بیرەوەرییەكانى كچەکەی ستالین

لەگەڵ ره‌ڤا بەرەو گوندى كالاكانكار کەوتە رێ

(10)

 

زۆرى نه‌خایاند سڤێتلانا له‌ هه‌وڵه‌كانیدا له‌ وه‌رگرتنى ئازادییه‌كى زیاتر له‌ به‌رپرسانى باڵوێزخانه‌ى وڵاته‌كه‌ى سه‌ركه‌وتوو بوو. هێنده‌ش ئاسان و خێرا له‌گه‌ڵ خه‌ڵكى ناوچه‌كه‌ هۆگرى یه‌كدى بوون، به‌خۆیشی باوه‌ڕى نه‌ده‌كرد، به‌و ماوه‌ كه‌مه‌ خۆى ئاوها له‌گه‌ڵیاندا بگونجێنێ. رۆژێكیان له‌ كاتى پیاسه‌كردنیدا به‌ناو شارى دێلهى، سه‌رنجى كه‌وته‌ سه‌ر باڵه‌خانه‌ى باڵوێزخانه‌ى ئه‌مه‌ریكا، به‌ پێپلیكانه‌ پانه‌كانى و شان و شكۆ و دره‌خته‌ رازێنراوه‌كانى كریسمه‌س كه‌ ته‌نیا چه‌ند سه‌د مه‌ترێك له‌ولاترى باڵه‌خانه‌ى باڵوێزخانه‌ى یه‌كێتیى سۆڤیه‌ت بوو. به‌ بیر و زه‌ینیدا هات، له‌م رۆژانه‌دا ده‌بێت ئاهه‌نگ و جه‌ژنێكى چه‌ند پڕ جۆش و خرۆش و سه‌ما و هه‌ڵپه‌ڕكێ و خواردنه‌وه‌ و شادی له‌نێو ئه‌و باڵوێزخانه‌یه‌ به‌بۆنه‌ى كریسمه‌س و سه‌رى ساڵ بگێڕدرێ.


سڤێتلانا له‌ ماوه‌ى سێ رۆژ مانه‌وه‌ى له‌ دێلهى، به ‌هه‌ر شێوه‌ و فرت و فێڵێك بێ، خۆى له‌ خاتوو كاسیرۆفاى كارمه‌ندى ته‌رخانكراو بۆ چاودێریكردنى دزییه‌وه‌ و هاوڕێیه‌تیى (پریتى) كچی كانۆل (باڵوێزى هیندستان له‌ سۆڤیه‌ت) نزیک کردەوە و به‌ دڵى خۆیان پیاسه‌ى ناوشاریان كرد. هه‌موو شتێ به‌لایه‌وه‌ نوێ بوو. شه‌قام پڕ بوو له‌و ئامێره‌ى گواستنه‌وه‌ كه‌ پێیان ده‌گوت (ریكشا) و ته‌نیا بۆ هه‌ڵگرتنى رێبوارێك دروست كرابوو، دوو تایه‌ى به‌رزى هه‌بوو و دوو ده‌سكى له‌پێشه‌وه‌ وه‌كوو هی پاسكیلی پێوه‌ بوو، له‌ شێوه‌ى عاره‌بانه‌ كه‌سێك رایده‌كێشا. سڤێتلانا زۆر له‌و شته‌ سه‌یره‌ راما. هه‌روه‌ها ئه‌و ماتۆڕانه‌ى كه‌ به‌ شێوه‌ى لار و له‌وێر به‌سه‌ر شۆسته‌كاندا ده‌په‌ڕینه‌وه‌، ئه‌و چه‌رچی و ورده‌واڵه‌فرۆشانه‌ى له‌ ناوه‌ڕاستى كۆڵان و شه‌قامه‌كاندا گوڵى بازنه‌كراویان ده‌فرۆشت، پۆشاكى ژنانى هیندی، كه‌ پێی ده‌ڵێن (ساری) به‌و هه‌موو ره‌نگه‌ ئاڵ و واڵا جوانانه‌یان كه‌ له‌نێو جامخانه‌ى فرۆشگاكان ده‌بریقانه‌وه‌ و له‌شكرى بێ سه‌روبنى ئه‌و سواڵكه‌رانه‌ى هه‌ر ئان و سات به‌به‌رده‌میدا تێده‌په‌ڕین.


