هێرشی توركیا بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان نائارامیی نێوخۆیی لێ دەکەوێتەوە

ئەو یەكێتییەی بۆ ئەو هێرشە دروست بووە، تەمەنی كورتە

17/11/2019 - 21:41 بڵاوکراوەتەوە لە ڕاپۆرت

لەو رۆژەوەی توركیا هێرشی بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان دەست پێ كردووە، هەموو پارتە سیاسییەكانی توركیا جگە لە هەدەپە، پشتگیریی خۆیان بۆ ئەو هێرشە دەربڕیوە و پێیان وایە، توركیا مافی خۆیەتی هێرش بكاتە ناو خاكی سووریا، بەڵام زۆر لە شڕۆڤەكاران دەڵێن ئەمە بەو مانایە نایەت دەسەڵاتی ئەكەپە عەیب و كەمتەرخەمییەكانی بشارێتەوە، بەڵكوو ئەو یەكێتییە كاتییە و تەمەنی درێژ نابێت.


دەزگای راپرسیی (ئەدا)ی توركی لە راپرسییەكدا ئاشكرای دەكات، كە 86٪ی هاووڵاتییانی توركیا پشتگیری لە حكوومەتی ئەكەپە دەكەن، بۆ ئەنجامدانی هێرش بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان، بەڵام ئەمە بەو مانایە نییە هاووڵاتییان چاو لە كەموكوڕیی ئەكەپە و رەجەب تەییب ئەردۆغان بپۆشن، بەتایبەت ئەو قەیرانە داراییەی رووی لە توركیا كردووە و رۆژانە نرخ لەسەر كەلوپەل و خواردنەمەنییەكان زیاد دەكات و هاووڵاتییان بە دەست گرانییەوە هەراسان بوونە.


رەجەب تەییب ئەردۆغان بەهۆی هێرش بۆ سەر رۆژئاوا، لە دوو وتاردا زۆر بە نەرمی لەگەڵ پارتە سیاسییەكان قسە دەكات، ئەو دەڵێت ئێمە هەموومان یەكین دژ بە دوژمن، پێویست دەكات بە یەك دەنگ رووبەڕووی قەیرانەكان ببینەوە. ئەم هەوڵەی ئەردۆغان بۆ ئەوەیە، تا بتوانێت ئەو شكستەی دووچاری بووە لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكان بشارێتەوە، هەروەها ئاستی جەماوەریی خۆی و پارتەكەی بەرز بكاتەوە.


ماڵپەڕی (BBC)ی توركی لە راپۆرتێكدا ئاشكرای دەكات، یەكێك لە ئامانجەكانی ئەردۆغان بۆ ئەو وتارە نەرمانەی بەرامبەر بە ئۆپۆزسیۆن و تۆراوەكانی ناو ئەكەپە بۆ ئەوەیە، تا بتوانێت رێگە لەو كەسایەتییە و ئەندام پەرلەمانانەی ئەكەپە بگرێت نەچنە ناو ئەو دوو پارتە تازەیەی ئەحمەد داودئۆغلو و عەلی باباجان، کە بەنیازن دروستی بكەن.


بەگوێرەی ئەنجامی زۆر لە دەزگا راپرسییەكانی توركیا، دەنگی ئەردۆغان دوای هێرش بۆ سەر رۆژئاوا زیاد بووە، بەڵام هێشتا ناتوانێت ببێتە ئەو سەرۆكەی لە 2003 هاتە مەیدانی سیاسەت و ئەگەر بەیانی هەڵبژاردن ئەنجام بکرێت، ئەردۆغان ناتوانێت 50+1 بەدەست بهێنێت.

فشاری ئەردۆغان بۆ سەر
داودئۆغلو و باباجان زیاد دەكات
بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی كەوتووەتە دەست چەند میدیایەكی توركیا، ئەردۆغان فەرمانی داوە بەربەست بۆ داودئۆغلو و باباجان دروست بكەن، تا نەتوانن بەئاسانی پارت دروست بكەن. بۆ نموونە، داودئۆغلو لە دوو شوێنی ئیستەنبۆڵ ویستوویەتی بینایەك بۆ پارتەكەی بەكرێ بگرێت، بەڵام بە بیانووی ئەوەی بینایەكە نۆژەن دەكرێتەوە، شارەوانی رێگەی نەداوە بیكاتە بنكەی پارتە تازەكەی، هەروەها بۆ باباجانیش بە هەمان شێوە، تاوەكوو ئێستا رێگەیان نەداوە لە ئیستەنبۆڵ بینا بۆ پارتەكەی بەكرێ بگرێت.


