من لە رەقە بووم - 28

ئەو سەرتاشەی سەرپەرشتیی گەنجە ئیسلامییەکانی دەکرد، مەشرووبخۆریش بوو و تلیکایشی دەکێشا

به‌شی 18

هاوڕێیه‌تیم له‌گه‌ڵ سه‌رتاشه‌كه‌ى گه‌ڕه‌كه‌كه‌ماندا
پاییزى 2010
له‌گه‌ڵ ئه‌و كۆتوبه‌نده‌ى، كه‌ به‌هۆی ڕێگرتن له‌ سه‌فه‌ره‌كه‌م به‌هۆی هێزه‌ ئه‌منییه‌كانه‌وه‌ دروست بووبوو، له‌و كاتانه‌دا تاکه‌ دڵخۆشیم ئه‌وه‌ بوو، كه‌ لەگەڵ منداڵانى گه‌ڕه‌كدا ماتۆڕ لێ بخوڕین. ماتۆڕ لێخوڕین یه‌كێك له‌و یارییانه‌ بوو، كه‌ زۆرم حه‌زم لێ ده‌كرد. ئوسامه‌ى هاوڕێم، هه‌ر ئه‌و كه‌سه‌ى، كه‌ چیرۆكى یاریگاكه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌ودا بۆ من ڕووی دا، وه‌ك من هه‌ر خه‌ریكى ئه‌م به‌زمى ماتۆڕ لێخوڕینه‌ بوو، (ئیتر پێكه‌وه‌ ده‌چووینه‌ ده‌ره‌وه‌).


له‌ گه‌ڕه‌كه‌کەماندا به‌ منیان ده‌گوت (شێخ). هۆكارى ئه‌م ناسناوه‌ش به‌م ته‌مه‌نه‌ بچووكه‌مه‌وه‌ ئه‌وه‌ بوو، كه‌ قورئانم لەبەر کردبوو و له‌ كاروباری حه‌رام دوور ده‌كه‌وتمه‌وه‌. له‌گه‌ڵ سه‌رتاشی گه‌ڕه‌كه‌كه‌ماندا هاوڕێیه‌تییه‌كى نزیكمان پێكه‌وه‌ هه‌بوو. ئه‌و سه‌رتاشه‌ ئه‌بووشه‌هید (رفیق الغول) بوو، كه‌ له‌ شارى (ڕه‌قه‌)شدا پێكه‌وه‌ بووین و ماوه‌یه‌ك دوای ڕه‌قه‌ له‌ گوندى (البل) له‌ ڕیفی باكوورى حه‌له‌ب كوژرا. (له‌باره‌ى ئه‌مەوه‌ پێشتر زۆر شتمان گوت).


ره‌فیق سه‌رتاشێكى زیره‌ك و ده‌ستڕه‌نگین بوو، كه‌ هه‌مووان باسی تواناكانى ئه‌ویان ده‌كرد. سه‌روقژى گه‌نجه‌كانى به ‌دوایین مۆدیله‌كان ده‌تاشی و چاك ده‌كرد. ئه‌و چه‌ند ساڵێك له‌ من گه‌وره‌تر بوو. خێزانه‌كه‌یان لایه‌نگری بزووتنه‌وه‌ى نه‌هزه‌ بوون، خێزانێكى ئایینى و له‌ژێر چاودێریی وردى ده‌زگا ئه‌منییه‌ سیاسییه‌كاندا بوون. خۆی پێی ده‌گوتم، كه‌ چه‌نده‌ به‌ربه‌ست و كێشه‌یان بۆ ئه‌و و خێزانه‌كه‌یان دروست كردووه‌ و له‌ نیوه‌شه‌ودا داویانه‌ به‌سه‌ر ماڵیاندا و ئه‌وێیان پشكنیوه‌.


ئه‌و بوو، كه‌ بیری زاڵم و سته‌مكارانى حاكمى له‌ زه‌ینمدا جێگیر كرد. ئێمه‌ له‌ توونس به‌ پۆلیس ده‌ڵێین (حاكم). ئه‌م بیركردنه‌وه‌یه‌ له‌ زه‌ینمدا جێگیر بوو، كه‌ ئه‌گه‌ر له‌ توونسدا دیندار بیت، به‌دواته‌وه‌ ده‌بن. ڕه‌گه‌زنامه‌كه‌ى ڕه‌فیق به‌هۆی خێزانه‌كه‌یه‌وه‌ ده‌ستى به‌سه‌ردا گیرابوو و ئه‌ویش وه‌ك من ڕه‌گه‌زنامه‌ و كارتى پێناسینى پێنه‌بوو. له‌باره‌ى خوداناسی و په‌ر‌ستنه‌وه‌، كاتێك له‌وم ده‌پرسی خێزانه‌كه‌ى تۆ دیندار و سه‌ر به‌ بزووتنه‌وه‌ی نه‌هزه‌ن، ئه‌ى تۆ بۆ نوێژ ناكه‌ی؟ وه‌كوو هه‌ر گه‌نجێكى تری توونسی ده‌یگوت: خودا هیدایه‌تم بدات!


