DİSİAD Başkanı Baysal: Erbil ve Ankara’nın yakınlaşması bölge ekonomisini aktif hale getirecektir

09/05/2019 - 14:39 Kategori Söyleşi

BasNews - Kürdistan’da 25 Eylül 2017’de gerçekleşen bağımsızlık referandumu sonrasında Türkiye ile Kürdistan arasında 2003’ten bu yana iyi olan ilişkiler gerilmeye başladı. Ancak son 1 yıldır Türkiye – Kürdistan ilişkilerinde düzelmeler ve ikili ziyaretler yeniden başladı. Kürdistan Başbakanı Neçirvan Barzani’nin Ankara’yı ziyaret etmesi, 31 Mart yerel seçimlerinden sonra Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Erbil’de ikili temaslarda bulunması Erbil – Ankara ilişkilerinde yeni dönemin kapısını açtı. Son olarak Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya ve Diyarbakır Sanayici İş Adamları Derneği Başkanı Burç Baysal önderliğinde iş insanları geçtiğimiz hafta Erbil’de ‘Uluslar arası Yapı İnşaat ve Belediye Ekipmanları Fuarı’na katıldı. Son Erbil ziyaretini ve iki bölge arasındaki taciri ilişkilere ilişkin Bas’a konuşan Diyarbakır Sanayici İş Adamları Derneği Başkan Burç Baysal, “Ankara ve Erbil’in yeniden diyaloga geçmesi her iki tarafın ekonomisi açısında bir artıdır” dedi.

Son ziyaretinizi ekonomi açısından nasıl değerlendiriyorsunuz?

Erbil’de yönetim doğması paranın merkeziyle de daha sıcak ilişkiler kurmayı sağlıyor. Daha diplomatik ilişkileri de beraberinde getiriyor. Ancak ne oradaki ne de buradaki siyaset tek başına karar veremez. Dünya siyaseti de bu ekonomik ilişkileri olumlu yönde etkileyecektir.

Referandum döneminde bozulan ilişkiler yeniden düzelmeye başladı. Diyarbakırlı iş insanların Erbil’e son ziyaretin politik yansıması nasıl olur?

Referandum döneminde Türkiye içerisinde resmi ilişkilerin zedelendiği bir ortam vardı. Ama son 4-5 aylık dönemde oradaki hükümetin yeniden canlanması, Ankara’nın da yeniden muhatap bulması açısından genel anlamda düzelmeye doğru gidiyor. Kürt hükümetinin Türkiye ile yeniden iletişime diyaloga geçmesi Türk hükümeti açısından da bir artı oldu. Oradaki yeniden yapılanma burada üretime dönük talepler açısından önemli. Bizim de o taraftan edineceğimiz deneyimler var.

Ne gibi deneyimler?

Kürdistan ile üretim konusunda deneyimlerimizi paylaşıyoruz. Kürdistan’dan da Ortadoğu pazarına ulaşma deneyimlerinden yararlanacağız.

Peki, ABD’nin İran ambargosu Türkiye’nin yeniden Kürdistan ve Irak pazarına yönelmesini sağlar m?

Referandumda Türkiye’nin refleksinden sonra İran bölge pazarında daha aktif hale geldi. Ekonomi bir şekilde yolunu bulur. Kürdistan’ın sınır komşusu olan İran mevcut pazarı doldurmaya başladı. Pazardaki yerimizin çok büyük bir yerini kaybetti. Bu durum kolay değişebilir mi bilmiyorum ama siyaset ön açıcı olabilirse pazara da yansır.

Kürdistan Pazarından beklentiniz nedir?

Oradaki kaynakların resmi yol ve yöntemlerle Türkiye’deki Kürt bölgelerine randımanlı bir şekilde geçişi sağlanabilirse buradaki Kürt nüfusu da bu işten faydalanacaktır. Kürt coğrafyasında hâlâ şehircilik anlamında yapılması gereken iş var. Bu bölgenin de inşaat sektöründe çok deneyimli aktörleri var. Doğru ilişkilerin kurulması anlamında iki taraf da kazanç olacaktır. Bölgede tıkanmış olan ekonomi de nefes almış olur.

Kürdistan ve Irak pazarı Türkiye’de yaşayan Kürt iş insanlarının Ortadoğu pazarında açılmasında nasıl bir etkisi olur?

Tarihi gözden geçirirsek 2003 yılından sonra oraya gidip Muaffak olmuş insan sayısı çok fazla değil. Bu açıdan bölgesel yönetimin doğru kurgulamasıyla birçok sistem uygulanmaya başlayacaktır. Global kaygıları barındıran bir sistemin var olması bölgenin de dünyayla entegre hale gelmesini sağlayacaktır. Türkiye’den doğru aktörlerin gitmesi, bölge siyasetinin de doğru reformları yapması halinde her iki taraf da kazanacaktır.

Bu ekonomik ilişkilerin düzelmesi uzun bir çatışmalı dönemden çıkan Diyarbakır’a nasıl yansır?

Diyarbakır, Türkiye’de yaşananların haricinde yoğun darbeler aldı. Bu açıdan orada özellikle inşaat açısından olanak yaratılabilirse Diyarbakır açısından kıymetli olur. Bölgeye de doğru işler götürüler. Irada ekonomik anlamda güvencelerin sağlanması bu konuda yol açıcı olur.

Ne gibi güvenceler?

Orada işbirliğinin hukuksal açıdan güvence altına alınması her iki tarafa da olumla yansır.