کاتێک مرۆڤێکی خه‌مبار خۆی ناکوژێت

چاڕڵس بوکۆڤسکی به نموونه

عێراق وه‌ک کترییه‌ک ئاوی کوڵاو وایه، که له‌سه‌ر ئاگرێک به‌جێ هێڵرابێت. منیش هه‌نووکه ته‌ماشاکه‌رێکم، چونکه ده‌مه‌وێت کاتم بۆ نووسه‌ر و شاعیر هه‌بێت، نه‌ک بۆ عێراق. ناکرێت به درێژایی ته‌مه‌ن، کێشه سیاسییه‌کان ببنه هۆی ئه‌وه‌ی، که یه‌کترییمان له‌بیر بچێته‌وه و ته‌نانه‌ت له مه‌رگی یه‌کترییشدا کاتمان بۆ یه‌کتری نه‌بێت.

 

شاعیری خه‌مبار کێیه؟
دیاره خه‌مباری تووشی هه‌موومان ده‌بێت، فاکتۆرێک دێته ئاراوه، که ببێته هۆی ئه‌وه‌ی خه‌مبار بین، ئه‌م خه‌مبارییه ماوه‌یه‌ک ده‌خایه‌نێت، لێ تێپه‌ڕاندنی سنوور، ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی، که خه‌مبارییه‌که‌مان ببێته کرۆنی، واتا درێژخایه‌ن و هه‌تایی. هه‌ر کاتێکیش خه‌مباری بووه کرۆنی، ئه‌وه نه‌خۆشییه و به‌بێ چاره‌سه‌ری ده‌روونی و مێدیسین، گه‌لێک سه‌خته له‌ده‌ستی ڕزگارمان بێت. پۆلێنکردنی نێونه‌ته‌وه‌یی تێکچوونه ده‌روونییه‌کان، که کورتکراوه‌که‌ی ده‌بێته (ICD-10) له نوێتریین ده‌رچوونیدا قسه له‌سه‌ر ئه‌وه ده‌کات که ئه‌وه‌ی له یه‌ک سەعات زیاتر خه‌مبار بێت، نه‌خۆشه.


بەگشتی له جیهاندا و به‌تایبه‌تی له کۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا نووسه‌ران، شاعیران خه‌مبارن. ئه‌مه‌ش وه‌ک کولتووری لێ هاتووه، وه‌کئه‌وه‌ی خه‌مباربوون یه‌کێک بێت له پایه‌ گرنگه‌کانی نووسه‌ر و شاعیربوون. له‌م ڕووه‌شه‌وه ته‌ماشای ناسناوی شاعیران بکه. خه‌مبار، که‌ساس، بێچاره، په‌شێو، شێواو ...هتد. ته‌ماشای به‌شێکی زۆری ناوه‌ڕۆکی شیعره‌کانیان بکه (...چه‌قۆیه‌ک له‌ژێر سه‌رینه‌که‌مدایه، خۆکوشتن چاره‌نووسی منه، ژیانم یه‌ک پارچه خه‌مه، ترووسکه‌یه‌ک خۆشی له ژیانمدا نییه ....هتد). ئه‌وه‌ی جارناجارێک له‌سه‌ر خه‌م ده‌نووسێت، به‌بێ ئه‌وه‌ی خودی خۆی تیا به‌رجه‌سته بکات، ئه‌وا له‌سه‌ر مرۆڤی خه‌مبار ده‌دوێت، ئه‌وه‌ی به‌رده‌وام خه‌مبار ده‌نووسێت و خۆی له تێکسته‌کانیدا به‌رجه‌سته ده‌کات نه‌خۆشه. پرسیار لێره‌دا ئه‌وه‌یه، که ئاخۆ بۆچی که‌سه‌ نزیکه‌کانی ئه‌م جۆره نووسه‌ر و شاعیرانه، به‌ته‌نگ خه‌مباری نووسه‌ره‌که‌وه ناچن و نه‌چوون؟ وه‌ڵام، چونکه ئه‌م براده‌رانه هه‌میشه هه‌موو شت ده‌خه‌نه ئه‌ستۆی ده‌سته‌ڵات. له‌کاتێکدا دایک و باوک له گه‌شه‌ی پێشینه‌ی منداڵییدا تاوانباری گه‌وره‌ن به‌رامبه‌ر به قووتبوونه‌وه‌ی تێکچوونه ده‌روونییه‌کانی تاک. له هه‌ندێک تاکی تردا گێنه هۆکاری قووتبوونه‌وه‌ی تێکچوونه ده‌روونییه‌کانن و له هه‌ندێک بارودۆخی تایبه‌تی تریشدا ڕوودانی تراومایه‌ک.


