خودداری می‌شود و در صورت تشكيل پرونده، آن‌ هم پس از بروكراسی طولانی‌مدت و خسته‌كننده، نتيجه رسيدگی‌ها به آنان ابلاغ نمی‌شود."

همچنین لیلا علی ‌كرمی، از وکلای دادگستری در اظهارات اعلام داشت، در حال حاضر حدود ۴۰۰ پرونده قربانيان مين تنها در فرمانداری سردشت تحت بررسی قرار دارند كه برخی از آنان مربوط به بيش از ۲۰ سال گذشته است که بلاتكليف رها شده‌اند و روند رسيدگی آن‌ها بسيار كند است.

قابل ذکر است جمهوری اسلامی ایران تاکنون دو کنوانسیون جهانی "معاهده منع مین" و "كنوانسیون مهمات خوشه‌ای" را امضا نکرده است.