ڤایرۆسی كۆرۆنا: كه‌ی له‌م حاڵه‌تی داخستنه‌ سه‌پێنراوه‌ی پەتای كۆرۆنا ده‌رده‌چین؟
كوردی عربي فارسى
Kurdî Türkçe English

هه‌واڵ وتــار ڕاپۆرت چاوپێكه‌وتن ئابووری مه‌ڵتیمیدیا لایف ستایل كولتور و هونه‌ر
×

ڤایرۆسی كۆرۆنا: كه‌ی له‌م حاڵه‌تی داخستنه‌ سه‌پێنراوه‌ی پەتای كۆرۆنا ده‌رده‌چین؟

كه‌ی ده‌توانم خانه‌واده‌كه‌م ببینم؟ یان هاوڕێكانم بۆ ماڵه‌وه‌ بانگهێشت بكه‌م؟ یان ئێواره‌یه‌ك بچمه‌ ده‌ره‌وه‌؟ یان هه‌تا گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ئۆفیسی كاركردن؟ كه‌ی منداڵان ده‌توانن بگه‌ڕێنه‌وه‌ قوتابخانه‌كانیان؟

گۆشه‌گیركردن زه‌رووره‌ بۆ نه‌هێشتنی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسی كۆرۆنا، به‌ڵام بووەته‌ مایه‌ی كێشه‌ و كه‌ندوكۆسپێكی زۆر بۆ سه‌ر ژیانی خه‌ڵكی له‌ سه‌رتاسه‌ری جیهاندا.

كه‌ی ده‌كرێ رێگا به‌ خه‌ڵكی بدرێت بازاڕ و دووكانه‌كانیان بكه‌نه‌وه‌؟

حكوومه‌ته‌كان له‌به‌رده‌م بڕیارگه‌لێكی زه‌حمه‌تدان: كه‌ی پێویسته‌ بجووڵێنه‌وه‌؟ واته‌ كۆته‌كان هه‌ڵبگیرێن؟  چۆن بڕیار له‌سه‌ر كۆنتڕۆڵكردنی په‌تایه‌كه‌ بده‌ن؟ و چۆن هاوسه‌نگی بكرێت له‌ نێوان رزگاركردنی گیانه‌كانی ئه‌مڕۆ و زیانه‌كانی سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌وه‌ له‌ ماوه‌یه‌كی دووردا؟

ئه‌مه‌ كاروانێكی دوور و درێژه‌. پێتان وا نه‌بێت له‌ ماوه‌ی چه‌ند هه‌فته‌یه‌كی كه‌مدا كۆتایی پێ دێت.

"رێكارگه‌لێكی زۆر باشمان نییه‌.. شته‌كان له‌ ماوه‌ی رۆژێكدا ناگۆڕێن، به‌ڵكوو ره‌نگه‌ ره‌وشه‌كه‌ خراپتر بێت"، وه‌ك دكتۆر "ئاده‌م كۆتچارسكی" پسپۆڕ له‌ زانستی ته‌ندروستی و پزیشكی ناوچه‌ گه‌رمه‌كان له‌ زانكۆی له‌نده‌ن ئاماژه‌ی بۆ ده‌كات.

بۆچی به‌ شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ ناتوانین دووكان و بازاڕه‌كان بكه‌ینه‌وه‌؟

به‌ شێوه‌یه‌كی ساده ‌و ساكار ناتوانین ژیانێكی سروشتی ده‌ست پێ بكه‌ینه‌وه‌، ئه‌گه‌ر په‌تایه‌كه‌ بگاته‌ ئه‌وپه‌ڕی، یان هه‌تا ئه‌گه‌ر بۆ ئاستێكی نزمێش پاشه‌كشێ بكات.

بۆ نموونه‌، له‌ به‌ریتانیا، وا مه‌زه‌نده‌ ده‌كرێت ته‌نها 4% ی رێژه‌ی تووشبوان به‌ په‌تایه‌كه‌ به‌رگریی دژی ڤایرۆسه‌كه‌یان وه‌رگرتبێت. به‌ واتایه‌كی‌تر 63 ملیۆن كه‌س هەڕەشە و مەترسیی تووشبوون بەو پەتایەیان لەسەرە.

