له‌ سه‌راییڤۆ...!

 

هه‌ر كه‌ بلیتی فڕۆكه‌ پیشانی كارمه‌ندی فڕۆكه‌خانه‌ ده‌ده‌یت، یه‌كسه‌ر هه‌ست به‌ دوو شت ده‌كه‌یت، یه‌كه‌م: هه‌ست ده‌كه‌یت بۆسنه‌ ده‌وڵه‌ته‌، كه‌ پێگه‌ و یاسای خۆی (هه‌ڵبه‌ت ده‌ستووری خۆیشی) هه‌یه‌، نه‌خاسمه‌ كه‌ خانمی فه‌رمانبه‌ر به‌ په‌رۆشییه‌وه‌ پرسیاری ئامانجی سه‌ردانه‌كه‌ت لێ ده‌كات. دووه‌م: هه‌ست ده‌كه‌یت ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ به‌ر له‌ ده‌ ساڵ له‌ شه‌ڕێكی گه‌وره‌ ده‌رچووه‌، به‌ڵام وه‌ك جاران نه‌ماوه‌، هه‌ست ناكه‌یت كه‌ به‌سه‌ر خۆیدا داخراوه‌، هه‌ر فرمێسك بۆ شه‌ڕه‌كه‌ داده‌بارێنێت، هه‌ست ده‌كه‌یت ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ لاپه‌ڕه‌ی شه‌ڕه‌كه‌ی هه‌ڵداوه‌ته‌وه‌، ئیدی كه‌وتووه‌ته‌ سه‌ر رێچكه‌ی ئاوه‌دانكردنه‌وه‌، ئه‌ویش له‌ رێی مه‌یلی به‌ لای گرێدانی هاوپه‌یمانی. بۆ نموونه‌، بۆ ئه‌وه‌ی بچیته‌ ئه‌و وڵاته‌وه‌، هێنده‌ به‌سه‌، كه‌ ڤیزای ئه‌وروپا (ده‌وڵه‌تانی شینگن)ت پێ بێت، هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و له‌نێو یه‌كێتیی ئه‌وروپاشدا نییه‌، ته‌نیا داواكاریی پێشكه‌ش به‌ یه‌كێتییه‌كه‌ كردووه‌.


ئه‌و كه‌سه‌ی سه‌ردانی ئه‌وێی نه‌كردبێت، باوه‌ڕ ناكات، كه‌ بۆسنه‌ بووه‌ته‌ ده‌وڵه‌ت، خه‌ڵكه‌كه‌شی سه‌رقاڵی به‌رژه‌وه‌ندی و كاری خۆیانن، پێكه‌وه‌ژیانێكی راسته‌قینه‌ش له‌نێوان موسڵمان و سڕب و كرواتدا هه‌یه‌. ئه‌و كه‌سه‌ی به‌ سه‌ردان ده‌چێته‌ ئه‌وێ، ته‌نیا سه‌رنجی ئه‌وه‌ ده‌دات كه‌ ئه‌و بۆسنه‌یه‌ی جاران ته‌نیا گوێی له‌ كوشتوبڕ و جه‌نگ ده‌بوو له‌باره‌یه‌وه‌، ئێستا له‌وه‌دایه‌ ببێته‌ ده‌وڵه‌تێكی خاوه‌ن شكۆ، چ له‌ ئاستی جیهاندا، یان به‌ لای كه‌مه‌وه‌ له‌ لای یه‌كێتیی ئه‌وروپا.


