ململانێیەك لە سەر رۆژاڤای كوردستان

 

دوو فاكتەر هەن كە وەرچەرخانی گەورە لە هەموو روویەكەوە لە رۆژاڤای كوردستان بەدی دەهێنن.


فاكتەری یەكەم، هەر كە ئەمریكا گوتی ئەو هێزی خۆی لە "باكووری رۆژهەڵاتی سووریا" دەكێشێتەوە، دەمودەست هێزی رووسیا و هێزی رژێم لە منبج و كۆبانی و تلتەمر ئامادە بوون.


فاكتەری دووەم، پاشگەزبوونەوەی ئەمریكا لە بڕیارەكەی و دووبارە بە بەهانەیەكی دیكە گەڕایەوە ناوچەكە.


لە فاكتەری یەكەمدا، دوور لە ئامادەیی ئیدارەی خۆسەر بۆ رێككەوتن لەگەڵ رژێم، ئاخۆ چۆن ئەو رێككەوتننامەیە هێندە بەپەلە كرا، بەبێ ئەوەی باس لە ئاییندەی سیاسیی كورد و دامەزراوەكانی بكرێت كە لە ماوەی هەشت ساڵی شەڕدا دامەزراون، بە خێرا هاتنی پۆلیسی سەربازیی رووسیا و سەربازانی حكوومەتی سووریا و بەهێزكردنی پێگەكانی خۆیان لە كۆبانی و منبج، هەروەها هەوڵەكانیان لە شاری عاموودا و قامیشلۆ، ئیماژی ئەوە دەدەن كە رووسیا ویستی دیفاكتۆیەك بخولقێنێت، نەك لەپێناو گۆڕینی هاوسەنگی و سوودوەرگرتنی رووسیا لە دیدارەكەی پوتین و ئەردۆغان لە سووچی، بەڵكوو دوورتر لەوە، كارەكە بە پلەی یەكەم پەیوەستە بە پەرەسەندن و گۆڕانكارییەوە، چ لە ئاستی ئەوروپا بێت یان ئەمریكا.


لە فاكتەری دووەمیش، ئەمریكا بە بەهانەی جیاواز لە رابردوو پاشەكشەیان لە هەنگاوەكەیان كرد، بەوەی پاسەوانی لە نەوت دەكەن، ئەوە لە كاتێكدا وێڕای گرنگیی نەوت، بەڵام هەرگیز بەشێك نەبووە لە پاساوی مانەوەی ئەمریكا لە ناوچەكەدا، تەنانەت كوردیش لاپەڕەی نەوتی هەڵنەدایەوە، چونكە دەبێتە كێشە یان هاوكێشەیەك كە جموجۆڵی دیپلۆماسیی بەدوادا دێت و رەنگە شەڕێكی لەسەر هەڵبگیرسێت.


دوور لەو تۆمەتەی رووسیا دەیداتە پاڵ ئەمریكا كە "دزە"، واقیع وا پێ دەچێت دروست پێچەوانەی ئەوە بێت، ئەمریكا پتر لە هەر لایەنێكی دی دەزانێت كە گەڕانەوەی ئەمریكا بۆ ناوچەكە و پتەوكردنی پێگەی خۆیان لە ناوچەیەكی خاوەن نەوت، بەبێ ئەوەی رەوایی سیاسییان هەبێت كە پشتیوانی پرسێكی سیاسی یان گەلێك دەكەن، بە كردەنی وا دادەندرێت كە "دزییە" یان بەتاڵان بردنی سامانە، عەقڵی ئەمریكاش ئەوە قبووڵ ناكات، كە چاوی لەوەیە ببێتە زلهێزی نێو دەوڵەتانی مەزن.


دوو ئەگەر هەن، ئەگەری یەكەم هەستكردنی ترامپ بە ئاییندەی لە هەڵبژاردنی داهاتوو، ئەوەی كە رووی دا هەرگیز خزمەت بە ئاییندەی سیاسیی ئەو ناكات، ئیدی لە دەروازەی نەوتەوە گەڕایەوە بۆ ئەوەی فریای خۆی و ئاییندەی خۆی بكەوێت، نەخاسمە كە جەماوەری رۆژاوا بە تێكڕا درك بە بایەخی "دیپلۆماسیەتی نەوت" دەكات.


ئەگەری دووەم، ئەو گوشارەی لە لایەن ئەمریكای قووڵەوە رووبەڕووی ترامپ بووەوە، پاڵی پێوە نا بە دوای پاساوێكی ماقووڵدا بگەڕێت، كە پاسەوانیكردنی نەوتە، نەك بۆ ئەوەی رژێمی لێ بێبەش بكرێت، بەڵكوو بۆ ئەوەی داهاتەكەی بۆ لێدانی تیرۆر (داعش) بەكار بێت.


سەیریش نییە، كە ئەوەی رووی دا زۆر چاك لە بەرژەوەندیی رووسیا شكایەوە، ئەمەش واتای ئەوە نییە كە نەتەوەی ئەمریكا بۆ ماوەی پتر لە پێنج ساڵ كاری كرد تا بەرژەوەندیی رووسیا بەدی بهێنێت و پێگەی رووسیا لە ئاییندەی سووریا بەهێز بكات، واش دیارە كە رووسیا لە هەر لایەنێكی دی زیاتر لەنێو لمی سووریادا گیرۆدە بووە، ئیدی ئامادە بوو بۆ رنینی بەروبوومی شەڕەكە، نەخاسمە بە دیوی لایەنی كوردەكەی، توانیی توركیا بە لای خۆیدا رابكێشێت، پاڵی بە كوردیشەوە نا كە لەگەڵ رژێمدا دەست بە دانوستاندن بكەن، ئەمریكاش بخاتە دۆخی مۆلەقەوە و بۆ ئاییندەش كار لە رەوت و ئاراستەی هەڵبژاردنی داهاتووی ئەمریكا بكات، هەروەها "سووچی" بە تایتڵێكی پان و بەرینە چووە نێو مێژووی سووریا و كورد و توركەوە.


ماوەتەوە بڵێین، رەوشی كورد لە رۆژاڤای كوردستان بەرەو رووی دۆخێكی جیاوازە، ئەو ململانێیەی بۆ ساڵانێك لەسەر سووریا بوو، ململانێی ئێستا دەگۆڕێت بە ئاراستەی ململانێ لەسەر ناوچە كوردنشینەکان.. بە دڵنیاییەوە ئەنجامێكی دەبێت، پرسیاریش ئەوەیە، ئایا خواستی كورد بەدی دەهێنێت؟ ئایا ئەوە باجێكی قورسی بەدواوەیە؟


وتارەكە لە دوو رستەدا:
"راستەی دۆخی كارەساتباری ئێستای كورد بە هۆی نەفرەتی نەوتەوەیە، كێ دەزانێ خۆ رەنگە ئەم جارەیان نەوت ببێتە هۆی سەركەوتنی ​پرسەكەی."