ئه‌گه‌ر به‌ شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ دووكان و بازاڕه‌كان بكرێنه‌وه‌، ئه‌وكاته‌ ئەگەر هه‌یه‌ خەڵک رووبه‌ڕووی شه‌پۆڵێكی وێرانكه‌ری ڤایرۆسه‌كه‌ ببێته‌وه‌.

تا ئێستا هۆیه‌كانی گواستنه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ وه‌كوو خۆیان ماون: یه‌ك تووشبوو، له‌ كرانه‌وه‌ی بازاڕ و دووكانه‌كان، ره‌نگه‌ ڤایرۆسه‌كه‌ بۆ سێ كه‌سی دیكه‌ بگوازێته‌وه‌. ئێمه‌ پێویستمان به‌وه‌ هه‌یه‌، ده‌رفه‌تی ڤایرۆسه‌كه‌یه‌ بۆ 60 ، 70% كه‌م بكه‌ینه‌وه‌، له‌م حاڵه‌ته‌دا ده‌توانین به‌ریه‌ككه‌وتن و په‌یوه‌ندی مرۆیی بۆ به‌هه‌مان رێژه‌ كه‌م بكه‌ینه‌وه‌.

ئه‌گه‌ر دوورایی په‌یوه‌ندییه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانمان ئاسایی كرده‌وه‌، ده‌بێ به‌ ئه‌لته‌رناتیڤێكی دیكه‌ گه‌یشتبین تا ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ كه‌سێكی‌تره‌وه‌ نه‌گوازرێته‌وه‌ بۆ كه‌سێكی‌تر، یان به‌لای كه‌می بتوانین خه‌ڵك بپارێزین چاره‌نووسیان به‌ چاودێری چڕه‌وه‌ نه‌بێت له‌ نه‌خۆشخانه‌كاندا.

 

پێوانه‌یه‌ك بۆ پاشه‌كشێكردن:

ره‌نگه‌ ده‌ستكه‌وتی ئاسان به‌ده‌ست بێنین، ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌ته‌كان توانیان گواستنه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ كه‌سێكه‌وه‌ بۆ كه‌سێكی‌تر بۆ له‌ 70% كه‌م بكه‌نه‌وه‌.

وه‌ك كه‌تچارسكی باسی ده‌كات، به‌ڵگه‌ی ئه‌وه‌مان له‌به‌رده‌سته‌ زۆر له‌ ده‌وڵه‌ته‌كان، كه‌ هاتوچۆیان له‌ شاره‌كانیان قه‌ده‌غه ‌كردبوو، به‌ریه‌ككه‌وتنیان له ‌نێوان هاووڵاتیان نه‌هێشتبوو ئه‌م رێژه‌یه‌یان تێپه‌ڕاندووه‌، بۆ نموونه‌: له‌ چین رێژه‌كه‌ بۆ له‌ نێوان 80 ـ 90% به‌رز بووەته‌وه‌.

كه‌واته‌ رێژه‌كه‌ چه‌ندی به‌رزتر بێته‌وه‌ به‌ باشتر داده‌نرێت، چونكه‌ به ‌شێوه‌یه‌كی خێرا حاڵه‌تی تووشبوان روو له‌ كه‌مبوونه‌وه‌ ده‌كات.

له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا دیار نییه‌ هه‌موو ده‌وڵه‌تێك وه‌كوو یه‌ك بتوانن خه‌ڵكه‌كانیان له‌ كونجی ماڵه‌وه‌ بمنێن و بازاڕ و دووكانه‌كان دابخه‌ن و قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆ رابگه‌یه‌نن.

 

بۆچی زۆرترین پشكنین ناكه‌ن؟

زیادكردنی پشكنینه‌كان ده‌رفه‌ت ده‌ڕه‌خسێنێت بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌و ئیستراتیژییه‌ته‌ی پێی ده‌وترێ (كه‌ره‌نتینه‌ و پاڵپشتیكردنی).

