طرح دوبارە حل مسالە کورد در شمال کوردستان دولت و اپوزیسیون را در مقابل هم قرار دادە است
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

أخبار مقاله‌ گزارش گفتگو اقتصادی چند رسانه‌ای سبك زندگی فرهنگ و هنر
x
Basnews 13/07/2021

طرح دوبارە حل مسالە کورد در شمال کوردستان دولت و اپوزیسیون را در مقابل هم قرار دادە است

در سال ٢٠١٣ رجب طیب اردوغان حل مسالە کورد در ترکیە را بە میان کشید، این برای نخستین بار در تاریخ ترکیە بود کە یکی روسای جمهوری این کشور علنا در شهر آمد در شمال کوردستان اعلام کند: ” در ترکیە مسالەای بە نام مسالە کورد وجود دارد و باید توسط من حل شود.“ درحالیکە پیشتر هیچ یک از روسای جمهوری ترکیە حتی جرات اشارە بە حل مسالە کورد را نداشت.پس از کوتدای تیرماه سال ١٣٩٥ در ترکیە، اردوغان حل مسالە کورد را بە شکست کشاند و اعلام کرد کە در ترکیە مسالەای بە نام مسالە کورد وجود ندارد، ولی حل مسالە کورد از یک هفتە پیش دوبارە توسط خود اردوغان، اپوزیسیون و مردم شمال کوردستان این کشور بەمیان آمدە است.

در زمان مذاکرات حل مسالە کورد، اردوغان و حزب دموکراتیک خلق ها (HDP) توافق کردند کە تمام مفاد مورد توافق در قانون اساسی ترکیە گنجاندە شوند کە مهمترین آنها مکانیزم بە زمین گذاشتن سلاح توسط پ ک ک بود، ولی در کمتر از ٢٤ ساعت ناگهان همە چیز زیرورو شد و حل مسالە کورد منتفی شد.

پس از ناکام ماندن کودتای تیرماه ١٣٩٥ نیز، اردوغان موضع شیدتری در برابر مسالە کورد اتخاذ کرد و تا جائیکە  اظهار داشت کە ما مسالەای بە نام مسالە کورد در ترکیە نداریم و مسالە ما مسالە مبارزە با تروریزم است.

متعاقب این موضع اردوغان بلافاصلە حزب حرکت ملی (MHP) خواستار تغییر نظام سیاسی ترکیە از پارلمانی بە ریاست جمهوری شد. اردوغان این موضع حزب حرکت ملی را همچون ارمغانی برای خود تلقی کرد، چراکە سالها بود کە در صدد تغییر نظام پارلمانی بە ریاست جمهوری بود، ولی فاقد رای لازم برای ایجاد این تغییر را در پارلمان بود، لذا فرصت مناسبی پیش آمد تا بە اتفاق (MHP)  با کسب ٥٢درصد آراء در پارلمان دست بە اصلاح قانون اساسی بزنند و نظام سیاسی را از پارلمانی بە ریاستی تغییر دهند.

 اتفاق نظر (AKP) و اردوغان با (MHP) منجر بە حاشیە راندەشدن کورد شد، چراکە یکی از شروط حمایت (MHP) تغییر نظام پارلمانی بە ریاست جمهوری، منتفی اعلام کردن حل مسالە کورد، اعمال فشار بیشتر بر اعضای حزب دموکراتیک خلق ها بود کە اردوغان با پذیرش شروط یادشدە بە حل مسالە کورد پشت کرد.

ولی در سال اخیر تمام موسسەهای نظرسنجی بر این باوراند کە آراء (AKP) و اردوغان در میان رای دهندگان کورد در شمال کوردستان مرتبا درحال کاهش است کە دلیل اصلی آن بە انکار مسالە کورد توسط اردوغان و مخالفت وی با حل آن است.

