زانیاری لەبارەی پرۆسەیەكی ئەنفالی مەسیحی و ئیزدییەكان دەخرێتە ڕوو

13/04/2019 - 08:23 بڵاوکراوەتەوە لە ڕاپۆرت

 بەڕێوبەری كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی بارزان، لە دیدارێكی (باسنیوز)دا زانیاریی نوێ‌ لەسەر پرۆسەی ئەنفالی مەسیحی و ئێزدییەكان دەخاتە روو و دەڵێت: ئەوەی بە سەر ئێزدی و كلدان و ئاشووری و مەسیحییەكاندا هاتووە، تاوانێكی دڕندانە و ڕوخسارێكی دیكەی جینۆسایدی كورد بوو.

 

رێبوار رەمەزان بارزانی، بەڕێوبەری كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی بارزان و سەرپەرشتیاری موزەخانە و مۆنومێنتی بارزانییە جینۆساید كراوەكان، بە (باسنیوز)ی راگەیاند: "بە بڕیاری ژمارە (736)ی ئەنجومەنی سەركردایەتیی شۆڕش لە (6)ی ئەیلوولدا دەرچوو، لە ئاژانسی دەنگوباسی عێراق و لە ڕۆژنامەی (ئەلسەورە) بڵاو كرایەوە، پێش ئەم لێبووردنە و بەهۆی دڕندەیی دەسەڵاتدارانی دەوڵەتی عێراق، لە ئەنفالی هەشتدا بە سەدان هەزار كەس روویان لە چیاكانی كوردستان و وڵاتی توركیا كردبوو، دوای لێبووردنەكە خەڵكێكی زۆر خۆیان دا بە دست سوپای عێراقەوە، ئەفسەرانی ئیستخباراتی عێراق كە چاودێری گەڕانەوەیان دەكردن، داوایان لە ئێزدی و مەسیحیەكان دەكرد، كە خۆیان بناسێنن و پاشان فەرمانیان پێدان كە ئەوان بە جیا لە لایەكەوە رێز بن، لەوێ تەنیا ئەوەیان پێ وتن كە پیاوەكانیان دەگەڕینەوە، بۆ یەكەكانی خۆیان ئەگەر سەربازی ڕاكردوو بن، ژن و منداڵیش رەوانە دەكرێنەوە بۆ ماڵی خۆیان و كوردە موسڵمانەكانیش پارچە پسووڵەیەكیان پێ دەدرا كە لە سەری نووسرابوو: (رەوانەی هەولێر بكرێن)، بەڵام مەسیحی و ئێزدییەكان بە دەستی بەتاڵ مانەوە، دواتر رەوانەی پارێزگای دهۆك كران، بەپێی زانیاری لە شایەتحاڵێك، لە قەڵای نزاركێ كوردە ئێزدییەكان لە كوردە موسڵمانەكان جیا كرابوونەوە، ئەوانەی لە نهۆمی دووەمی قەڵاكە بوون كوردی ئێزدی بوون، لەلایەن پۆلیسەوە ناوەكان خوێندرانەوە و لەگەڵ لیستێكی سەرەكیدا بەراورد كران، كە دواتر پیاوانی ئیستخباراتی عێراقی فەرمانیان پێداون كە ببنە سێ دەستە، مەسیحی و ئەو ئێزدییانەی لە پارێزگای دهۆك خۆیان داوە بە دەستەوە و ئەو ئێزدییانەی لە ئاكرێ خۆیان داوە بەدەستەوە، واتە سەر بە پارێزگای مووسڵ".

 

گوتیشی: "ئەم جۆرە جیاكردنەوە خەڵكەكەی خستبووە گومانەوە، پاشان مەسیحییەكان و ئەو ئێزدییانەی لە پارێزگای دهۆك خۆیان داوە بەدەستەوە، بە جیا برانە شوێنێك لە لای دەروازەكە و ئیتر پاسی تایبەت و ئۆتۆمبێلی سەربازی هاتن و ئێزدییەكانی قەڵای نزاركێ و دهۆكیان گواستەوە، ئەو ئێزدییانەی لە ئاكرێ خۆیان دابوو بە دەستەوە ئیتر ئەوان ئازاد كران، بەم شێوەیە ئەو نەخشەی بۆ شاڵاوەكانی ئەنفال داڕێژابوو هەر جێبەجێ كرا و ئەوانەی لە پارێزگای دهۆك بوون پێویست بوو بكوژرێن و مەرگ چاوەرێیان بوو، ئەوانەی سەر بە پارێزگای مووسڵن، چونكە نەخشە جینۆسایدەكە نایگرێتەوە لە بەرنامەدا نەبوو، ئەوان ئیتر پێویستە بژین، ئەمەش هەمان ئەو لۆجیكە بوو كە بیروكراسیەتێكی وشكی دەگەیاند و لە بەزەیی بەدەر بوو".