ئه‌م ئیستراتیژیه‌ته‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ به‌نده‌ حاڵه‌ته‌ تووشبووه‌كان ده‌ستنیشان بكرێن، ئینجا پشكنین و گۆشه‌گیركردنی هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی به‌ركه‌وته‌یان له‌گه‌ڵ تووشبووه‌كه‌دا هه‌بووه‌، به‌ر له‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌یان لێ به‌دیار بكه‌وێت. ئه‌مه‌ له‌و شێوازه‌ ده‌كات، كه‌ له‌ سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانی ڤایرۆسه‌كه‌ روویدا. واته‌ جێبه‌جێكردنی ئه‌م شێوازه‌ توانای ڤایرۆسه‌كه‌ كه‌مده‌كاته‌وه‌. كۆتچارسكی، ده‌ڵێ: "ئێستا بۆ رێگەگرتن له‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌، پێویسته‌ په‌یوه‌ندیی كۆمه‌ڵایه‌تی به ‌ڕێژه‌ی 60 ـ 70%، كه‌م بكرێته‌وه‌.

ئه‌گه‌ر توانیمان به‌ رێژه‌ی 30%، رێگه‌ له‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ بگرین، بوارێكی زیاترمان بۆ ڕووبەڕووبوونەوە له‌گه‌ڵ ڤایرۆسه‌كه‌ ده‌مێنێته‌وه‌. به‌ڵام هه‌تا به ‌شێوه‌یه‌كی فراوانیش پشكنین بكرێت، مانای ئه‌وه‌ ناگه‌یه‌نێت ژیان بۆ حاڵه‌تی سروشتی خۆی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌. پێویستمان به‌ رێكاری توند ده‌بێت بگردرێته‌به‌ر بۆ كۆنتڕڵكردنی نه‌خۆشییه‌كه‌، ده‌كرێت بۆ ماوه‌یه‌كی درێژ ئه‌و رێكارانه‌ بگرینه ‌به‌ر. ئه‌گه‌ر بنچینه‌كانی گواستنه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ گۆڕانكاریی به‌سه‌ردا نه‌ەێت (ڤایرۆسه‌كه‌ بڵاو ببێته‌وه‌ و كه‌سه‌كانیش بۆی هه‌یه‌ تووشی ببن). كۆتچارسكی، ده‌ڵێت: "ئه‌م سیناریۆیه‌ وه‌ك كۆپییه‌كی سووكی ئێستایه‌، كه‌ ئێمه‌ تێداین". سه‌رباری هه‌بوون و ئه‌نجامدانی ئیشوكارێكی زۆر بۆ رێگرتن له‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌، ئه‌و كاته‌ ده‌توانین قسه‌ له‌سه‌ر واده‌ی ده‌ستنیشانكردنی تووشبووه‌كان بكه‌ین له‌ڕێگه‌ی په‌یوه‌ندیی ته‌له‌فۆنی زیره‌كه‌وه‌، به‌ڵام باشترین رێكار بۆ جێبه‌جێكردنی ئه‌و ئستراتیجییه‌ته‌ ئه‌وه‌یه‌ ئاستی ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ نزمیدا بێت.

چی ده‌بێت، ئه‌گه‌ر پارێزگاری له‌ هه‌ڕه‌شه‌لێكراوان زیاتر بكه‌ین وه‌ك له‌وانه‌ی هه‌ڕه‌شه‌یان له‌سه‌ر نییه‌؟

ستراتیجێكی تر هه‌یه‌ به‌ناوی "به‌رگریكردنی پشتگیریكراو".

واته‌ له‌ جیاتی هه‌وڵه‌كانی راگرتنی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ ناو ته‌واوی چین و توێژه‌كانی كۆمه‌ڵگه‌، ئامانجه‌كه‌ ده‌بێته‌ نه‌هێشتنی ڤایرۆسه‌كه‌ به‌ یه‌كجاریه‌كی له‌ناو ئه‌وانه‌ی مه‌ترسییان له‌سه‌ر زیاتره‌ وه‌كوو به‌ساڵاچووه‌كان و تووشبوان بە نه‌خۆشیی درێژخایه‌ن كه‌ مه‌ترسیی مردن له‌سه‌ریان زۆرتره‌. 