له‌و زه‌مه‌نه‌دا ڕه‌فیق له‌نزیكترین و خۆشه‌ویستترین هاوڕێكانم بوو. كاتێك ئه‌وم ناسی، ئیلتیزامى دینیى نه‌بوو و ژیانى وه‌كوو هه‌موو گه‌نجه‌كانى تر بوو، به‌ڵام له‌ هەمان كاتدا وه‌كوو من حه‌زى بۆ فه‌له‌ستین و شه‌هیدبوون له‌ ڕێگاى فه‌له‌ستیندا هه‌بوو. هیچ كاتیش له‌و ته‌له‌ڤزیۆنه‌ى، كه‌ له‌ گۆشه‌یەكى دوكانه‌كه‌یدا داینابوو، كه‌ناڵێك جگه‌ له‌ جه‌زیره‌ و هه‌واڵه‌كانى ئه‌و كه‌ناڵه‌، هیچ كه‌ناڵێكى تر و هه‌واڵه‌كانى سه‌یر نه‌ده‌كرد! ده‌یگوت: ئه‌مه‌ تاقه‌ كه‌ناڵه‌، كه‌ وته‌كانى ئوسامه‌ بن لادن په‌خش ده‌كات.


سه‌رتاشه‌كه‌ى هاوڕێم، له‌به‌رامبه‌ر پاشاكانى عه‌ره‌ب، كه‌ فه‌له‌ستینیان فرۆشتبوو، بن لاد‌نى بە (شاپیاو) ده‌زانى. من له‌و كاتانه‌دا هیچ هه‌ڵوێست و كاردانه‌وه‌یه‌كم سەبارەت به‌ عه‌ره‌بستانى هه‌مه‌جۆر بیروڕا نه‌بوو، كه‌ ڕه‌مز و نیشانه‌ى قاعیده‌ به‌ئه‌ژمار ده‌هات. ڕوانگه‌ى منیش وه‌ك زۆر خه‌ڵكی تر بوو، كه‌ له‌باره‌یه‌وه‌ هه‌یانبوو. سه‌رده‌مانێك ئه‌وانم وه‌ك به‌كرێگیراوى ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كان ده‌زانى و هەندێ کاتیش تریش ئه‌وم وەک ئازا و قاره‌مان ده‌بینى.


ڕه‌فیق، له‌ جنێودان به‌ هه‌ر كه‌سێك، كه‌ به‌ خراپه‌ باسی فه‌له‌ستین و بزووتنه‌وه‌ى حه‌ماسی ده‌كرد، وازی نه‌ده‌هێنا. له‌ كاتى تووڕه‌بوونیدا، تووڕه‌یی خۆی به‌سه‌ر جوو‌ و كریستیان و… خاڵى ده‌كرد و له‌به‌رامبه‌ریشدا هه‌یه‌جانێكى توندى هه‌بوو سه‌باره‌ت به‌ جیهاد و بن لادن و شتێك، كه‌ ئه‌وى وه‌ك ئامانجى فه‌له‌ستینییه‌كان ده‌زانى. هه‌ڵبه‌ت هاوڕێى سه‌رتاشم هه‌ندێك جار له‌ دوكانه‌كه‌شیدا تلیاكى ده‌كێشا و جارجاره‌ش مه‌شرووبی ده‌خوارده‌وه‌.


دوكانه‌كه‌ى ڕه‌فیق بووبووه‌ شوێنێك بۆ هه‌موو ئه‌و گه‌نجانه‌ى گه‌ڕه‌ك، كه‌ ڕه‌خنه‌یان له‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كان و زوڵمه‌كانیان لە عه‌ره‌ب و موسڵمانان، ده‌گرت. له‌و كاتانه‌دا ڕقلێبوونه‌وه‌ له‌ هێزه‌ ئه‌منییه‌كان وه‌ك پاره‌یه‌كى به‌ربڵاو، له‌نێو گه‌نجانى گه‌ڕه‌كى لێ هاتبوو. ئه‌م دۆخه‌ له‌ گه‌ڕه‌كه‌كانى تریش هه‌بوو. هه‌رجاره‌، كه‌ سه‌یاره‌یه‌كى پۆلیس له‌وێوه‌ ڕه‌ت ده‌بوو و گێچه‌ڵی به‌ منداڵان ده‌كرد، یان بۆ تێكدانى جه‌وى گه‌نجانى نادییه‌كان ده‌وه‌ستان، له‌گه‌ڵ ڕۆیشتنیان گاڵته‌ و جنێو و شتی زۆر به‌وان ده‌ستی پێده‌كرد.