ژه‌نه‌ڕاڵی پاییز نۆیرۆنێک له سیستێمی بیرکردنه‌وه و هه‌ستیدا نه‌مابوو بارگاوی نه‌بووبێت به خه‌م و خۆکوشتن، هه‌ر بۆیه له هۆنراوه‌ی له غوربه‌تا ده‌نووسێت:
ئای چۆن به‌م هه‌موو ژانه‌وه ئه‌ژیم
که دڵم لانکه‌ی دوپشک و ماره
به‌شێوه زیندووم، مردووم له ناخا
تۆ بڵێی مردن ببێته چاره‌؟


بیهێنه به‌رچاوی خۆت، که ژه‌نڕاڵی پاییز له پاییزی ساڵی 1980ه‌وه خه‌مباره و بیر له خۆکوشتن ده‌کاته‌وه. ژه‌نڕاڵ ڕاست ده‌کات، ئه‌و مرۆڤێکی به شێوه زیندوو بوو، لێ لەناوه‌وه ده‌مێکه مردبوو.


نه‌خۆشیی دێپرێسیۆن (خه‌مباری) چه‌نده‌ها جۆری هه‌یه. به پله‌ی نزم یان ئاسان، به پله‌ی مامناوه‌ندی، به پله‌ی قورس. له هه‌موو جۆره‌کاندا سیمپتۆمه بنچینه‌ییه‌کان بوونیان هه‌یه، وه‌ک ڕۆچوون به خه‌م، له‌ده‌ستدانی ویست و ئینته‌رێسه، که‌مبوونه‌وه‌ی ئاره‌زوو و زوو ماندووبوون. سیمپتۆمه لقه‌کان، که حه‌وت دانه‌ن، مه‌رج نییه هه‌موو یه‌کێک هه‌موویانی هه‌بێت، به‌ڵام لانیکه‌م چواریانی هه‌یه، وه‌ک له‌ده‌ستدانی هه‌ست به‌خۆکردن، ڕه‌شبینی و بیرکردنه‌وه‌ی نێگه‌تیڤ بۆ ئاینده‌ی خۆی، بێ خه‌وی و که‌مخۆراکی و بیرکردنه‌وه له خۆکوشتن. هه‌موو خه‌مبارێک ژه‌نه‌ڕاڵی پاییز نییه، به‌ڵکوو هه‌ندێکیان قسه ڕه‌ق و بریندارکه‌ر و تووڕه‌ن، وه‌ک چاڕڵس بوکۆڤسکی.


دێپرێسیۆن یان هه‌ر نه‌خۆشییه‌کی ده‌روونیی له‌خۆڕا قووت نابێته‌وه، به‌ڵکوو هه‌میشه پێشینه‌یه‌کی له گه‌شه‌ی ده‌روونیی پێشینه‌ی منداڵییدا هه‌یه. باوکی چاڕڵس بوکۆڤسکی به ڕه‌چه‌ڵه‌ک پۆڵۆنی بوو، پیاوێکی به پیشه سه‌رباز بوو. باوکی چاڕڵس، مرۆڤێکی دڵڕه‌ق و ئه‌لکۆهۆلیکه‌ر بوو، مامه‌ڵه‌یه‌کی توندی لەگەڵ چاڕڵس کردووه له منداڵییدا. توندوتیژیی باوکی، وه‌ها ده‌کات، که چاڕڵس تووشی کێشه‌ی ته‌ندروستی بێت، ئه‌مه‌ش وا ده‌کات، که ماوه‌ی ساڵێک له قوتابخانه دووری بخاته‌وه. چاڕڵس گه‌شه‌ ده‌کات و له لۆس ئه‌نگلێس ڕۆژنامه‌وانی ده‌خوێنێت و بەسه‌رکه‌وتوویی ته‌واوی ده‌کات. ئامانجی چاڕڵس کارکردن بووه وه‌ک نووسه‌ر. دوای ته‌واوکردنی خوێندن له ته‌واوی ئه‌مێریکادا ده‌گه‌ڕێت بۆ کار، وه‌ک ڕۆژنامه‌وان بۆ ڕۆژنامه‌یه‌ک بنووسێت، یان وه‌ک نووسه‌ر کتێب بۆ چاپخانه‌یه‌ک بنووسێت، به‌ڵام له هیچ شوێنێک کاری پێنادرێت. چاڕڵس خه‌مبار ده‌بێت به‌وه‌ی که له هیچ شوێنێک کار وه‌رناگرێت، ئه‌مه‌ش ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی له ئه‌لکهۆل نزیکی بکاته‌وه و بیکاته که‌سێکی ئه‌لکهۆلیکه‌ر، که هه‌تا مه‌رگی ده‌ستبه‌رداری نه‌بێت. چاڕڵس به بڕوانامه‌ی زانکۆوه، ناچار ده‌بێت هه‌موو کارێک بکات و بژی.