قەدەغەکردن، یان سیاسه‌تی داخستن و نه‌هێشتنی گردبوونه‌وه‌ی خه‌ڵك له‌ سه‌نته‌ری چاودێری خه‌ست و نه‌هێشتنی بڵاوبوونه‌وه‌ی له‌ناو ئه‌وانه‌ی مه‌ترسییان له‌سه‌ره‌ و كه‌مكردنه‌وه‌ی نیگه‌رانی له‌سه‌ر تووشبوونی گه‌نج و ته‌ندروستان دا.

مراك وولهاوس مامۆستا له‌ زانكۆی ئه‌دنبڕه‌ ده‌ڵێت: "با به‌ راشكاوی ئه‌و كاره‌ ده‌رببڕین، ئه‌وانه‌ی ساغ و سه‌لامه‌ت و ته‌ندروستن كه‌80% ی ئێمه‌ن ئه‌و ڤایرۆسه‌ مه‌ترسیدار ده‌بێت، به‌ڵام گرتنه‌وه‌یان كه‌رتی ته‌ندروستی ماندو و شه‌كه‌ت ناكات و كۆمه‌ڵگه‌ش ئیفلیج ناكات، ئه‌گه‌ر توانیمان ئه‌و خۆپاراستنه‌ بنیاتبنێین ئه‌وه‌یه‌ مه‌ودایه‌كی فراوانمان پێ ده‌به‌خشێت و زۆر له‌ كرداره‌كانی ئه‌و پرۆسه‌یه‌ كه‌م ده‌بنه‌وه‌.

ئێمه‌ به‌ڕاستی هه‌ڕه‌شه‌لێكراوان ده‌پارێزین وه‌ك له‌وانه‌ی هه‌ڕه‌شه‌یان له‌سه‌ر نییه‌، بێگومان به‌ مانه‌وه‌یان بۆ ماوه‌ی 12 هه‌فته‌ له‌ ماڵه‌وه‌.

ئه‌م ئیستراتیژییه‌ته‌ش مانای وایه ‌پشكنینێكی رێك بۆ هه‌موو كارمه‌ندانی نه‌خۆشخانه‌كان و به‌ساڵاچووان بكرێت کە ئایا هه‌ڵگری ڤایرۆسه‌كه‌ن یان نا. باشترین حاڵه‌ت هه‌بوونی ئه‌نتیڤایرۆسه‌ له‌ناو خوێندا، واته‌ كه‌سه‌كه‌ دژه‌ ڤایرۆسه‌كه‌ی په‌یدا كردووه‌. مه‌ترسیی جێبه‌جێكردنی ئه‌م ئیستراتیژیه‌ته‌ ئه‌وه‌یه‌، له‌ حاڵه‌تێكدا واز له‌ ڤایرۆسه‌كه‌ بهێنرێت له‌ناو كۆمه‌ڵگه‌دا بڵاو ببێته‌وه‌، زه‌حمه‌ته‌ كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی زه‌حمه‌ت ده‌بێت و ئه‌م "گۆشه‌گیركردنی پاڵپشتیكراوه‌" فشارێكی زۆری ده‌كه‌وێته‌ سه‌ری.

ده‌كرێ چ كارڕاییه‌ك له‌ قه‌ده‌غه‌كردنی هاتوچۆیه‌كه‌ هه‌ڵبگیرێت؟

هه‌ندێك كۆت كاریگه‌ری كه‌متری له‌سه‌ر ڤایرۆسه‌كه‌دا هه‌یه‌. كۆتچارسكی، ده‌ڵێت: "به ‌شێوه‌یه‌كی گشتی هه‌ندێك كارلێكردن و چالاكی هه‌یه‌ مه‌ترسیان كه‌متره‌". ده‌كرێ ئه‌و كۆتانه‌ی هه‌ڵبگیرێت بكرێته‌ سێ پاژ: مه‌ترسییه‌كی سووك، مه‌ترسییه‌كی مامناوه‌ندی و مه‌ترسییه‌كی خراپ".

