كورد و ئەمریكا و خیانەت

 

كورد لەگەڵ كۆمەڵگوی نێودەوڵەتی میژووێكی دوور و درێژی ھەیە، مێژووێك پڕیەتی لە پشتپێبەستن و جێھێشتن و فرۆشتن و دابەشكردن، لە زەمەنەكانی پێشو سایكس پیكۆ وە تا ئێستاشی لەگەڵدا بێت، ئەو ھاوكێشانە بەردەوامن و دووبارە دەبنەوە، دوای دووبارە بوونەوەشیان، ھەمیشە كورد وڵاتان، لە سەرووی ھەمووشیانەوە ئەمریكا بە خیانەتكردن تۆمەتبار دەكات.


دوو ساڵ لەمەوبەر بە بەرچاوی ئەمریكا عێراق كەركووكی داگیركردەوە و چەند رۆژی رابردووش رۆژئاوای كوردستان بەبەرچاوی ئەمریكا ئاگرباران كرا، ئەو دوو رووداوەش دیسانەوە برینی كوردی نوێكردەوە ، تا گەیشتە ئەوەی سوپای ئەمریكا لە نێو ھەولێر بەردباران بكرێت. ھەموو ئەو رووداوانەی لە مێژووی پڕ مەینەتی كورد دا بەسەرماندا ھاتوون، چەند قسەیەكمان پێدەڵێن، لە سەرووی ھەموویانەوە، كورد نەتەوەیەكە لەسەر دەستی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی خاكەكەی دابەشكراوە و فرۆشراواتە چوار وڵاتی دیكتاتۆری خوێنمژ. ھەروەھا ئەوەشمان بۆ رووندەبێتەوە، كە نەتەوەیەكین، مێژووی خۆمان خوێندووەتەوە، بەڵام باش لێی تێنەگەیشتووین، سوودمان لێی وەرنەگرتووە و ھەرگیز مێژوومان نەبووەتە پەند و وانەیەك بۆ ئەوەی داھاتوومانی لەسەر بونیات بنێین.


ئێستاشی لەگەڵدا بێت، كورد نەیتوانیوە یاری لەگەڵ ھاوكێشە نێودەوڵەتییەكان بكات و بیانخاتە بەرژەوەندی خۆیانەوە، رەنگە ئەوەش ھۆكاری سەرەكی ئەوە بێت، كە كورد نەتەوەیەكی بێدەوڵەتە و وڵاتانیش مامەڵە لەگەڵ دەوڵەت دەكەن. لە سیاسەتدا دۆستایەتی و دوژمنایەتی تا سەر نییە، تەنیا بەرژەوەندی تا سەرە، كەچی نەمانتوانیوە بەرژەوەندی بۆ وڵاتان دروست بكەین و وا بكەین لە رێی بەرژەوەندی دۆستی ھەمیشەیی دروست بكەین. لەو چەند رۆژەدا ترەمپ كۆمەڵێك قسەی كردووە دەربارەی كورد، تا راددەیەكی زۆر لەگەڵ بەشێكیان ھاوڕام، وەك ئەوەی گوتی "بەڵێنمان نەداوە تا 400 ساڵ كورد بپارێزین". یاخود "كورد كەركووكی جێھێشت و ویستی لەگەڵ عێراق بمانداتە شەڕ" كە پەردەی لەسەر برینی خیانەتەكەی 16ـی ئۆكتۆبەر ھەڵدایەوە.


كورد و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە تایبەت ئەمریكا، نە ھاوسەری یەكترن و نە كوڕ و باوكی یەكترن، چیدیكە پێویست ناكات لە ھەر ئەگەر و رووداوێك، بكەوینە جنێودان بە ئەمریكا و بڵێین، خیانەتی لێكردین، ئەوان راستە لە زۆر بابەتدا لەگەڵمان ھاوسۆزن، بەڵام سۆز بە تەنیا بەس نییە و ئەگەر بەرژەوەندییان نەبێت، ئەو سۆزە ھەرگیز نابێتە پاسەوان و پارێزەرمان، ئەو پارانەوەیەی كورد، بچووكمان دەكاتەوە و چەند جارەی باس لە خیانەتی ئەمریكا دەكەین، من وەك تاكێكی كورد زیاتر ھەست بە بچووكبوونەوە دەكەم. بەسە، پێویست ناكات چیدیكە سۆزدارییانە بیربكەینەوە و مامەڵە بكەین و وەك دوو خۆشەویست پەیوەندی لەگەڵ وڵاتان ببەستین، بەڵكو پێویستە لەسەر ئاستی دیپلۆماسی و سیاسی ورد و زانایانە مامەڵە لەگەڵ دراوسێكانمان و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بكەین. لە بری گریان و پاڕانەوە پێویستە وا بكەین، لەبەر بەرژەوەندییەكانیان ھەرگیز جێمان نەھێڵن، راستە دروستكردنی بەرژەوەندی لە دۆخێكدا كە چوار ولاتی گورگ ئاسا دەورەیان داوین سەختە، بێدەوڵەتی كارەكەی دە ھێندەی دیكە سەخت كردووە، لەگەڵ ئەوەشدا، ھێندەش زەحمەت نییە، پێویستە بە پەند وەرگرتن لە مێژووی دەیان ساڵە، مامەڵە لەگەڵ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەسەر بناغەی سۆزدار بوون نەبێت. بەدادەوە دیپلۆماسییەتی كورد بە گشتی تا ئێستاش لاوازە و وەك پێویست نییە، ئەمریكا ناچار نییە تا ھەتایە خۆی بخاتە نێوانی كورد و عەرەب و فارس، ئەو دژمندارییە ئەبەدییە ھەرگیز بە ئەمریكا كۆتایی نایەت، بۆیە پێویستە لە بری ئەوە، بیر بكەینەوە و بە مامەڵە و سیاسەتماندا بچینەوە، وا بكەین بەرژەوەندی تا ھەتایی بۆ وڵاتان دروست بكەین، ئەگەر ئەو بەرژەوەندییە باجیشی سەخت بێت، بەڵام لە رۆژگارێكی سەختدا بە كەڵكمان دێت، بەرگریكردن لەسەر بنەمای بەرژەوەندی، بە كردارە، بەڵام سۆز تەنیا قسەیە و ێە چوارچێوەی سەركۆنەكردنێك و لێدوانێكی بێ كردار و قسەی زەق دەرناچێت و ھیچ لە دۆخەكە ناگۆڕێت.


تا بەو شێوەیە مامەڵە لەگەڵ دونیادا بكەین، دۆستی راستەقینەمان كەمە، بەڵام ئەگەر سیاسەت و دیپلۆماسییەتمان بگۆڕین و زیرەكانە بەرژەوەندی بۆ وڵاتان دروست بكەین، بە كردار دەبینین كە چ پێگەیەكی گرنگمان لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ دروست دەبێت.