چاڕڵس کاتێک تێکسته‌کانی بۆ هه‌ر چاپخانه و ڕۆژنامه‌یه‌ک ده‌نارد، ڕه‌تیان ده‌کرده‌وه و پێیان ده‌گوت، که وه‌ک منداڵێک ده‌نووسێت، پریمیتیڤ ده‌نووسێت، ڕێز له ناوه‌خنه‌کانیدا نییه...هتد. به‌ڵام چاڕڵس ویست و خواستی ته‌نیا ئه‌وه بوو ببێت به نووسه‌ر و وه‌ک نووسه‌ریش بژی و هیچ شتێکی تر. له سه‌ره‌تای په‌نجاکانی سه‌ده‌ی بیستدا، چاڕڵس بۆ ماوه‌ی نزیکه‌ی سێ ساڵ، وه‌ک پۆسته‌چییه‌ک کاری کرد و خه‌ریکی دابه‌شکردنی نامه بوو به ماڵان و دوکان و کۆمپانیاکاندا. ڕۆژێک به‌هۆی به‌‌ربوونی خوێنی گه‌ده‌یه‌وه، بهپه‌له ده‌گه‌یه‌نرێته نه‌خۆشخانه و له مردن ڕزگاری ده‌بێت. له‌دوای چاره‌سه‌ر بۆکردنی له نه‌خۆشخانه و ئه‌و کاته‌ی که ته‌ندروستیی جێگیر ده‌بێت، ده‌ینێرنه‌وه ماڵه‌وه. چاڕڵس، که دێته‌وه، یه‌که‌م هۆنراوه‌ی ده‌نووسێت و له‌و کاته‌وه که ده‌کاته ساڵی 1954 ده‌ست ده‌کات به نووسینی هۆنراوه. دوای ساڵێک له‌گه‌ڵ ژنه‌ نووسه‌رێک به ناوی باربرا فری، شوو ده‌که‌ن به یه‌کتریی (من ده‌نووسم شووکردن به‌یه‌کتر، چونکه لام جوانتره وه‌ک له ژنهێنان) هه‌تا ساڵی 1958 پێکه‌وه ده‌مێننه‌وه. باربرا ده‌وڵه‌مه‌ند بوو، له‌م ماوه‌ی ژن و مێردایه‌تییه‌دا، چاڕڵس به پشتگیریی دارایی باربرا ده‌ژیا. دوای ئه‌وه باربرا وازی لێ دێنێت و جیا ده‌بنه‌وه. چاڕڵس ده‌چێته‌وه بۆ پۆست و له‌وێ کار وه‌رده‌گرێته‌وه، به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان له ژووره‌وه، پاکه‌ت و نامه جیا ده‌کاته‌وه. چاڕڵس زیاد له ده‌یه‌یه‌کی ژیانی له کاری پۆستدا به‌سه‌ر ده‌بات.