سه‌باره‌ت به‌ مه‌ترسییه‌ سووكه‌كه‌، وه‌ك وه‌رزشكردنه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ماڵ، هه‌ندێك ده‌وڵه‌ت كۆتیان له‌سه‌ر وه‌رزشكردن له‌ ده‌ره‌وه‌ی ماڵ دانه‌ناوه‌.

نموونه‌ بۆ مه‌ترسی مام ناوه‌ندی، رێگه‌دان به‌ كردنه‌وه‌ی هه‌ندێك شوێنی نا سه‌ره‌كی و رێگه‌دان به‌ دیداری نێوان ئه‌وانه‌ی له‌ ماڵێكدا ده‌ژین. به‌ڵام مه‌ترسییه‌ خراپه‌كه‌، هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی سیستمی كاركردنه‌ له‌ ماڵ و گه‌ڕانه‌وه‌ی قوتابیانه‌ بۆ قوتابخانه‌ و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی گۆشه‌گیركردنی نه‌خۆشه‌كان و تاكه‌كانی ماڵێكه‌.

كۆتچارسكی پێی وایه‌ ئه‌و پۆڵینه‌ی به‌سه‌ر كۆته‌كان دا سه‌پاوه‌ ره‌نگدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر پۆڵێنكردنی هه‌ڵگرتنی قه‌ده‌غه‌كردنی هاتوچۆیه‌كه‌ ده‌كات". به‌ڵام دیاریكردنی كۆته‌كان، كه‌ ده‌كرێ هه‌ڵبگیرێن له‌سه‌ر هاوسه‌نگیگه‌لێكی ئه‌سته‌م بنیاتنراوه‌. به‌وه‌ هاوسه‌نگ ده‌كرێت، كه‌ تا چه‌ند سوودی بۆ كۆمه‌ڵگه‌ و ئابووری هه‌یه‌ به‌رامبه‌ر مه‌ترسی بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌.

نیل فێرگه‌سۆن مامۆستا له‌ زانكۆی كۆلیدج له‌نده‌ن، ده‌ڵێت: "ده‌مانه‌وێت كۆمه‌ڵه‌ كارڕاییه‌ك پیاده‌ بكه‌ین پارێزگاری له‌ بڵاونه‌بوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ بكات".

گوتیشی: "به ‌زۆری رێكاره‌كان پشت به‌ ته‌مه‌ن و جوگرافیا ده‌به‌ستین، پێویسته‌ زۆرترین پشكنین بكه‌ین بۆ ئه‌وانه‌ی كه‌ره‌نتینه‌ كراون، هه‌روه‌ها حاڵه‌ته‌كانی تووشبووان دیاری بكرێت.

 

به‌ وزه‌ی به‌رگری؟

ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ له‌ ئارادا هه‌یه‌ پسووله‌یه‌ك بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ بكرێت، كه‌ تووشی نه‌خۆشیه‌كه‌ بوونه‌و چاكبوونه‌ته‌وه‌ و به‌رگریان به‌ده‌ست هێناوه‌، ئه‌مه‌ش به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بێت: ئه‌گه‌ر كه‌سێك تووشی نه‌خۆشییه‌كه‌ بوو، ئه‌گه‌ر به‌ دیار كه‌وت له‌ناو له‌شیدا ئه‌نتیڤایرۆسێكی بۆ په‌یدا بووه‌ توانای كوشتنی ڤایرۆسه‌كه‌ی هه‌یه‌، ده‌توانێت وه‌كو جاران ده‌ست به‌ ژیانی ئاسایی خۆی بكاته‌وه‌.

به‌ڵام لێره‌دا چه‌ند رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌یه‌كی زانستی هه‌یه‌.

