منداڵە سەیداوەییەکان کەوتنە تەڵەی منداڵە سۆفییەکان

(سه‌ری هارومار)

دوای نوێژی عه‌سر، گه‌ڕێكی دیكه‌ی شه‌ڕ ده‌ستی پێ كرده‌وه‌، سه‌ره‌تا سه‌یداوه‌ییه‌كان پێشڕه‌ویی باشیان كرد، چه‌ند جارێك ئیسكانییه‌كانیان هه‌ڵبڕی و په‌رته‌یان پێ كردن، به‌ڵام ئاگاداری ئه‌وه‌ نه‌بوون كه‌ مێردمنداڵه‌ سۆفییه‌كان ته‌ڵه‌یه‌كی گه‌وره‌یان بۆ نابوونه‌وه‌.


منداڵه‌ سۆفییه‌كان، چیایی و به‌غار و چوست بوون، كۆمه‌ڵێكیان دزه‌یان كردبووه‌ ناو ئاشێك له‌ كلكه‌ی شوێنی هوتێلی كۆشكی باكووری جاران، له‌كاتێكدا سه‌یداوه‌ییه‌كان به‌ دڵی خۆشه‌وه‌ و له‌به‌ر تینی گه‌رما خۆیان وه‌ك سه‌ركه‌وتوو پیشان ده‌دا، سۆفییه‌كان پشتیان لێ گرتن، ژماره‌یان زۆر و چه‌ند كوڕه‌ لاوێكیشیان له‌گه‌ڵدا بوو، كار گه‌یشته‌ شه‌ڕی ده‌سته‌ویه‌خه‌، عه‌له‌ خڕۆ و مزۆ به‌رگرییه‌كی باشیان كرد، به‌ڵام توانایان نه‌ما، له‌و ناوه‌دا بایز به‌ ته‌نیا مایه‌وه‌ و ده‌ستگیر كرا.


سه‌یداوه‌ییه‌كان، كشانه‌وه‌ پشتی جاده‌ی شه‌ست مه‌تری، بینییان بایزیان دایه‌ به‌ر شاپان و به‌رده‌قانی و دار لاستیكه‌كه‌یان لێ سه‌ند و به‌ره‌و ئیسكان راپێچیان كرد، عه‌له‌ خڕه‌ و مزۆ له‌ په‌نایه‌ك دانیشتن و بیریان له‌ دژه‌ هێڕشێك كرده‌وه‌، له‌پڕ بینیمان دایكی بایز به‌ له‌خۆدان و سینگ كوتانه‌وه‌ گه‌یشته‌ لامان.


ئامینه‌ی دایكی بایز، چاوێكی نابینا و ده‌ستێكی سه‌قه‌ت بوو، دوای مردنی مێرده‌كه‌ی، خۆی به‌سه‌ر بایز و كوڕ و كچێكدا داهێنابوو، ماڵی باوكی ژوورێكی بچووكیان پێ دابوو، له‌ سندووقێكی شكاو و هه‌ندێك بزگوڕ و قاپ و قاچاغی ژه‌نگاوی، هیچی دیكه‌ی نه‌بوو، به‌ڵام ژنێكی به‌غیره‌ت و ئه‌مین و به‌ ره‌نجی شانی خۆی ئه‌و سێ هه‌تیوه‌ی به‌خێو ده‌كرد.


ئامینه‌، هه‌ر خه‌ریكی داد و فیغان بوو، نازانم له‌و ده‌مه‌یدا عه‌وڵا رێوی چۆن گه‌یشته‌ لامان، گۆپاڵه‌كه‌ی راشه‌قاند و گوتی:
ـ یه‌ڵا په‌رته‌ی لێ بكه‌ن زوو، به‌خۆم ده‌چم بایزی دینمه‌وه‌.