نزیکه‌ی ده‌ دانه ساڵی ڕه‌به‌قی پێچوو، هه‌تاوه‌کوو له ته‌مه‌نی نزیکه‌ی په‌نجا ساڵیدا، ڕۆژێک به‌رپرسی چاپخانه‌یه‌ک بیری له‌وه‌ کرده‌وه، که شانسێک به چاڕڵس بدات. په‌یوه‌ندیی به چاڕڵسه‌وه ده‌کات و ده‌ڵێ، ئاماده‌یه کتێبی بۆ چاپ بکات، به‌ڵام به‌ڵێنی ئه‌وه‌ی پێنادات، که کتێبه‌کانی کڕیاریان به‌شی ئه‌وه هه‌بێت، که چاڕڵس بتوانێت پێی بژی. چاڕڵس ده‌ڵێ، ئه‌گه‌ر له ژیاندا دوو ڕێگام بۆ هه‌ڵبژاردن هه‌‌بێت، یه‌که‌میان هه‌تا مردن خه‌مبار له پۆستدا نامه‌ جیابکه‌مه‌وه و دووه‌میشیان نووسه‌رێکی برسی بم، ئه‌وا من پێم خۆشه، که برسێتیی هه‌ڵبژێرم. چاڕڵس له کورتتریین ماوه‌‌دا یه‌که‌مین ڕۆمانی به ناوی (پیاوێک به جانتایه‌کی چه‌رمه‌وه) ده‌نووسێت و چاوه‌ڕواننه‌کراو، کتێبه‌که‌ی پڕ فرۆشترین ده‌بێت، که هه‌موو که‌سی تووشی شۆک کرد. له‌م ڕۆمانه‌دا چاڕڵس ژیانی خۆی و ئه‌زموونه‌کانی ده‌نووسێته‌وه و ده‌یگه‌یه‌نێت به خوێنه‌ر.


چاڕڵس بوکۆڤسکیی که‌سێکی دێپرێسیڤ (خه‌مبار) و ئه‌لکهۆلیکه‌ر و قومارکه‌ر بوو، هه‌رگیز بیری له سه‌رکه‌وتن نه‌کردووەته‌وه، به‌ڵام بیری له‌وه کردووەته‌وه که وه‌ک پیشه نووسه‌ر بێت. ئه‌م خه‌ونه‌ی چاڕڵس له ته‌مه‌نی دوای په‌نجا ساڵییه‌وه پراکتیزه ده‌بێت. له ساڵی1960ه‌وه هه‌تاوه‌کوو مردنی له سه‌ره‌تای به‌هاری ساڵی 1994دا، چل کتێب له ڕۆمان و هۆنراوه ده‌نووسێت. کۆی کتێبه‌کانی چاڕڵس بوکۆڤسکیی دوو ملیۆن جار ده‌فرۆشرێن. جیاوازیی نێوان چاڕڵس بوکۆڤسکیی تووڕه‌ و ده‌مپیس و خه‌مبار له‌گه‌ڵ نووسه‌رێکی تری خه‌مبار و مه‌نکووب و ڕۆچوودا له‌وه‌دایه، که چاڕڵس به ‌هیچ شێوه‌یه‌ک گوێی به خه‌ڵکی نه‌داوه چۆن باسی ده‌که‌ن و چیی له‌سه‌ر باس ده‌که‌ن. گوێی به‌ سه‌رکه‌وتن و ده‌رکه‌وتن نه‌داوه، له‌کاتێکدا نووسه‌رێکی تر، خه‌مباره