خەمی دەرسم کەم نەبوو خه‌می عومه‌ری شێخ جه‌لالیش هاته‌ سه‌ر

سه‌ری هارومار

خه‌می ده‌رسه‌كان و عه‌ره‌بی نه‌زانی به‌س نه‌بوو، خه‌می عومه‌ری شێخ جه‌لالیش هاته‌ سه‌ر، هه‌ر كه‌ زه‌نگ لێی ده‌دا یه‌كسه‌ر ده‌هاته‌ به‌رده‌م پۆله‌كه‌ و ده‌یگوت:
ـ ها .. بڕیارت دا، به‌ باوكت گوت؟


هه‌ر جاره‌ و بیانوویه‌كم ده‌دۆزییه‌وه‌، وای لێ هات، كه‌ حه‌زم نه‌ده‌كرد قه‌ت زه‌نگ لێ بدات، رۆژێكیان ده‌رسی مێژوومان هه‌بوو، ئه‌و مامۆستایه‌ی كه‌ یه‌كه‌م جار گوتی (تاریخ هه‌مووی درۆیه‌) هاته‌ ژووره‌وه‌، زۆر به‌ جوانی بابه‌ته‌كه‌ی شرۆڤه‌ كرد، سه‌ره‌تا به‌ زمانی عه‌ره‌بی دوا، پاشان به‌ كوردی قسه‌ی كرد، باسی سه‌رده‌می به‌ردینی كۆنی بۆ كردین، ئه‌وه‌ی به‌ زمانی كوردی باسی كرد، هه‌مووی تێگه‌یشتم، به‌ڵام له‌ عه‌ره‌بییه‌كه‌ نه‌گه‌یشتم.


دوای ئه‌وه‌ی بابه‌ته‌كه‌ ته‌واو بوو، مامۆستا پرسی:
ـ كێ پرسیاری هه‌یه‌؟


قوتابییه‌ك له‌دواوه‌ ده‌ستی به‌رز كرده‌وه‌ و گوتی:
ـ مامۆستا ئه‌وێ رۆژێ گوتت تاریخ هه‌مووی درۆیه‌، ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ باست كرد، ئه‌ویش درۆیه‌؟


مامۆستاكه‌، وه‌ك جاری پێشوو، به‌ ده‌ستی راستی لاڕوومه‌تی چه‌پی خوراند و به‌ ده‌ستی چه‌پیشی لا روومه‌تی راستی خوراند و گوتی:
ـ كوره‌ هه‌تیم، دیاره‌ ئه‌توو زۆر شه‌یتانی، ئه‌وه‌ كوو له‌بیرت ماوه‌؟ ئه‌رێوه‌ڵا ئه‌وه‌ له‌ هه‌موو درۆیان گه‌وره‌تره‌.


قوتابییه‌كه‌ گوتی:
ـ ده‌بی له‌ ئیمتحانی به‌ درۆ جواب بده‌ینه‌وه‌؟


مامۆستاكه‌ قاقا پێكه‌نی و وه‌رامی دایه‌وه‌:
ـ نا، چت خوندییه‌، ده‌بی ئه‌وی جواب بده‌یه‌وه‌.


زه‌نگ لێی دا، هاتمه‌ ده‌ره‌وه‌ و عومه‌رم نه‌دی، گوتم ئۆخه‌ی وازی لێ هێناوم، ویستم روو له‌ فرۆشگا بكه‌م، له‌پڕ عومه‌ر له‌دواوه‌ ده‌ستی له‌سه‌ر شانم دانا و گوتی:
ـ ها... ئامۆزا.


كه‌ ئاوڕم دایه‌وه‌، بینیم كورێكی له‌ ته‌مه‌نی من وا راوه‌ستاوه‌، عومه‌ر كوڕه‌كه‌ی پێ ناساندم و گوتی:
ـ ئه‌وه‌ موسڵیحی مامه‌ شێخ سه‌عیدیه‌، ئامۆزای خۆمانه‌، وه‌ك مه‌ردان ئه‌وڕۆ هاته‌ رێزی یه‌كێتیی قوتابییانی كوردستان.


ماوه‌یه‌ك به‌بێده‌نگی ته‌ماشام كردن، عومه‌ر ره‌نگی پرچ و پێستی سوور بوو، كه‌ بینی هیچ وه‌رامێكم نییه‌، ئه‌وه‌نده‌ی دی سوور هه‌ڵگه‌ڕا و به‌ نیمچه‌ تووڕەبوونه‌وه‌ گوتی:
ـ ها... ده‌ڵێی لاڵ بووی، قه‌ت نه‌مده‌زانی ئه‌وها ترسنۆكی.


بیرم له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌ خۆم له‌و به‌زمه‌ رزگار بكه‌م، پێم گوت:
ـ ئه‌من نازانم ئه‌توو چت ده‌وێت!


به‌ گاڵته‌جارییه‌وه‌ وه‌رامی دامه‌وه‌:
ـ دیاره‌ خینده‌واریت نییه‌، نازانم كوو پۆلی شه‌شت ته‌واو كردووه‌، ئه‌وه‌ ئاخیر جاره‌ پێت ده‌ڵێم، شه‌رت بی به‌گه‌ر شوعی و جه‌لالییه‌كان بكه‌وی، به‌خۆم دێمه‌ كن بابت، پێم گوت:
ـ برام ، به‌خوای نازانم ئه‌توو چت ده‌وێت!


گوتی: هه‌ی بێ عه‌قڵ، ئه‌دی نه‌مگوت وه‌ره‌ ببه‌ به‌ یه‌كیێتی قوتابییان، ئه‌دی ئه‌مه‌ كورد نینه‌.