ئه‌و دركى به‌ خۆى كرد چه‌نده‌ گه‌شتیارێكى وردبین و باشه‌، گه‌شتیارێكه‌ به‌و چاو و نیگا تیژانه‌ى خۆى، كه‌ زۆر به‌ باشی ده‌یتوانى چین و توێژاڵه‌ كۆمه‌ڵایه‌تى و رۆشنبیری و ئه‌وانیتر له‌نێو شاره‌كه‌دا لێكدى هه‌ڵاوێرێ، هه‌ڵكوڕمانى ده‌رۆزه‌كه‌ر و سواڵكه‌ره‌كانى دۆرماندۆرى ئوتێله‌ ناودار و جوانه‌كه‌ى (ئۆپره‌وى)، ئۆتۆمبێڵه‌ كه‌شخه‌ و مۆدێله‌ نوێكان، ئه‌و بیلبۆردانه‌ى له‌سه‌ر شاشه‌كانیاندا رێكلامى فیلمه‌ ئینگلیزییه‌كانى وه‌ك دكتۆر ژیڤاگۆیان نماییش ده‌كرد. بۆ كه‌سێكى وه‌ك سڤێتلانا، كه‌ ماوه‌ى 40 ساڵ له‌نێو بازنه‌ى ته‌نگى كولتوورێكى تایبه‌ت زیندانى كرابێ، بینینى ئه‌و جۆره‌ له‌ فه‌رهه‌نگێكى جیاوازى خه‌ڵكێكى تر و وڵاتێكى تر، جێی سه‌رسامى و دڵخۆشی و مه‌نده‌هۆشی بوو. سڤێتلانا چووه‌ بینینى خێزانى كانۆل و به‌ڕێز باڵوێز له‌و دیداره‌دا سڤێتلاناى دڵنیا كرده‌وه‌ كه‌ ده‌ستنووسی كتێبه‌كه‌ى لاى ئه‌و پارێزراوه‌. كچی باڵوێز كانۆل، كه‌ ده‌یزانى نووسینى رووسی بخوێنێته‌وه‌، چه‌ند لاپه‌ڕه‌یه‌كى ده‌سپێكى كتێبه‌كه‌ى بۆ سڤێتلانا خوێنده‌وه‌. سڤێتلانا سوپاسی (كانۆل)ی كرد، به‌ڵام ده‌ستنووسه‌كه‌ى لێی نه‌ستاند. له‌وانه‌ بوو هه‌ندێ شتى له‌ مێشكدا بێ، بێ گومان ده‌یزانى ژووره‌كه‌ى له‌ میوانخانه‌ى نێو باڵوێزخانه‌ى سۆڤیه‌ت به‌ به‌رده‌وامى ده‌پشكێنرێ، بۆیه‌ واى به ‌باش زانى جارێ ده‌ستنووسه‌كان لاى كانۆل بمێننه‌وه‌. سڤێتلانا له‌ 25/ی كانوونى یه‌كه‌م به‌ره‌و گوندى كالاكانكار به‌ڕێ كه‌وت. بۆ گه‌یشتنى به‌و گونده‌، ده‌بوو سه‌ره‌تا به‌ فڕۆكه‌ بچووبایه‌ شارى لێكێهنۆ (ناوه‌ندى هه‌رێمى ئۆتارپرادێش). چووه‌ فڕۆكه‌خانه‌. بڕیار وابوو (دینیش سینگ) له‌و سه‌فه‌ره‌دا هاوڕێیه‌تیى بكات، به‌ڵام زۆرى چاوه‌ڕێ كرد دینیش نه‌هات. سڤێتلانا به‌ په‌له‌ له‌ فڕۆكه‌خانه‌ به‌ره‌و ماڵى دینیش رۆیی. ئۆتۆمبێلی لیمۆزینى باڵوێزخانه‌ى سۆڤیه‌ت له‌ شاڕێگاكه‌ شوێنى كه‌وتبوو. كارمه‌ندانى باڵوێزخانه‌ كه‌وتبوونه‌ دۆخێكى ناله‌بار و خراپه‌وه‌. ئه‌وان به‌گوێره‌ى ئه‌و فه‌رمانانه‌ى له‌ مۆسكۆوه‌ وه‌ریان ده‌گرت، ده‌یانویست سڤێتلانا بگه‌ڕێته‌وه‌ میوانخانه‌كه‌ى ناو باڵوێزخانه‌. له‌ هه‌مان كاتدا نه‌یانده‌ویست به‌ شێوه‌یه‌ك هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ن، هیندییه‌كان وا هه‌ست بكه‌ن سووكایه‌تییان پێ ده‌كرێ. كاتێك سڤێتلانا گه‌یشته‌ ماڵى دینیش سینگ، دینیش پێی گوت كه‌ ناتوانێ له‌گه‌ڵیدا بچێته‌ لێكێنهۆ، به‌ڵام (ره‌ڤا)ی كچی له‌گه‌ڵدا ده‌نێرێ. دینیش زۆر دڵسۆز و میهره‌بان دیار بوو. به‌م شێوه‌یه‌ سڤێتلانا به‌ ملنان به‌ كارێكه‌وه‌، كه‌ ئاكامى نادیار بوو، خۆى تووشی ریسك و مه‌ترسییه‌كى گه‌وره‌ كرد. ته‌نیا چه‌ند رۆژێك مابوو واده‌ى گه‌ڕانه‌وه‌ى بۆ مۆسكۆ بگات و سه‌فه‌ره‌كه‌ى بۆ هیندستان كۆتایی پێ بێت. بۆیه‌ داواى له‌ دینیش (جێگیری وه‌زیرى كاروبارى ده‌ره‌وه‌ى هیندستان) كرد به‌ ناوى ئه‌و داوا له‌ خاتوو گاندى (سه‌رۆك وه‌زیرانى هیندستان) بكات ماوه‌ى مانه‌وه‌ى له‌ هیندستان درێژ بكاته‌وه‌. سڤێتلانا زۆر كتوپڕ خۆماكى ئه‌و داوایه‌ى خسته‌ ڕوو. دینیش پێشنیارى كرد هه‌ر هه‌مان ڕۆژ سڤێتلانا به‌رێت بۆ بینینی خاتوو گاندى، به‌ڵام سڤێتلانا گوتى هیچ ئاماده‌ییه‌كى بۆ ئه‌و دیداره‌ نییه‌. دینیش به‌ڵێنى پێ دا داوایه‌كه‌ى بگه‌یه‌نێته‌ لاى خاتوو گاندى. ئه‌وه‌یشی پێ گوت: خاتوو گاندى به‌م زووانه‌ له‌ درێژه‌ى گه‌شته‌كانیدا بۆ بانگه‌شه‌ى هه‌ڵبژاردن سه‌ردانى گوندى كالاكانكار ده‌كات و له‌وێ وته‌یه‌كیش پێشكه‌ش ده‌كات. سڤێتلانا و ره‌ڤا به‌ فڕۆكه‌ به‌ره‌و لێكێنهۆ به‌ڕێ كه‌وتن. خاتوو كاسیرۆفا كارمه‌ندى ته‌رخانكراو بۆ چاودێریكردنى سڤێتلانا، له‌نێو فڕۆكه‌خانه‌ى لێكێنهۆ وه‌كوو سێبه‌رى ئه‌و، سڤێتلاناى له‌ژێر چاودێرییدا بوو. مه‌وداى نێوان لێكینهۆ و گوندى كالاكانكار به‌ ئۆتۆمبێل، سێ سەعات بوو. ئه‌وان له‌ده‌ره‌وه‌ى فڕۆكه‌خانه‌كه‌، ئۆتۆمبێلی ماڵباتى سینگیان بینى كه‌ بۆ بردنى ئه‌وان هاتبوو. كالاكانكار گوندێكى كه‌ونار و مێژوویی لاته‌ریك و دووره‌ لە شار بوو، كه‌ ده‌كه‌وته‌ لێواره‌كانى رووبارى گۆنگ. ئه‌وان دواى ئه‌وه‌ى گه‌یشتنه‌ شوێنى خۆیان، چوونه‌ نێو (راج به‌هاوان..) كۆشكى راجا، كه‌ باڵه‌خانه‌یه‌كى زه‌به‌لاح و سپی بوو، كه‌وتبووه‌ كۆتایی رێگه‌یه‌كى درێژ، كه‌ ئۆتۆمبێلی پێدا ده‌چوو. باڵه‌خانه‌كه‌ له‌ شێوه‌ى پاپۆڕێكى هه‌ڵمكار ده‌كه‌وته‌ به‌رچاو، كه‌ له‌نگه‌رى هه‌ڵپێچابێ و ئاماده‌ى جووڵه‌ بێ. پاسه‌وانێك به‌ ڕمێكى قیتكراوه‌وە له‌ حه‌سارى كۆشك، له‌پاڵ ده‌رگا كڵۆمراوه‌كان قیت و ره‌پ راوه‌ستابوو. كۆشكه‌كه‌ له‌ باوكه‌ راجاكه‌یه‌وه‌ به‌ میرات بۆ دینیش سینگ مابووه‌وه‌ و ئێسته‌ ئه‌و خاوه‌نى بوو. ئه‌مه‌یش به‌و واتایه‌ بوو كه‌ براجیش و سورێشی براى له‌ هه‌موو جۆرێكى میرات بێ به‌ش مابوونه‌وه‌. دینیش نوێنه‌رى ئه‌م ده‌ڤه‌ره‌ بوو له‌ په‌رله‌مانى هیندستان و سه‌رۆكى ره‌گداكوتاوى ماڵباته‌كه‌ بوو، بارودۆخى داراییشی زۆر باش بوو. له‌ حاڵه‌تێكدا مامه‌كانى (براجیش و سۆریش) تا راده‌یه‌ك به‌ هه‌ژارى و ده‌ستكورتى ژیانى خۆیان به‌ڕێ كردبوو. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا سورێش و خزم و كه‌سه‌كانى دیكه‌یان هه‌روه‌ك جاران خۆیان به‌ به‌شێك له‌و ماڵباته‌ خۆجێییه‌ ده‌زانى. هه‌ر له‌گه‌ڵ گه‌یشتنى سڤێتلانا، راڤا و خاتوو كاسیرۆفا بۆ گوندى كالاكانكار، رێوڕه‌سمى ماته‌مینییان بۆ راجێش له‌ سڤێتلانا ستانده‌وه‌.


ریزێك له‌ پیاوان، كه‌ سورێش له‌پێشیانه‌وه‌ بوو، به‌ره‌و زیخمه‌لانى قه‌راخ ئاوه‌كه‌ كه‌وتنه‌ ڕێ. ته‌نیا پیاوه‌كان بۆیان هه‌بوو خۆڵه‌مێشی ته‌رمه‌كه‌ هه‌ڵبگرن. سڤێتلانا و ژنه‌كانى دیكه‌ له‌سه‌ر به‌رهه‌یوانه‌ گه‌وره‌كه‌ى كۆشك چه‌ندین به‌له‌میان بینى كه‌ به‌ره‌و قووڵترین شوێنى رووباره‌كه‌ ده‌چوون. نزیكه‌ى له‌ ناوه‌ڕاستى رووباره‌كه‌، خۆڵه‌مێشی ته‌رمى براجیش به‌ هێواشی و له‌سه‌ره‌خۆ رژێنرایه‌ نێو رووبارى گۆنگ.