به‌وه‌ی که خه‌ڵکی به نێگه‌تیڤ باسی ده‌که‌ن، خه‌مباره به سه‌رنه‌که‌وتنی و ده‌رنه‌که‌وتنی له میدیادا. چاڕڵس بۆ خۆی ده‌ژیا نه‌ک بۆ کۆمه‌ڵ، هه‌وڵی ده‌دا که چێژ له هه‌موو چرکه‌ساتێکی ژیانیدا وه‌ربگرێت، به‌بێ ئه‌وه‌ی گوێ به خه‌ڵکی بدات. ئه‌مه‌ش وه‌ها ده‌کات، که چاڕڵس له‌گه‌ڵ هه‌موو ژنێکدا بنوێت که دێته سه‌ر ڕێگای. به‌ڵام شاعیر و نووسه‌رێکی خه‌مباری تر، شه‌رمنه و بیر له‌وه‌ ده‌کاته‌وه، که حه‌یا و حورمه‌تی ئه‌و هی کۆمه‌ڵه، هه‌ر بۆیه ڕێگا نادات، که حه‌یا و حورمه‌تی به خۆشییه‌کانی ژیان بگۆڕێته‌وه. به‌پێچه‌وانه‌ی ژه‌نه‌ڕاڵی پاییزه‌وه، چاڕڵس بوکۆڤسکی وێڕای کێشه‌ی دێپرێسیۆن و ئه‌لکهۆلیکه‌رییه‌که‌ی، خاوه‌نی هونه‌رێکی تایبه‌تی ژیان بوو، که ئه‌ویش بریتی بوو له‌وه‌ی که ئه‌و هه‌قی به‌سه‌ر ئه‌وه‌وه نه‌بوو، که خه‌ڵکی چۆن بیر له ئه‌م ده‌که‌نه‌وه، ئه‌و هه‌موو بیرکردنه‌وه‌یه‌کی خه‌ڵکیی وه‌لا نابوو. هونه‌ری چاڕڵس، هونه‌ری گیڤینگ ئه فه‌ک بوو (Giving a Fuck). هه‌ر بۆیه کاتێک تووڕه و خه‌مباره ده‌ڵێ، ئه‌م جیهانه پڕ بووه له که‌سانی خوێڕی و بێ مۆڕاڵ، پڕ بووه له سیاسی. ئه‌مه‌ش به خه‌تای ڕۆشنبیران ده‌زانێت، چونکه پێی وایه، که دووره‌په‌رێزیی ڕۆشنبیران و بێده‌نگییان ده‌بێته هۆی زۆربوونی سیاسیی بێ مۆڕاڵ، که دواجار جیهان وێران ده‌که‌ن. ئه‌و ده‌ڵێ، کێشه‌ی ئه‌م جیهانه ئه‌وه‌یه، که مرۆڤه ڕۆشنبیره‌کان پڕن له دوودڵی و بێئه‌قڵه‌کانیش پڕن له باوه‌‌ڕبوون به خود. ئه‌مه‌ش چاڕڵس تووڕه ده‌کات، چونکه ئه‌و پێی وایه، که ڕۆشنبیران پێویسته باوه‌ڕیان به خۆیان بێت و هه‌رگیز ده‌ستبه‌رداری ئه‌وه نه‌بن، که خه‌ونه‌کانیان ڕیالیزه بکه‌ن و جیهان باشتر بکه‌ن و بیکه‌ن به شوێنێک بۆ ژیان و به‌خته‌وه‌ری، نه‌ک بۆ جه‌نگ و ماڵوێرانی.