به‌هۆی په‌یوه‌ندیى نزیكم له‌گه‌ڵ ڕه‌فیق، وازی لە تلیاك كێشان و مه‌شرووب خواردنه‌وه‌ى هێنا و ده‌ستی كرده‌وه‌ به‌ عیباده‌تكردن. به‌م دۆخه‌ ئه‌و ئیدى زۆر پرسیاری له‌باره‌ى شه‌هیدبوون و شه‌هیده‌كان و شكۆیان ده‌كرد. حه‌زكردنى به‌ ڕۆڵه‌ى شه‌هید و شه‌هیدان وای له‌و كرد، كاتێك گه‌یشتین به‌ شام، ناسناوى (ئه‌بووشه‌هید) له‌ خۆی بنێت.


ئه‌و گۆڕانه‌ى، كه‌ له‌ ڕه‌فیقدا دروست بوو، بۆ منداڵه‌كانى گه‌ڕه‌ك جێی سەرسامی بوو، چونكه‌ ئه‌و پێشتر ده‌ستپێشخه‌رى كاره‌ حه‌رامه‌كان بوو. سه‌رتاشه‌كه‌ى گه‌ڕه‌ك دوای گه‌یشتن به‌م پابه‌ندبوونه‌ دینییانه‌، بوو به‌ باشترین هاوڕێم و زۆر له‌و نزیك بوومه‌وه‌.


ئێمه‌ هەردووکمان سه‌ر به‌ هیچ ڕه‌وتێكى ئایینى نه‌بووین. ئه‌وه‌ى كه‌ ئێمه‌ی له‌یه‌ك نزیك كردبووه‌وه‌، نوێژه‌كانمان و خۆشه‌ویستیى خودا و فه‌له‌ستین بوو. ئه‌مه‌ش خەسڵەتێك بوو، ده‌تتوانى له‌ هه‌موو گه‌نجه‌كانى توونسدا بیدۆزیته‌وه‌.


به‌ڵام چۆن ته‌نیا ئه‌م دانیشتنه‌ مه‌عسوومانانه‌، هه‌مووی پێكه‌وه‌ بووه‌ هۆی هیجره‌تكردنى ئێمه‌ بۆ ناو ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت؟ بۆ وه‌ڵامى ئه‌مه‌ ده‌بێت قسه‌ى زۆر له‌باره‌یه‌وه‌ بكه‌ین، به‌ڵام بێگومان ئه‌م خه‌سڵه‌ت و تایبه‌تمه‌ندییانه‌، خاڵى جووڵه‌پێكه‌ر و جێگیربوونى كه‌سایه‌تیى ئێمه‌ بوو له‌ ته‌واوى ساڵانى دواتردا. تا ئه‌و كاته‌ى ئه‌و له‌ ڕیفی حه‌له‌ب كوژرا و منیش دوای ماوه‌یه‌ك له‌ ده‌وڵه‌تى خه‌لافه‌ت ڕامكرد و هه‌ڵهاتم.


ره‌فیق به‌هۆی پابەندبوونى دینییه‌وه‌، له‌ مزگه‌وتدا چه‌ند كه‌سێكى ئیماندارى ناسی. له‌باره‌ى ئه‌وانه‌وه‌ له‌گه‌ڵ مندا قسه‌ى كرد و گوتى، یه‌كێك له‌وان ده‌یه‌وێت بۆ جیهادكردن بۆ عێراق بڕوات. ره‌فیق له‌باره‌ى ناوه‌ڕۆكى قسه‌ و گفتوگۆى دانیشتنه‌كانى له‌گه‌ڵ ئه‌واندا، قسه‌ى بۆ من ده‌كرد، له‌و كاتانه‌دا ئه‌وان له‌باره‌ى ته‌وحید و بنه‌ما سێ لایه‌نه‌كان، كه‌ له‌ كتێبێكی چكۆلانه‌ى (محمد بن عبدالوهاب)دا بوو، قسه‌ی ده‌كرد.


ئه‌م زاراوانه‌ له‌و كاتانه‌دا بۆ من ناڕوون بوون. من له‌وكاتانه‌دا نه‌ ده‌مزانى ئه‌م بنه‌مایانه‌ چیین و نه‌ بنه‌ما چوار لایه‌نه‌كانم ده‌ناسی و نه‌ هیچ شتێكى هاوشێوه‌ی ئەوە.