ماڵپەڕی (BBC) بڵاوی كردووەتەوە، بەهۆی ئەوەی ئەردۆغان زۆر فشاری خستووەتە سەر داودئۆغلو و باباجان، بۆیە ئەو دوو سەركردەیەی پێشووی ئەكەپە، بە هیچ شێوەیەك ئاشكرای ناكەن، كێیان لەگەڵدایە و چەند ئەندام پەرلەمانیشیان لەگەڵدایە، بەڵكوو زۆربەی كۆبوونەوەكانیان بەشاراوەیی ئەنجام دەدەن.

دەست لەكاركێشانەوە
لەناو ئەكەپە زیاد بووە
موستەفا یەنەرئۆغلو، ئەندامی سەركردایەتیی ئەكەپە و ئەندام پەرلەمانی ئەو پارتە، دەستی لە ئەكەپە كێشایەوە، یەكێك لەو هۆكارانەیشی وای كرد ئەردۆغان بۆ خۆی پێی بڵێت دەست لە كار بكێشەوە، رەخنەگرتنی بوو لە ئەكەپە، بەوەی كێشەی كوردی چارەسەر نەكردووە و پرسی چارەسەریی لەبار بردووە.


بەڵام ماڵپەڕی (ترەفسس)ی توركی لە راپۆرتێكدا ئاشكرای دەكات، بەدوای یەنەر ئۆغلوەوە، چەندین ئەندام پەرلەمانی تری سەر بە ئەكەپە ئامادەی دەست لە كاركێشانەوەن.


ماڵپەڕەکە باس لە 13 ئەندام پەرلەمانی سەر بە ئەكەپە دەكات، كە چاوەڕێن داودئۆغلو پارتە تازەكەی رابگەیەنێت و ئەوانیش دەست لە كار بكێشنەوە.


بەگوێرەی زانیارییەكان، داودئۆغلو 20 ئەندام پەرلەمانی ئەكەپەی لەگەڵدایە و باباجانیش 20 ئەندام پەرلەمان، ئەمەش وا دەكات، كورسییەكانی ئەكەپە لەناو پەرلەمان كەم ببنەوە بۆ 250 كورسی، لە كۆی 290 كورسی.

دەیانەوێت هەدەپە
لە ئۆپۆزسیۆن جیا بكەنەوە
بەهۆی ئەوەی جەهەپە پاڵپشتیی خۆی بۆ هێرشی بۆ سەر رۆژئاوا دەربڕی، ئەمەش هەدەپەی تووڕە كرد و بەتوندی دژی جەهەپە قسەیان كرد، تەنانەت سەڵاحەدین دەمیرتاش لە زیندانەوە وەكوو هەڕەشەیەك بۆ جەهەپە گوتی، ئێمە یەك جار بە پیرتانەوە دێین، رۆژێك دادێت ئێمەش ئەو رۆژەتان بیر دەخەینەوە، كە پشتتان تێ كردین.


ئەردۆغان كار لەسەر ئەوە دەكات، نێوانی هەدەپە و جەهەپە تێك بدات، تا لە هەڵبژاردنی داهاتووی سەرۆكایەتیدا، هەدەپە پشتگیری لە كاندیدی جەهەپە نەكات و بۆ خۆی كاندیدی هەبێت، ئەمەش لە بەرژەوەندیی ئەرۆدغاندا دەبێت، چونكە یەكێك لەو هۆكارانەی وای كرد ئەكرەم ئیمامئۆغلو، كاندیدی جەهەپە، بتوانێت سەرۆكی شارەوانیی ئیستەنبۆڵ بباتەوە، پاڵپشتیكردنی هەدەپە بوو لەو، دەنا كاندیدی ئەكەپە هەرگیز سەركەوتنی بەدەست نەدەهێنا.
===============