به‌پێچه‌وانه‌ی چاڕڵس بوکۆڤسکییه‌وه، ژه‌نه‌ڕاڵی پاییز نوقمی دوودڵییه و ده‌ڵێ:
سه‌رم له‌سه‌ر په‌نجه‌ره‌یه، ئه‌گریم به کوڵ
خه‌ون ئه‌بینم، تا شووشه‌که‌ش هه‌نسک ئه‌دا
ئه‌بێ به‌ده‌ست چاوم ئه‌سڕێ،
ئاهه‌کانم ئه‌بێ به گوڵ
ڕائه‌چڵه‌کێم، شووشه‌که له جاران ساردتر
ئاسمان نوقمی چه‌خماخه‌یه
ڕه‌هێڵه‌یه، باران خوڕتر..


خه‌مباری و نه‌خۆشیی دێپرێسیۆنی ژه‌نه‌ڕاڵی پاییز، ده‌شێت له گێنه‌وه بێت، یاخود ڕوودانی تراومایه‌ک له پێشینه‌ی منداڵییدا. کێشه‌ی ژه‌نڕاڵی پاییز، کێشه‌ی ئایدیۆلۆژیا نه‌بوو، ئه‌و هه‌رگیز ئاماده نه‌بووه سه‌رقاڵ بێت به سیاسه‌ت و ئایدیۆلۆژیاوه، به‌ڵکوو له فێنۆمێنی خۆیدا ژیاوه، ئه‌مه‌ش بووه هۆی به‌رهه‌مهێنانی دیوانی (له غوربه‌تا). ژه‌نه‌ڕاڵی پاییز قسه له‌سه‌ر ژیانی کۆمه‌ڵگا ناکات، وه‌ک هه‌ندێک خوێنه‌ر یاخود هه‌ندێک هاوڕێی پێیان وایه، به‌ڵکوو قسه له‌سه‌ر ژیانی خودی خۆی ده‌کات، وه‌ک مرۆڤێکی ڕۆچوو و خه‌مبار که ته‌نیا ده‌یه‌وێت بمرێت و هیچی تر. هه‌ر بۆیه هه‌موو ژیانی به‌ بێکاری به‌سه‌ر ده‌بات، له‌کاتێکدا چاڕڵس بوکۆڤسکی ژیانی به کاری بێ واتاوه به‌سه‌ر ده‌برد، نامه و پاکه‌تی جیا ده‌کرده‌وه و له‌دوای کاریش به‌شێوه‌یه‌ک سه‌رخۆش ده‌بوو، که شه‌ڕ له‌گه‌ڵ ژیاندا بکات و پیشانی بدات، که ئاماده‌ی شه‌ڕه، چونکه پێی وابوو، که ده‌توانێت لێی به‌رێته‌وه، به‌ڵام هه‌رگیز بیری له شه‌ڕ دژ به مردن نه‌ده‌کرده‌وه، چونکه ده‌یزانی که نایباته‌وه، ئه‌و ده‌یگوت که‌س له مردن ناباته‌وه، به‌ڵام له‌گه‌ڵ ژیاندا شانسی گه‌وره‌ی بردنه‌وه‌مان هه‌یه. ژه‌نڕاڵی پاییز بۆ خۆی نووسی، قسه‌ی له‌سه‌ر خه‌مباری و ته‌نیایی خۆی ده‌کرد، ئه‌و خه‌تای نه‌ده‌خسته پاڵ هیچ که‌س بۆ خه‌مباریی خۆی، به‌ڵکوو قسه‌ی له‌سه‌ر سروشتی خۆی ده‌کرد که مرۆڤێکی ته‌نیا و خه‌مباره. من دڵنیا نیم، به‌ڵام باوه‌ڕ ده‌که‌م، که ژه‌نه‌ڕاڵ له سه‌ره‌تای سییه‌کانی ته‌مه‌نیدا هۆنراوه‌ی ته‌نیایی نووسیوه، که تێیدا ده‌ڵێ:
سه‌ده‌ها سه‌گ پێم وه‌ڕیوه
که‌ڵبه‌ی تیژیان له‌و ده‌ستانه‌ما نوقم کرد
که نانی تیا بوو نه‌ک به‌رد،
فه‌رامۆشم وه‌ک تارژه‌نێکی مه‌زنی
نیشته‌جێ بووی شارێکی که‌ڕ
فه‌رامۆشم وه‌ک زه‌نگی ئه‌و که‌نیسه‌یه‌ی
بووبێته بنکه‌ی سه‌ربازی و زه‌خیره‌ی شه‌ڕ...


هه‌ستی به‌رده‌وام و دانه‌بڕاوی ته‌نیایی و فه‌رامۆشکردنی ژه‌نه‌ڕاڵی پاییز، هه‌ستێکی کرۆنی و ته‌نیاییه‌کی کرۆنی بوو. ژه‌نه‌ڕاڵ له هه‌شتاکاندا خۆی بکوشتایه یاخود ئێستا، هیچ له گه‌وره‌یی که‌م نه‌ده‌کرده‌وه، ئه‌و خاوه‌نی ئینجیلێکه، که هه‌تا هه‌تایه ده‌مێنێته‌وه. ماوه‌ته‌وه بڵێم، هاوڕێیه‌کتان هه‌یه، که نووسه‌ر، شاعیر، هونه‌رمه‌ندێکی خه‌مبار بێت؟ ئه‌گه‌ر به‌ڵێ، ئه‌وا له ئێستا زووتر نییه، بەته‌نگییه‌وه بچن، قسه‌ی له‌گه‌ڵدا بکه‌ن لەباره‌ی یارمه‌تیی وه‌رگرتنه‌وه، هاوکاریی بکه‌ن که خۆشییه‌کانی زیاتر بن، ژیان له ژیانی ڕۆژانه‌یدا زیاتر بکه‌ن، بیهێننه به‌ر خۆره‌تاو، چونکه یارمه‌تییه‌کی زۆری سێله‌کانی له‌ش و نۆیرۆنه‌کانی مێشک ده‌دات له ڕشتنی هۆڕمۆنه‌کاندا، پیاسه‌ی له‌گه‌ڵ بکه‌ن، هانی بده‌ن وه‌رزش بکات، چونکه چالاکیی جووڵه‌یی ده‌بێته هۆی ئه‌وه‌ی که مێشک هۆڕمۆنی به‌خته‌وه‌ری بڕژێنێت، وه‌ک ئیندۆرفین و سێرۆتۆنین. وه‌رن با کولتوورێک به‌رهه‌م بێنین، که به‌هۆیه‌وه له‌یه‌کتری نزیک ببینه‌وه و یه‌کتریمان خۆش بوێت. بیهێننه پێش چاوی خۆتان، ئه‌گه‌ر له باشووردا ئێمه پێنج ملیۆن کورد بین و فێر بین یه‌کتریمان خۆش بوێت، بیهێننه به‌رچاوی خۆتان، که ده‌بێت توانای چیمان هه‌بێت، که بیکه‌ین؟