له‌سه‌ره‌خۆ گوتم:
ـ ئاخر یه‌كێتیی قوتابییان كوه‌؟


گوتی: ئه‌مه‌ رێكخراوه‌كین، ناومان یه‌كێتیی قوتابییانی كوردستانه‌، سه‌ر به‌ پارتینه‌، ده‌بی هه‌موومان ئه‌وها بین، ئه‌و مه‌كته‌به‌ نیوه‌ی زیاتری پارتینه‌.


زه‌نگ لێی دا و چوومه‌ ناو پۆله‌وه‌، به‌ نیگه‌رانی له‌سه‌ر كورسییه‌كه‌م دانیشتم، له‌ دڵی خۆم وه‌ها بڕیارم دا كه‌ ئه‌گه‌ر عومه‌ر جارێكی دیكه‌ بانگی كردم، راست پێی بڵێم (ئه‌من ئه‌و ئیشه‌ی ناكه‌م، وازم لێ بینه‌).


چاودێری پۆله‌كه‌مان، كوڕێكی باڵابه‌رزی پۆشته‌ی چاو گه‌وره‌ بوو، ده‌یانگوت پار ساقیت بووه‌، خۆی وه‌ك گه‌وره‌یه‌ك پیشان ده‌دا، جارجار سه‌یری ده‌ره‌وه‌ی ده‌كرد تا بزانێت مامۆستا دێت، سه‌یرێكی ده‌ره‌وه‌ی كرد و هاته‌وه‌ ناوه‌ڕاست پۆل و گوتی:
ـ مامۆستا ناسر یوسف هات، مامۆستای ریازه‌یه‌، دیانه‌ و مامۆستایه‌كی زۆر باشه‌.


مامۆستایه‌كی ده‌سته‌ زه‌لامی سووركه‌له‌ هاته‌ ناو پۆله‌وه‌، تراكسوتێكی مه‌یله‌ و شینی له‌به‌ر بوو، به‌ رووی خۆشه‌وه‌ گوتی:
ـ ده‌زانم حه‌زتان له‌ ریازه‌یه‌، به‌س حه‌ز ده‌كه‌م یه‌كه‌ یه‌كه‌ پرسیارتان لێ بكه‌م، جارێ چه‌ند كه‌س قوتابیی ئه‌ربیل ئوولا بوون.


ده‌ پازده‌ قوتابی ده‌ستمان به‌رز كرده‌وه‌، گوتی:
ـ مامۆستای ریازه‌كان، مامۆستا عه‌بدولكه‌ریم مومتازه‌.


ئینجا له‌ منی پرسی:
ـ حه‌زت له‌ ریازه‌ی بوو؟


وه‌رامم دایه‌وه‌:
ـ هه‌نده‌ك، به‌ڵام زۆر حه‌زم له‌ مۆسیقا بوو.


مامۆستاكه‌، ناوی هه‌ندێك له‌ قوتابییه‌كانی لای خۆی نووسی، به‌تایبه‌تی ئه‌وانه‌ی حه‌زیان له‌ تۆپی پێ و جمناستیك بوو، ئینجا گوتی:
ـ ئێوه‌، له‌مه‌ودوا، له‌ ده‌رسی ریازه‌ ده‌بێت تراكسوت له‌به‌ر بكه‌ن.


یه‌كێك له‌ قوتابییه‌كان گوتی:
ـ كه‌سمان تراكسوتمان نییه‌.


مامۆستاكه‌ گوتی:
ـ ئێمه‌ هه‌مانه‌، هه‌موو نه‌وعێكمان هه‌یه‌.


ئینجا دوو دوو ریزی كردین و گوتی:
ـ ئێستا ده‌چینه‌ هۆڵی ریازه‌.


ئێمه‌ی برده‌ هۆڵێكی گه‌وره‌، پڕ بوو له‌ تۆپ و لاپچین و فانیله‌ و شۆرت و تراكسوت و جۆره‌ها كه‌لوپه‌ل، كه‌ ناوه‌كانیانم نه‌ده‌زانی.


مامۆستاكه‌، دوو له‌و قوتابییانه‌ی بانگ كرد كه‌ حه‌زیان له‌ جمناستیك بوو، سه‌ر و تراكسوتی له‌به‌ركردن، پاشان كۆمه‌ڵه‌ دۆشه‌گێكی ئیسفنجی راخست، چه‌ند جارێك به‌ غاردان له‌وسه‌ری هۆڵه‌كه‌وه‌ ده‌هات و دوو پیتی ته‌قله‌ی لێ ده‌دا و ده‌كه‌وته‌ سه‌ر دۆشه‌گه‌كان.


ناوی هه‌ندێك له‌و مامۆستایانه‌م بیر ماوه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌رسه‌ی كه‌ پێیان ده‌داین:
ـ مسته‌فا بامه‌ڕنێ ـ بیركاری.


ـ جه‌وده‌ت ـ مێژوو و جوگرافیا.


ـ ناسر یوسف ـ وه‌رزش.


ـ بورهان به‌رزنجی ـ ئینگلیزی.


ـ محه‌مه‌د مه‌ولوود ـ وێنه‌.


ـ مه‌لا عه‌زیز ـ عه‌ره‌بی و ئایین.


پاییزی ساڵی 1969 داهات، به‌ده‌م نیگه‌رانی و خه‌می ده‌رسه‌كان و فشاره‌كانی عومه‌ر، رۆژم ده‌خسته‌ سه‌ر شه‌و.