ئامەد، مێردین، وان

رەجەب تەییب ئەردۆغان هەفتەیەك بەر لە هەڵبژاردنی شارەوانییەكان لە توركیا، لە دیمانەیەكی تەلەڤزیۆنیدا گوتی: ”ئەگەر بێت و سەرۆك شارەوانییە هەڵبژێردراوەكانی باكوور دەستیان لەگەڵ تیرۆردا هەبێت، ئێمە چاوەرێ ناكەین ٣ تا ٤ ساڵی تر دووریان بخەینەوە، بەڵكو راستەوخۆ دووریان دەخەینەوە و فەرمانبەری دەوڵەت لە شوێنیان دادەنێین“.


ئەردۆغان قسەكەی خۆی هێنایە دی و بە تۆمەتی ئەوەی سەرۆك شارەوانی (ئامەد، وان، مێردین) سەر بە پەكەكەن، بۆیە دووریانی خستەوە.


پرسیارەكە ئەوەیە، ئەگەر ئەو ٣ سەرۆك شارەوانییە بە نهێنی كار بۆ پەكەكە بكەن و دەوڵەت پێی زانیوە، ئەی بۆچی رێگەیاندا بەشداری هەڵبژاردن بكەن و هەر لە سەرەتاوە ناویانی قەدەغە نەكرد بۆ هەڵبژاردن. چونكە ئاشكرایە لە توركیا و هەموو وڵاتان هەركەسێك ببێتە كاندیدی پەرلەمان یان سەرۆك شارەوانی، سەرەتا ناوی دەچێتە داواكاری گشتی و لەوێ لێكۆڵینەوەیەكی جیدی لەسەر ناوی دەكەن و ئەگەر ئەستۆ پاكی كاندیدەكە یەكلایی بوەوە، ئەوكات بۆی هەیە خۆی كاندید بكات و كاندیدەكانی هەدەپەش لەبەردەم داواكاری گشتی ئەستۆ پاكی خۆیان سەلماند، لێرەدا گومانێكی جیدی دروست دەبێت، كە حكوومەتی ئەكەپە بۆ تۆڵەكردنەوە ئەو هەنگاوەی ناوە و تاوەكو ئێستا هەزمی ناكات ئیستەنبۆڵ و ئەنكەرای لە دەست داوە، بە تایبەت كاتێك دەنگدەری هەدەپە بوە هۆكاری دۆڕانی ئەكەپە لەو ٢ شارە گەورەیە.


سەرۆكی شارەوانی ئەو ٣ شارە، پێشتر لە لایەن حكوومەتی توركیاوە قەیووم كرابوو، بەڵام لە هەڵبژاردنی ٣١_٣_٢٠١٩، هاووڵاتیان لەسەر سندوقی دەنگدان بە حكوومەتیان گوت ئێمە قەیوومان ناوێت و دەنگیان بە كاندیدی هەدەپەدا، حكوومەت بۆ جاری دووەم دووری خستنەوە. ئەمەش پێمان دەڵێت كە دیموكراتی و سندوقی دەنگدان لە توركیا بۆ كورد هیچ بەهایەكی نەماوە و كورد لە هاوكێشەی سیاسی توركیا هراوەتە دەرەوە.


وەزیری ناوەخۆی توركیا لە لایەن سەرۆك كۆمارەوە دانراوە بە بێ هەڵبژاردن، بەڵام سەرۆكی شارەوانی (ئامەد، وان، مێردین) بە دەنگی خەڵك ئەو پۆستەیان وەرگرتوە، كەچی وەزیری ناوەخۆ ئەو ٣ سەرۆك شارەوانییە لا دەدات و بە بەرچاوی رای گشتی توركیاش پێشێلی ئیرادەی دەنگی كوردانی باكوور دەكات.
چارەسەر چییە؟
كاتێك ئەردۆغان هەفتەیەك بەر لە هەڵبژاردن هەڕەشە دەكات كە سەرۆك شارەوانییەكانی هەدەپە دوور دەخاتەوە، پێویستە هەدەپە ستراتیژییەتێكی بۆ ئەو بابەتە هەبووبێت، چونكە ئەزموونیان لەگەڵ ئەكەپەدا هەیە كە پێشتر ٩٥ شارەوانی دوور خستوەتەوە.


جگە لەوەش، ئەگەر بێت و جەهەپە نەیەتە پاڵ هەدەپە و پشتگیری نەكات، هەدەپە بە تەنیا ناتوانێت رای گشتی بجوڵێنێت، چونكە رای گشتی بە تەواوی پارتە ئۆپۆزسیۆنەكان دەجوڵێت نەك تەنیا هەدەپە، بۆیە بە دەنگ هاتنی جەهەپە تا ئاستێكی زۆر پشتگیرییە بۆ دیموكراتی و ئیرادەی گەل، هەروەها پارتی دەسەڵات ئەو بوێرییەی نابێت سەرۆكی شارەوانی جەهەپەش دوور بخاتەوە، كە ئەمە لە بەرنامەی ئەردۆغاندایە.


كاتێك ئەكرەم ئیمامئۆغلو سەرۆكی شارەوانی ئیستەنبۆڵ چوە ئۆردوو و وتارێكی پێشكەش كرد، لەوێ لە كاتی گەرانەوەیدا نەیانهێشت بە شوێنی VIP تێپەرێت و والی ئۆردووی تۆمەتبار كرد و لەگەڵ پۆلیسەكەش بوو بە شەڕیان. ئەردۆغانیش هاتە دەنگ و گوتی تۆ سووكایەتیت بە والی من كردوە و جنێوت بە پۆلیس داوە، بۆیە دەبێت باجەكەی بدەیت و دوای هەڵبژاردن دەتبەمە بەردەم دادگا و گوتیشی: ”دەنگی پێ مەدەن چونكە ئەو كەسە لەسەر ئەو سووكایەتییەی بە پیاوی دەوڵەتی كردوە دەخرێتە زیندانەوە“.


كەواتە تەنیا سەرۆك شارەوانییەكانی هەدەپە مەترسی لادانیان لەسەر نییە، بەڵكو سەرۆكی شارەوانی ئیستەنبۆڵیش مەترسی لادانی لەسەرە. كەواتە جەهەپە هیچ چارەیەكی نییە تەنیا پشتگیریكردن نەبێت لە هەدەپە و سەرۆك شارەوانییە دوورخراوەكانی.


تاوەكو ئێستاش دیار نییە، ئاخۆ ئەمجارەشیان وەكو جاری پێشوو، حكوومەتی ئەكەپە بۆی دەچێتە سەر شارەوانییەكانی باكوور دوور بخاتەوە و كەسیش ورتەی لێوە نەیەت، ئەگەر بۆی بچێتە سەر ئەوكات هیچ ئومێدێك نامێنێتەوە بۆ بینینی تروسكاییەك لەناو تونێلی پرسی چارەسەری كوردا لە توركیا.