عه‌وڵا له‌گه‌ڵ ئامینه‌ روویان له‌ مزگه‌وتی حاجی قه‌رۆ كرد، سه‌یداوه‌ییه‌كان په‌رته‌یان كرد، عه‌له‌ خڕه‌ و مزۆ هاتنه‌ كن ماڵی بایز، سوێندیان خوارد تا هه‌واڵێكی بایز نه‌زانن، نه‌ نان ده‌خۆن و نه‌ ده‌نوون.


به‌ره‌ به‌ری مه‌غریب، عه‌وڵا و ئامینه‌ و بایز به‌دیار كه‌وتن، عه‌له‌ و مزۆ به ‌غاردان به‌ره‌و روویان چوون، ده‌ستیان له‌ ملی بایز كرد كه‌ نزیك بوونه‌وه‌ و سه‌یری بایزم كرد، له‌ یه‌ك دوو شوێن ده‌موچاوی شین و مۆر هه‌ڵگه‌ڕابوو، ئانیشكی له‌ كراسه‌ دڕاوه‌كه‌ی هاتبووه‌ ده‌ره‌وه‌، یه‌ك تاك پێڵاوی له‌پێدا بوو. خه‌ڵكێكی زۆر، له‌به‌رده‌رگای ماڵی بایز راوه‌ستابوون، ئه‌مه‌ هه‌لێك بوو بۆ عه‌وڵا رێوی تا خۆی وا پیشان بدات كه‌ پیاوه‌ و خه‌ڵك ده‌ناسێت و توانیی بایز رزگار بكات.


ـ ئه‌رێ ئه‌وه‌ كوو بوو؟


عه‌وڵا وه‌رامی دایه‌وه‌:
ـ كاكه‌ ئه‌من چوومه‌ كن حاجی حه‌مه‌دی شێخ ره‌شیدی، ده‌مزانی له‌ مزگه‌فتی حاجی قه‌رۆی نوێژی به‌ جه‌ماعه‌ت ده‌كات، پیاوه‌كی تا بڵێی نازدار و به‌ڕه‌حمه‌، پێم گۆ ئه‌و منداره‌ هه‌تیوه‌، غه‌ڵه‌ته‌كی كردیه‌، به‌شكو وەبكه‌ی به‌ری بده‌ن، حاجی محه‌مه‌د ئاگای له‌و به‌زمه‌ی نه‌بوو، مه‌سه‌له‌كه‌م تێگه‌یاند، دوو زه‌لامی نارد و بایزیان هێنا، دیناره‌كیشی دایێ.


عه‌وڵا، سیگارێكی له‌فی پێچایه‌وه‌، به‌ده‌م ده‌ردانی دووكه‌ڵێكی شینه‌وه‌، رووی له‌ خه‌ڵكه‌كه‌ كرد:
ـ بابم منداڵی خۆتان نسعه‌ت بكه‌ن، واز له‌و شه‌ڕه‌ به‌رده‌ی بینن، دوایی شه‌ڕ ده‌بته‌ هی گه‌وران.


خه‌ڵكه‌كه‌، ورده‌ ورده‌ په‌رته‌یان كرد، ته‌نیا عه‌له‌ خڕه‌ و مزۆ مابوونه‌وه‌، عه‌وڵا پێی گوتن:
+ ئه‌دی ئه‌نگۆ لۆ ناچنه‌وه‌ ماڵێ، لێره‌ چ ده‌كه‌ن:
عه‌له‌ خڕه‌ هه‌ر زوو وه‌رامی دایه‌وه‌:
ـ ئه‌مه‌ تۆڵه‌ی بایزی ده‌كه‌ینه‌وه‌.


مزۆش گوتی:
- ئه‌توو هه‌قت چییه‌!


عه‌وڵا رێوی، به‌و قسانه‌ زۆر تووڕه‌ بوو، دیسان گۆپاڵه‌كه‌ی راشه‌قاند و به‌ دوو چاوی زه‌قه‌وه‌ رووی له‌ هه‌ردووكیان كرد و گوتی:
+ توخمه‌ سه‌ینه‌، كوو هه‌قم چییه‌، ئه‌و شه‌ڕه‌ له‌سه‌ر ده‌ستی من بڕایته‌وه‌، به‌و خودایه‌ی نه‌چنه‌وه‌ ماڵێ ده‌چم له‌ مه‌خفه‌ره‌ی شكاتتان لێ ده‌كه‌م.


عه‌له‌ و مزۆ له‌وانه‌ نه‌بوون، كه‌ له‌ هه‌ڕه‌شه‌ی عه‌وڵا بترسن، وه‌ك بڵێی ده‌رهه‌ق به‌ بایز خۆیان به‌ تاوانبار بزانن، هه‌ر خۆیان تێك نه‌دا و له‌ حه‌وشه‌كه‌دا راكشان، عه‌وڵا زۆر په‌ست بوو، دیسان پێی گوتن:
ـ كاكی خۆم به‌خۆشی ئێره‌ چۆل بكه‌ن.


عه‌له‌ پشتی تێ كرد و مزۆش سیگارێكی داگیرساند، عه‌وڵا ده‌ستی كرد به‌ جنێودان، قسه‌ك له‌وی و قسه‌ك له‌وان، بوو به‌ هه‌را و هۆریا، زه‌لامی گه‌ڕه‌ك هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌، دایكی بایز هانای برده‌ به‌ر مامه‌ ره‌زام و گوتی:
ـ مام شێخ، لۆ خاتری خوای، داره‌كی به‌و به‌ینه‌یدا بینه‌.


خه‌ڵكی گه‌ڕه‌ك، زۆر رێزی مامه‌ ره‌زامیان ده‌گرت، ئه‌و بێ منداڵ و سه‌ری ره‌حه‌ت بوو، قسه‌ی ده‌ڕۆیشت، عه‌له‌ خڕه‌ و مزۆی برده‌ په‌نایه‌ك و هه‌ندێك قسه‌ی بۆ كردن، هه‌ردووكیان به‌بێده‌نگی رێگای ماڵه‌وه‌یان گرته ‌به‌ر، ئینجا مامه‌ ره‌زام گه‌ڕایه‌وه‌ لای ئامینه‌ و بایز، به‌ بایزی گوت:
ـ كوڕم، ئه‌و داكه‌ت به‌ بێوه‌ژنكۆشی به‌خێوتان ده‌كات، واز له‌و به‌زمه‌ی بینه‌، شه‌ڕه‌به‌رد نانت ناداتێ.


منیش گه‌ڕامه‌وه‌ ماڵ، رۆژی پاشتر جومعه‌ بوو، باوكم بۆ نوێژی جه‌ماعه‌ت چووه‌ مزگه‌وتی حاجی قه‌رۆ، پێم گوت:
ـ ئه‌منیش بێم؟


باوكم لاری نه‌بوو، ئه‌وه‌ زۆر دڵخۆشی كردم، چونكه‌ مه‌راقم بوو له‌نزیكه‌وه‌ كوڕه‌ سۆفییه‌كان بیینم، له‌ رۆژانی شه‌ڕدا، هه‌ر له‌دووره‌وه‌ سه‌یرم ده‌كردن، من ئه‌و كوڕه‌ ئازایه‌م، بچمه‌ مه‌یدانه‌كه‌وه‌، به‌ڵام ده‌مبینی كه‌ ئه‌و كوڕانه‌ چه‌ند ئازا و گورجن، چۆن وه‌ك سووسكه‌ ئه‌م به‌ر و ئه‌وبه‌ریان ده‌كرد، سه‌رم له‌وه‌ سوڕمابوو، كه‌ چۆن له‌م هه‌موو غاره‌غاره‌دا، كڵاوی سه‌ریان ناكه‌وته‌ خواره‌وه‌.