له‌و وڵاته‌دا په‌ندێك به‌ده‌ست ده‌هێنیت، ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌، كاتێك گه‌لێك بیەوێ كاره‌سات تێپه‌ڕێنێت، خاوه‌نی ئیراده‌ش بێت، ئیدی گرنگ نییه‌ ده‌ستووره‌كه‌ی بیانی نووسیبێتییه‌وه‌ یان خۆیی، به‌و واتایه‌ گله‌یی له‌ بۆسنه‌ ناكرێت كه‌ سیسته‌می حوكمڕانییه‌كه‌ی ده‌ره‌نجامی رێككه‌وتننامه‌ی دایتۆنه‌، (ویلایه‌ یه‌كگرتووه‌كان) ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ی سیسته‌مه‌كه‌ی داڕشت، هه‌ر ئه‌ویش ده‌ستوورێكی له‌ لایه‌ن پسپۆرانی بیانی و به‌ به‌شداریی لایه‌نانی پێك ناكۆك، بۆ نووسینه‌وه‌، به‌ چاودێرییه‌كی وردی چاودێرانی ئه‌مەریكایی و ئه‌وروپایی، له‌پاڵ ئاماده‌بوونێكی كارای نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان، به‌ ماوه‌یه‌كی پێوانه‌یی و له‌ چه‌ند گه‌ڕێكی چڕی دانوستاندندا، وه‌ك ئه‌وه‌ی (هه‌مووان) له‌نێو سه‌ربازگه‌یه‌كی داخراودا بن، به‌ هه‌رحاڵ، خۆ هه‌ر واش بوو، ده‌ستوور دابه‌ش كرا، نوێنه‌رایه‌تی و ده‌سه‌ڵات و به‌رپرسایه‌تی دابه‌ش كرا، هه‌روه‌ها ده‌رامه‌ت و سامانی گشتی دابه‌ش كرا. ئه‌وه‌ی له‌ داڕشتنی یاسای گشتی (ده‌ستووره‌كه‌) جێی سه‌رنجه‌، هیچ لایه‌نێكی ناكۆكییه‌كه‌ی فه‌رامۆش نه‌كرد، هه‌مووان له‌ شه‌ڕدا به‌شدار بوون، ئه‌مڕۆش هه‌مووان له‌ ده‌سه‌ڵاتدا به‌شدارن، ئاشتی سه‌قامگیرتر ده‌كه‌ن.


هه‌ڵبه‌ت تۆ كه‌ به‌ شه‌قامه‌كاندا ده‌ڕۆیت، هه‌ست ناكه‌یت شه‌ڕ باری خه‌ڵكی ئه‌و وڵاته‌ی قورس كردووه‌، شه‌قامه‌كان پاك و پوختن، ته‌لار و بینای له‌گه‌ڵ هی وڵاتانی ئه‌وروپا جیاوازییان نییه‌، نیشانه‌ی شه‌ڕیش به‌ قه‌د دیواره‌وه‌ نابینیت.


سه‌یریش نییه‌، چاوی میوان له‌ راوكردنی گرته‌ی شاری سه‌راییڤۆدا جیاوازه‌، ئه‌و میوانه‌ی هێشتا له‌ وڵاته‌كه‌یدا شه‌ڕ له‌ئارادایه‌، چاوی له‌پڕ ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر وێنه‌ی گۆڕ و گۆڕستان، گۆڕستانی بۆسنه‌ وه‌ك گۆڕستانی وڵاتانی دی نییه‌، ژماره‌یه‌كی یه‌كجار زۆر گۆڕستان له‌و وڵاته‌دا هه‌یه‌، له‌ باخچه‌دا گۆڕی پێنج كه‌س ده‌بینی، گۆڕی قوربانییانی ئه‌و شه‌ڕه‌ غه‌دداره‌ن، مۆزه‌خانه‌یه‌كی منداڵانی قوربانیی هه‌یه‌، مۆڵگه‌ی كه‌رادیچ بووه‌ته‌ مه‌زارگه‌یه‌ك، نه‌ك له‌ خۆشه‌ویستیی ئه‌و، هێنده‌ی كه‌ شۆڕبوونه‌وه‌یه‌ به‌ قووڵایی ملهوڕیی و سته‌می ئه‌ودا.


هه‌ڵبه‌ت خێزانی قوربانییان پێگه‌یه‌كی جیاوازیان هه‌یه‌، هه‌یه‌ له‌ رووی سیاسییه‌وه‌ قوربانییان به‌كار ده‌هێنێت، هه‌شه‌ قوربانییان ده‌باته‌ ئاست و پێگه‌ی پیرۆزی، له‌ ئاستی نیشتمانیدا وه‌به‌رهێنانی تێدا ده‌كات، بۆ بنیاتنان و به‌تینكردنی په‌یوه‌ندیی نێوان ئه‌و خه‌ڵكه‌ی هه‌ر له‌ خۆیانن، واته‌ ئه‌تنیكی جیاوازی جڤاك و كۆمه‌ڵ.


ماوه‌ته‌وه‌ بڵێین، تۆ ئه‌گه‌رچی وه‌ك گه‌شتیارێك رووت كردووه‌ته‌ بۆسنه‌، به‌ڵام ده‌رفه‌تێكی گرنگیش له‌ده‌ست خۆت ناده‌ی، ئه‌ویش په‌ندی دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌ت، كه‌ ده‌چێته‌ ئاستی به‌رده‌وامیی نیشتمانه‌وه‌.
په‌ندی وتاره‌كه‌ش ده‌ڵێ: "له‌ توێشووی رێی پڕ له‌ كه‌ند و كۆسپتدا، رێی خۆت رووناك بكه‌وه‌".