چركه‌
خوله‌ك
كاتژمێر
ڕۆژ

دیوەخانی بەحركە 300 ساڵە پێشوازی لە میوانان دەكات

رۆژهەڵاتناسەكان و بارزانی نەمر و سمكۆی شكاك تیایدا ماونەتەوە


لە دێرزەمانەوە، زۆربەی گوندەكانی كوردستان دیوەخانیان هەبووە و تیایدا پێشوازیان لە میوانانی بیانی كردووە. لە زۆربەی دیوەخانەكانیش، كەسێك بە ناوی ئاغا، كوێخا، یان بەگ لە سەری مەجلیس دانیشتووە و خۆی بە گەورەی ئەوانی دیكە زانیوە.


دیوەخانی بەحركە لە ساڵی 1830دا دروست كراوە، واتە نزیكەی سێ سەدەیە هەیە، تاكو ئەمڕۆش پێشوازی لە میوانان دەكات و زۆربەی شەوان دانیشتووانی دێی بەحركە و میوانانی بیانی لەو دیوەخانە دادەنیشن و باسی دنیا دەكەن، زۆر جاریش باسی سیاسەتی ئەمڕۆ و پێشهاتەكان و گۆڕانكارییەكانی ناوچەكە مەجلیسەكەیان گەرم دەكات.


عەلی عەبدوڵا عوسمان كە ئێستە لە سەری مەجلیسی بەحركە دانیشتووە، نەوەی شێخ محەمەد ئاغای گەردیە، بۆ (باسنیوز) ئاماژەی بەوە كرد كە ئەم دیوەخانە لە ساڵی 1837 لە لایەن باپیرە گەورەیەوە دروست كراوە و تاكو ئێستە تەنها دوو جار نۆژەن كراوەتەوە و بەردەوام دەرگەی كراوەیە و پێشوازی لە میوانان دەكات.


باسی لەوەش كرد كە دیوارەكانی ئەم دیوەخانەیە یەك مەتر پانن، بۆ بەرگریكردن لە دوژمنان و شەڕكردن تێیدا بە كەلك هاتووە و لە خشلی قوڕ دروست كراوە، بۆیە لە وەرزی هاوین فێنك و لە وەرزی زستانیشدا، تەنها یەك سۆپای كارەبایی دیوەخانەكە گەرم دەكات.


دیوەخانەكە هۆڵێكی گەورەی 12 مەتر بە 8 مەتریە، لەگەڵ سێ‌ ژووری كۆبوونەوە و چایخانە و كۆگایەكی تایبەت بە چەك و تەقەمەنی، سێ‌ پەنجەرەی مامناوەندی و گاریتەیەكی 10 مەتری كە بە 6 ولاغ گواستراوەتەوە، جاران بە لامپا و لۆكس رووناك كراوەتەوە.


عەلی ئاماژە بەوە دەكات كە زۆرێك لە رۆژهەڵاتناس و كەسایەتیە سیاسی و گەریدەكانی جیهانی سەردانی ئەم دیوەخانەیان كردووە و لێرە ماونەتەوە، بە تایبەت سەركردەكانی كورد، سمكۆی شكاك دوای شكستی شۆڕشەكەی بۆ ماوەی 6 مانگ لەو دیوەخانە ماوەتەوە و شەڕی لەگەڵ عوسمانییەكان كردووە. كاكل ئاغا و شێخ سەید تەهای نەهری، بارزانی نەمر و مام جەلال و سەرۆك بارزانی و چەندین كەسایەتی دیكە سەردانیان كردووە و لێرە ماونەتەوە.


عەلی عەبدوڵا گوتیشی "ئەم دیوەخانەیە بۆ چارەسەری چەندین كێشەی كۆمەڵایەتی و زەویوزار و كێشەكانی دیكە بەكار هاتووە و كێشەكان لە رێگەی ردین سپی و پیاوماقوولان چارەسەر كراون".

ئەلبوومی وێنەکان