مەرگەسات سەرمایەی ئێمەیە

 

چی دی لە تواناماندا نییە رێ لە هەر لایەنێك بگرین كە هێرشمان بكاتە سەر، بەڵكوو ئێمە لە چۆڵەوانیداین، نە پشتیوان و نە دیوارێك هەیە پاڵی پێوە بدەین، دۆستی راستەقینەش نییە، ئێمە نە لە رووی هێز و نە لە رووی هەژموون و نە لە رووی پارێزییەوە، ئیسرائیل نین.


لەو كاتەی لۆرانسی عەرەب لە سەرەتای سەدەی رابردوودا بە ناوچەكانی ئێمەدا سووڕاوەتەوە، ئێمە فرۆشراوین و دراوینەتە دەستی قەدەرەوە، هێندەی نەبرد ئێمە بووینە دیلی قەدەر و كەوتینە بەر رەحمەتی زوڵم و ستەمەوە.


ئەوەی ئەمریكا دەیڵێت كە ئەوان بۆ پاراستنی نەوت لە ناوچەكەی ئێمەدا ماونەتەوە، لە رووی میدیاوە راستە بەڵام بە كردەنی نا، ئەمریكا نە لەبەر نەوت و نە بۆ پاراستنی ئێمە نەماوەتەوە، خۆ رەنگە پاشگەزبوونەوەی ئەمریكا لە بڕیاری كشانەوەی، لەپای دوو هۆ بێت:
- شەقامی ئەمریكا تەفرە بدەن كە ئەوان بۆ پاراستنی نەوت لەوێ ماونەتەوە، چونكە زەینی هاووڵاتیی ئەمریكا خولیای ئەوەیە، بۆ دەیان ساڵ دەچێت سیاسەتمەدارانی ئەمریكا پرسەكانی ناوچەكەی ئێمە، لەوانە پرسی دیموكراسیشیان، بە پرسی نەوتەوە گرێ داوە، ئەوان جارێك دەڵێن ئەوان بۆ بڵاوكردنەوەی دیموكراسی یان دیموكراساندنی ناوچەكە لەوێن، ئەمە ئەو كاتە دەگوترێت كە دەنگی ئەو لایەنەی بەند و بالۆرەی دیموكراسی لەنێو رای گشتیدا بڵاو دەكاتەوە، بڵند و باڵادەستە، هەر كە ئەم دەنگەش روو لە كزی دەكات، ئەوان بە شەقامی خۆیان دەڵێن كە ئەوان لەپێناوی نەوتدا لەوێدان. هەر كەسێك بە گفتوگۆ و گەنگەشەی رای گشتیی ئەمریكا ئاشنا بێت، بە دروستی دەزانێت كە پرسی نەوت و دیموكراسی بوونەتە بنەمای پەیوەندیی سیاسەتی ئەمریكا بە تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە.


- دووەمین شتیش خۆ رزگاركردنی ترامپە لە بابەتی "لادان"، هەروەها ئاییندەیەكیش بۆ خۆی لە هەڵبژاردنی داهاتووی ئەمریكا مسۆگەر بكات، ئیدی ئەمریكا رای گشتی تەفرە دەدات تا پەی بە راستی نەبات، چونكە هیچ لایەنێكی بەرهەڵست بە سیاسەتی ترامپ ناتوانێت بڵێت كە ئەمریكا خیانەتی لە كورد كرد و گۆڕەپانەكەشی بۆ رووسیا یان تەنانەت ئێرانیش چۆڵ كرد، ئەو نیمچە گەڕانەوەیەی ئەمریكا لە كشانەوەكەی خراپترە.


هونەرێكی نەگریسە، ئامانج ئەوەیە هەمووان بخەنە نێو فاقەوە.


بە گوێرەی یاسای نێودەوڵەتی، بە كردەنی ناوچەكە هەر هەمووی بووە هی رووسیا، چونكە سەروەریی دەوڵەت لە سنوورەكەیدایە، سنووریش وا بە دەستی رووسیاوەیە، لێرەشدا ئێمە كەوتنە بەر گرفتێكی گەورەوە، ئەو گرفتەش بە پلەی یەكەم وابەستەیە بە بەرژەوەندیی رووسیا و پێگەی نێودەوڵەتیی توركیا و بایەخی لە رووی داڕشتنی ستراتیژییانەی بەرژەوەندییەكانەوە.


دەكرێ بڵێین، ئێمە لە لێواری خەرەندی ئاگرداین، بەرگریكردن لەسایەی "خێوە ترسناكەكە" كە فڕۆكەی بێ فڕۆكەوانە، چی دی ناتوانێ كاریگەریی بەسەر هاوسەنگیی شەڕ و جەنگەوە هەبێت، سەرێكانی و گرێ سپی بە فڕۆكەی بێ فڕۆكەوان نەك بە شەڕی پیادە، داگیر كران.


سەیریش نییە كە تەنیا سەرمایەی ئێمە لەم گێژەنی ژیانەدا، تەنیا مەرگی خۆمان بێت، مەبەست كارەسات و قەبارەی قوربانییەكانمانە، هەرچەندی زیاتر بمرین ئەوەندە زیاتر هاوسەنگی تێك دەچێت، ئایا هیچ نەتەوەیەكی ئەم جیهانە یان قەوارەیەكی كۆمەڵایەتی، قەبارەی مەرگ بووەتە سەرمایەكەی؟


لە مێژوودا ئەمە رووی نەداوە، هەموو توانا و بڕستێك خرایە گەڕ، بەڵام بەزمەكە هەر بەدەوامە، دەمرین و توانا خەرج دەكەین، كەچی هێشتا ویژدانی جیهان لە متبوونی تەواودایە.


ماوەتەوە بڵێین، واقیعی ئێمە تا ئەندازەیەك كە عەقڵ وێنا ناكات، تۆقێنەرە، گەمە بە جوگرافیاكەمان كرا، بە نیشتەجێكردنی خەڵكانی نامۆ، شێوەكەی گۆڕدرا، تەنانەت هەندێك لەوانەی نیشتەجێ كران سووری نین، بەڵكوو خیزانی ئەو موجاهیدانەن كە لە ئاسیاوە هاتوون، خەڵكی ئێمەش وا لە سەر جادە و رێوباندا شەو دەكەنەوە و بەرەو چەندین ناوچەی قووڵایی خاكمان كۆچیان كرد، ئەوانەی لە شوێنی خۆشیاندا ماونەتەوە، ژیانیان لە مەترسیدایە، خۆ رەنگە لە هەر چركەیەكدا ببنە پرۆژەیەك بۆ سووكایەتی پێكردن یان كوشتن. بەداخەوە ئەمە دۆخی خەڵكی ئێمەیە، تەنیا سەرمایەی ئێمە قەبارەی مەرگ و مردنمانە.


وتارەكە لە دوو رستەدا:
ئەوەی پێیدا تێپەڕ دەبین پیلانێكی گەورەیە، با خۆمان لەوە بپارێزین كە ببینە ئامرازی ئەم پیلانە، چونكە میللەتان تەنانەت لە شەڕی جینۆسایدی تەواویشدا بنەتۆیان نابڕێتەوە، سەرەنجام نەوەكانی داهاتوو رەحم بە هەر هاوبەشێكی پیلانەكە ناكات​، تەنانەت ئەگەر مەبەست پاراستنی میللەتیش بێت.