پشكنینێكی ورد بۆ ئه‌نتیڤایرۆسه‌كانی ناو له‌شی له ‌ئارادا نییه‌، نازانین تا كه‌ی ئه‌نتیڤایرۆسه‌كه‌ به‌رده‌وام ده‌بێت. هه‌روه‌ك نازانین ئه‌نتیڤایرۆسه‌كه‌، كه‌ له‌ ڤایرۆسه‌كه‌ی ده‌پارێزن جارێكی‌تر نابنه‌وه‌ هۆی گواستنه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌.

كه‌ی كۆته‌كان هه‌ڵبگرین؟

فێرگه‌سۆن پێشنیاری كرد له‌گه‌ڵ كۆتایی هاتنی مانگی ئایار كۆته‌كان هه‌ڵبگیرێن. به‌ڵام پێویسته‌ بڕیارێك وه‌ربگیرێت له‌باره‌ی ئاستی نزمبوونه‌وه‌، كه‌ ده‌بێت بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسكه‌ پێی بگات، ئه‌مه‌ش پاش ئه‌وه‌ی ده‌گاته‌ چڵه‌پۆپه‌وه‌. ده‌توانین بگه‌ینه‌ كه‌مترین ئاستی نزمبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌، ئه‌مه‌ش ده‌رفه‌تی دووباره‌ سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ كه‌مده‌كاته‌وه‌. به‌ڵام بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ پێویسته‌ ماوه‌ی سه‌پاندنی كۆته‌كان درێژبكرێته‌وه‌.هه‌روه‌ها ده‌توانین زووتر له‌ كۆته‌كان ده‌ربچین، ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌مان قبوڵ بێت، كه‌ هێشتا ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ حاڵه‌تی مانه‌وه‌ی زیاتردایه‌، كه‌ ئه‌مه‌ش كێشه‌ی تایبه‌ت به‌ خۆی هه‌یه‌.

هه‌روه‌ها ده‌بێت ئه‌و بڕیاره‌ بده‌ین، كه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ چوارچێوه‌ی هه‌ڵگرتنی كۆته‌كان، جا مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌ت بكرێت وه‌ك یه‌ك یه‌كه‌، یان هه‌ر شارێك،  یان هه‌رێمێك به‌جیا.

 

ده‌كرێت چیی كرۆكی ره‌وشه‌كه‌ بگۆڕێت؟

له‌ حاڵه‌تێكدا پێكوته‌یه‌ك به‌رهه‌م بێت هه‌موو هاوكێشه‌كان ده‌گۆڕدرێن، ئه‌و كاته‌ پێویست به‌ گۆشه‌گیركردنی كۆمه‌ڵایه‌تی ناكات، به‌ڵام پێده‌چێت ئه‌مه‌ زیاتر له‌ ساڵێك بخایه‌نێت، ئه‌گه‌ر پێكوته‌كه‌ رزگارمان نه‌كات، " به‌ته‌واوی گۆشه‌گیركردن" ده‌بێت له‌ ئارادا بێت، واته‌ ئه‌و كاته‌ی، كه‌ له‌ 70% ی خه‌ڵكی تووشی ڤایرۆسه‌كه‌ ده‌بێت. ئه‌م رێكاری قه‌ده‌غه‌ی هاتوچۆیه‌ به‌شێوه‌یه‌كی به‌رچاو رێگا له‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی ڤایرۆسه‌كه‌ ده‌گرێت.

به‌رهه‌مهێنانی چاره‌سه‌رێكی كاریگه‌ر رێگاچاره‌یه‌كی دیكه‌یه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌م چاره‌سه‌ره‌ نیشانه‌كانی نه‌خۆشییه‌كه‌ نه‌هێڵێت، تووشبوو ته‌نها كۆكه‌ و به‌رزبوونه‌وه‌ی تای هه‌بێت پێویستی به‌ چاودێری چڕی نه‌خۆشخانه‌كان نه‌بێت.

له‌ مانگه‌كانی دادێدا به‌لای كه‌می سه‌باره‌ت به‌ هه‌ندێك، ره‌نگه‌ له‌ ژیانی ئاسایی نزیكڤببینه‌وه‌. به‌ڵام هێشتا رێگا له‌پێش هه‌موومان دوورودرێژه‌.

سه‌رچاوه‌: عه‌ره‌بی نیوز