 

 بەڕێوبەری كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی بارزان، ئاماژەی بەوەش دا: "كە ئەمە بە ئاشكرا لە بەڵگەنامەكانی حكوومەتی عێراقدا دیارە كە مامەڵە و رەفتاریان لەگەڵ گیراوە مەدەنییەكاندا چۆن بووە، بۆ نموونە؛ نووسراوێكی نهێنی لە ئەمنی پارێزگای هەولێرە بە ژمارە( 2/ش/ 12809) لە رێكەوتی 26ی ئابی 1988دا، دەڵێت: "ناوی ئەو دوو كەسەی لە گۆڕەپانی عەمەلیاتی ئەنفالدا گیراون، لەلایەن فەرماندەی مەكتەبی باكوورەوە گەڕاونەتەوە، لەبەر ئەوەی خەڵكی ئەو ناوچانە نین كە عەمەلیاتی ئەنفال دەیانگرێتەوە...".

 

رێبوار رەمەزان بارزانی، ئەوەشی خستە ڕوو: "كە ئەم كوردە ئێزدییانە هەموویان لە گێژەنی دوای ئەنفال و دوای لێبوردنی گشتی بێ سەروشوێن و كۆمەڵكوژ كراون، بە گوتەی شایەتحاڵەكان لە كۆتایی مانگی ئەیلوولدا ئەمانە ئەنفال و جینۆساید كراون واتە مانگێك پاش شاڵاوی ئەنفالی كۆتایی لە بادینان كە لە 25/8/1988 ئەنجام درابوو. ئەوەی بە سەر ئێزیدی و كلدان و ئاشووری و مەسیحیەكان هاتووە تاوانێكی دڕندانە بوو، بە یەكێك لە گەورەترین پرسە نادیار و تەم و مژاویەكانی ئەنفال ماوەتەوە و ڕوخسارێكی دیكەی جینۆسایدی كورد و كوردستان بوو".

 

بەڕێوبەری كاروباری شەهیدان و ئەنفالكراوانی بارزان: "دەشڵێت: "نایف رەشو ئیسیانی"یەكێكە لە رزگاربوانی كوردی ئێزدی، دەڵێت: "ئێمە لە قەڵای ئاكرێ ناومان تۆمار كرابوو، دوای ئەوەی خانەوادەكەمان خۆیان رادەست كرد، پاش چەند ڕۆژێك منیش خۆم رادەست كرد، سوپا و هەواڵگری و ئەمن و حزبی بەعسی عێراقی خێزانە گەڕاوەكانیان كۆ دەكردەوە لە هەموو ناوچەكانی ئاكرێ، لە ناحیەی ئەترووش هەتا كۆتایی خاڵی سنووری ئێران، سەنتەری پێشوازی قەڵای ئاكرێ‌ بوو فۆرمی بەڵێندانیان پێمان پڕ دەكردەوە، كە هەموو زانیارییەكان بە راست و دروستی بنووسن و بەڵێن بدەن، كە جارێكیتر نەچنە پاڵ پێشمەرگەوە، ئەگەر گەڕاوەكە دانیشتووی قەزا و ناوچەكانی پارێزگای موسڵ بوایە، ئەوە فرقەیە حیزبی بەعسی عەفلەقی ناوچەكەی دەهات و لە سوپا وەریانی دەگرتەوە و پیاوێكی بەعسیان لەگەڵ دەناردە هەولێر، بەڵام ئەگەر دانیشتووی پارێزگای دهۆك بوونایە، ئەو بە‌ ئۆتۆمبێلی تایبەت لە ئاكرێوە‌ دەیانگواستەوە بۆ دهۆك و لێپێچینەوەیان لە گەڵیان دەكرد".