ئەردۆغان بەدوای هاوپەیمانیی تازەدا دەگەڕێت

لە دەرگای تانسۆ چیللەر دەدات

14/09/2019 - 16:32 بڵاوکراوەتەوە لە ڕاپۆرت

هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی 2013 بۆ رەجەب تەییب ئەردۆغان و ئەكەپە وەكوو هەڵبژاردنەكانی پێشووتر نابێت، چونكە ئۆپۆزسیۆنی توركیا وەكوو 18 ساڵ بەر لە ئێستا نییە، بەڵكوو نزیك بووەتەوە لە وەرگرتنی دەسەڵات، بە تایبەت كاتێك توانیی دوو گەورە شارەوانی لە ئەكەپە بستێنێتەوە (ئیستەنبۆڵ و ئەنكەرا)، بۆیە ئەردۆغان ئامادەكاری دەكات، تا سیناریۆی هەڵبژاردنی شارەوانییەكانی 31
-3-2019 لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی 2013 دووبارە نەبێتەوە.


هاوپەیمانیی كۆماری، كە لەنێوان ئەكەپە و مەهەپەدا بۆ هەڵبژاردنی سەرۆكایەتی و پەرلەمانی لە 2018 دروست بوو، تا ئاستێكی باش لەوێدا هاوپەیمانییەكە سەركەوتنی بەدەست هێنا و توانییان پۆستی سەركۆمار ببەنەوە و لەناو پەرلەمانیشدا بوونە زۆرینە، بەڵام لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكاندا ئەو هاوپەیمانییە دووچاری شكستێكی گەورە بووەوە، بەوەی زۆربەی شارەوانییە گەورە و گرنگەكانی لەدەست دا و كەوتە دەستی ئۆپۆزسیۆنی توركیا.


ئەوكات چەند سەركردەیەكی ئەكەپە ناڕازی بوون لەو هاوپەیمانییە، بەتایبەت كاتێك دەنگدەری كورد لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكان رووی لە كاندیدی جەهەپە كرد و پشتی لە ئەكەپە كرد، ئەمە وای كرد بەشێكی ئەكەپەییەكان بڵێن، هاوپەیمانییان لەگەڵ مەهەپەدا كوردی لە ئەكەپە دوور خستەوە، بۆیە دووچاری ئەو شكستە بوون.


یەكێك لەو سەركردانە (ئەحمەد داودئۆغلو) بوو، كە هێشتا لە ئەكەپە دوور نەخرابووەوە و لە وتارێكدا داوای كرد، هاوپەیمانیی كۆماری هەڵبوەشێتەوە، چونكە لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكاندا زیانی گەورەی لە ئەكەپە دا.


بەڵام بەگوێرەی زانیارییەكانی رۆژنامەی (جومهوریەت)ی توركی، رەجەب تەییب ئەردۆغان لەگەڵ ئەوەدایە، هاوپەیمانیی كۆماری فراوانتر بكات، تا بتوانێت لە هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی 2023دا سەركەوتنی گەورە بەدەست بهێنێت.


رۆژنامەکە ئاشكرای دەكات، ئەردۆغان پێشوازیی لە تانسۆ چیللەر، سەرۆك وەزیرانی پێشووی توركیا كردووە و لە كۆبوونەوەكەی نێوانیاندا قسەیان لەبارەی چۆنیەتیی فراوانبوونی هاوپەیمانیی كۆماری لەنێوان ئەكەپە و مەهەپەدا كردووە.


تانسۆ چیللەر لەگەڵ ئەو بۆچوونەدا بووە، كە سەنتەری راستڕەوەكانی توركیا لە چواردەوری ئەو هاوپەیمانییە كۆ بكەنەوە، چونكە راستڕەوەكان و نەژادپەرستەكان بەسەر چەند بەرەیەكدا دابەش بوونە. هەروەها ئەردۆغانیش هەمان بۆچوونی هەبووە، بۆیە ئامادەكاری دەكەن تا بتوانن راستڕەو و نەژادپەرستەكان لە دەوری خۆیان كۆ بكەنەوە.


پارتی باش، كە پارتێكی نەژادپەرستە و لە هەناوی مەهەپەدا دروست بووە، توانیویەتی لە دوو هەڵبژاردنی پێشوودا دەنگی بەشێكی زۆری نەژادپەرستەكان بۆ خۆی رابكێشێت و بە هۆی هاوپەیمانیشی لەگەڵ جەهەپەدا، دەنگەكان لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكاندا بۆ كاندیدی جەهەپە رۆیشتن، بۆیە ئامانجی سەرەكیی مەهەپە و ئەكەپە، راكێشانی دەنگی ئەو دەنگدەرە نەژادپەرستانەیە.


لە لایەكی تریشەوە، هەدەپە توانیویەتی دەنگدەرە موحافیزكارە كوردەكان بۆ لای خۆی رابكێشێت و پێیان بڵێت، ئەكەپە چووەتە پاڵ مەهەپە، كە ئەو پارتە دوژمنی كوردە و دان بە هیچ شتێكی كورددا نانێت، بۆیە لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكاندا، ئەو موجافیزكارانەی كورد و سەر بە ئەكەپە بوون، دەنگیان بە كاندیدی ئەكەپە نەدا و روویان لە هەدەپە كرد.


ئەردۆغان لە ئێستاوە ئامادەكارییەكانی بۆ ئەوەیە، تا بتوانێت دەنگەرە نەژادپەرستەكانی پێشتر مەهەپە بوون و ئێستا بوونەتە پارتی باش، بۆ لای (هاوپەیمانیی كۆماری) رابكێشێت، هەروەها دەنگدەری موحافیزكاری كوردیش كە پێشتر دەنگیان بە ئەكەپە داوە و ئێستا تووڕەن و روویان لە هەدەپە كردووە، بە لای خۆیاندا رابكێشێت.


دەكرێت بڵێین، ئەگەر توركیا نەچێتە ناو هەڵبژاردنی پێشوەختەوە، هەڵبژاردنی سەرۆكایەتیی 2023 بۆ ئەردۆغان یەكلاكەرەوە دەبێت و قورسترین هەڵبژاردنیش دەبێت لە مێژووی ئەكەپە و ئەردۆغاندا.