از دیگر سو نیز آراء متفق (AKP) یعنی (MHP)  روبە کاهش نهادە، بەطوریکە اردوغان نمی تواند در انتخابات آیندە روی آن حساب کند، لذا تنها راه پیش روی (AKP) و اردوغان برای پیروزی در انتخابات  جلب نظر مجدد رای دهندگان کورد توسط وی و حزب متبوعش است.

در سفری کە اردوغان در چند روز گذستە بە کلانشهر آمد در شمال کوردستان داشت، طی اظهاراتی، از  موضع خود و حزب عدالت و توسعە در مذاکرات حل مسالە کورد دفاع کرد و حزب کارگران کوردستان(PKK) و حزب دموکراتیک خلق ها (HDP) را بە ناکام گذاشتن حل مسالە کورد متهم کرد و ولی بە عقیدە ناظران چنین اظهاراتی حاکی از تمایل اردوغان بە احیای مجدد مذاکرات صلح با کورد دارد.

اگر بە مقالات عبدالقادر سلفی، روزنامەنگار حامی اردوغان و روزنامەهای ینی شفق، تقویم، خبرترک و حریت نگاهی بیاندازیم،  می بینیم کە علنا بە احیای مجدد مذاکرات حل مسال کورد  شارە کردەاند، ولی طرف مذاکرات آنها در این مقالات (HDP)و (PKK) نیستند، بلکە ظاهرا درنظر دارند تا این بار با اساتید کورد دانشگاەها، روشنفکران ، روزنگاران کورد و تشکلهای مدنی وارد مذاکرە شوند.

خیلی وقتها این پرسش مطرح می شود کە آیا در صورت پشت کردن رای دهندگان کورد بە اردوغان،  انتخابات خواهد باخت؟ در جواب بەاین پرسش قطعا می توان گفت بلە، با مثالهایی صحت این ادعا خود را نشان خواهم کرد.

نخست در انتخابات ١٣٩٤، اکثر کوردها و بەویژە اقشار محافظەکار مردم در شمال کوردستان حاضر نشدند آراء خود را بە نفع حزب عدالت و توسعە بە صندوق بیاندازند و این کار  پس از ١٣ سال حاکمیت     (AKP)منجر بە از دست دادن اکثریت پارلمانی آن حزب شد.

در انتخابات شهرداری ها در ١٣٩٧ نیز، زمانیکە کە رای دهندگان کورد در شهرهای استانبول، آنکارا، آنتالیا، ماردین و آدانا، بە حزب عدالت و توسعە رای ندادند، کاندیداهای اپوزیسیون پیروز شدند،

اردوغان بە خوبی می داند کە جلب آراء رای دهندگان کورد تا چقدر مهم است، تا جائیکە با اتکا بە آراء مزبور مجددا می تواند بە کرسی ریاست جمهوری تکیە دهد ، بە همین خاطر بە آمد بازگشتە و خود را در شکست مذاکرات صلح بی گناه می داند و تقصیر آن را بر گردن دیگران می گذارد.

آنچە کە موجب شد کە اردوغان با عجلە بە شمال کوردستان و شهر آمد سفر کند، بەدلیل نزدیکی حزب جمهوری خلق بە (CHP) بە عنوان بزرگترین حزب اپوزیسیون ترکیە بە شخصیتها و روشنفکران کورد و طرح حل مسالە کورد توسط این حزب است کە ادعا می کند با بە قدرت رسیدن خود مذاکرات صلح و حل مسالە کورد را از سر می گیرد.

حزب جهموری خلق قول دادە است است در صورت پیروزی در انتخابات مطالبات کورد را در قانون اساسی این کشور بگنجاند و با قانونی کردن آن دیگر هیچ حزبی قادر بە چشم پوشی از مسالە کورد نباشد.

این اقدام حزب جمهوری خلق اردوغان را وا داشت تا در صدد نزدیکی بە کوردها برآید و اعلام کند همچنانکە قبلا نیز قول دادە بودم، بر حل مسالە کورد مصرم و آنرا از بن بست خارج خواهم کرد.