کاتێ یەکەم فیشەکم تەقاند!

من و كەركووك - 7

له‌ ته‌له‌ڤزیۆنی ئه‌وکاتی عێراق، پێش راپه‌ڕین، منداڵان و مێرمنداڵان سه‌رسام بووین به‌ زنجیره‌ كارتۆنی ساندی بێل، چیرۆکەکەی گوزارشتی له‌ بوێری و ئازایه‌تی و ئازادیی كیژۆڵه‌یه‌كی ناسك ده‌كرد، بۆ به‌دیهێنانی ژیانێكی ئارام و پڕ خۆشه‌ویستی، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كچێكی سه‌ركێش و بوێر بوو. هه‌میشه‌ حه‌زم ده‌كرد خۆم له‌و سه‌ركێشییانه‌دا ببینمه‌وه‌ و شتی نوێ و مەحاڵ له‌ ده‌فته‌ری ژیانمدا تۆمار بكه‌م. راپه‌ڕینی سه‌رتاسه‌ریی كوردستان و كه‌ركووك له‌ رووداوە هه‌ره نه‌بیستراو و نه‌بینراوه‌كانی ژیانی من بوو، ئاخر ئاسان نه‌بوو كچه‌ هه‌رزه‌كارێكی وه‌ك من، له‌ فه‌زای ئه‌و هه‌موو موغامراتانه‌ی راپه‌ڕیندا، له‌ناو پێشمه‌رگه‌دا خۆی ببینێته‌‌وه‌، له‌گه‌ڵیشیدا بینینی ئه‌و قارەمانەتییانەی كه پێشتر تەنیا ‌بۆمانیان ده‌گێڕایەوە و بە چاوی خۆمان نەمانبیبوو، سته‌می بەعسییه‌كانیش به‌ئاشكرا له‌ ژیانی رۆژانه‌ماندا كاردانه‌وه‌ی هه‌بوو، ئیدی ژیان به‌ واتا تاڵ و شیرینه‌كه‌یه‌وه‌ هه‌موویمان تام و نۆش كرد.

چیرۆكی من هه‌ر له‌ (ئیمام قاسم)ه‌
په‌یتا په‌یتا، لە کەرکووک پێشمه‌رگه‌ دەچوونە ئەو شوێنانەی لە سەروو خۆیانەوە فەرمانیان پێ کرابوو، ئەمە جیا لەوەی هاتنی پۆل پۆل پێشمەرگە بۆ ساتێک حەوانەوە لە ماڵی باپیرم (حەسیب خەیات) و هاتووچۆیان به‌رده‌وام بوو. له ‌لای من، خۆشی و شیرینیی ئه‌و دۆخ و کەشە سه‌یر و سەرنجڕاکێشە و بینینی پێشمه‌رگه‌ هه‌ر ته‌واو نه‌ده‌بوو، هه‌ستم ده‌كرد دیمەنەکانی زۆر جیاوازن لە رۆژانی رابردووم‌، پێم خۆش بوو جلی كوردیی پیاوانه‌ بپۆشم و ده‌ست له‌ تفه‌نگ و دووربین و جامانه‌كانیان بده‌م، ئاخر بەردەوام چاوم لەسەر ئەو تفاقانەی پێشمەرگەکان بوو.


ده‌مه‌وێ بگه‌ڕێمه‌وه‌ بۆ سه‌رده‌مێكی پێشتر، ئه‌و كاتانه‌ی گوندی زێوێی بناری چیای پیرەمەگروون کە پێش راپەڕین به‌ر شاڵاوی ڕاگواستن كه‌وتبوو، ئێمه‌ ئەودەم کە دەچووینە ئەو گوندە ده‌مانتوانی تا گوندی (یاڵانقۆز) بڕۆین، له‌وێشه‌وه‌ به‌ تووله‌ڕێ و كه‌ناره‌ڕێدا به‌سواریی وڵاخ خۆمان بگه‌یەنینه‌ گوندی زێوێ، كه‌ ئێستا زیاتر به‌ (سه‌یرانگەی پیره‌مه‌گروون) ناسراوه‌ و زێدی باوک و پاپیرانمە‌، له‌وێ ناو بەناو چەند پێشمه‌رگه‌یەکی جه‌ربه‌زه‌ و ئازامان ده‌بینی كه‌ له‌ناو قووڵایی ڕه‌بیه‌ی به‌عسییه‌كاندا چالاكییان ده‌كرد و ده‌هاتنه‌وه‌ شاخه‌كان و دەوری گوندەکە. هه‌ڵبه‌ته‌ ئێستا ناتوانم ناوی یه‌ك به‌ یه‌كی ئه‌و پێشمه‌رگانه‌ بنووسم كه‌ له‌ گوندی زێوێ بینیومن، بێجگه‌ له‌ كوڕی پوورم فه‌همی زێوێیی، كه‌ جێدە‌‌ستی له‌ ڕاپه‌رینه‌كه‌ی كه‌ركووكیشدا دیار بوو، یه‌ك له‌و پێشمەرگانەی تریش ‌(فوئاد قه‌ره‌چه‌تانی) بوو کە پێشتر لە زێوێ پێی ئاشنا بووبووم. له‌و ده‌مه‌ی منداڵیمدا هه‌موو پێشمه‌رگه‌ وه‌ك پاڵەوانی ئەفسانەیی و پیاوە پۆڵایینەکان ده‌هاتنه‌ پێش چاوم.


ئەوەتا لە کەرکووک له‌پڕ له‌ناو گه‌ڕه‌كی ئیمام قاسمدا (فوئاد قه‌ره‌چه‌تانی)م بینییه‌‌وه‌، هه‌ر به‌ هه‌مان ڕووه‌ خۆشه‌كه‌ی جاران مامه‌ڵه‌‌ی له‌‌گه‌ڵم ده‌كرد، ڕۆژانه‌ هاتوچۆی ماڵی باپیرمی ئه‌كرد، ڕۆژێكیان زۆر ئاره‌زووی ئه‌وه‌م ده‌كرد به‌و قه‌ناسه‌ی كه ‌پێی بوو، نیشانشكێنی بكه‌م و تاقی بكه‌مه‌وه‌، بزانم چۆن ته‌قه‌ ده‌كات، ئه‌وكات هزرم فراوان نه‌بوو، وه‌ك ئێستا جیاوازیی جۆری تفه‌نگه‌كان و ناوه‌كانیانم نه‌ده‌زانی، ئیدی هه‌ر بۆیه‌ ئه‌و تفه‌نگه‌ی كه‌ به‌ فوئاد قه‌رەچه‌تانی بوو، لام جوان و جیاواز و سه‌رنجڕاكێش بوو، كاتێك كه‌ به‌ پێم گوت: ”حه‌ز ئەكه‌م ئه‌و قه‌ناسه‌ بگرمه‌ ده‌ست و نیشانه‌شكێنیی پێ بكه‌م“، ئه‌ویش دڵی نه‌شكاندم و بە‌ خە‌ندە‌یە‌كە‌وە‌ پێ گوتم، قورسه‌ به‌ تۆ ناتەقێنری، بەڵام قەیناکە من هاوكاریت ده‌كه‌م، به‌لای منه‌وه‌ ئه‌وه‌ گرنگ بوو كه‌ بێته‌ ده‌ستم و حه‌زەكه‌م بهێنمه‌ دی، كه‌ شوێنێکی گونجاوی بۆ دیاری کردم، بۆ یەکەمین جار لە ژیانمدا فیشه‌كه‌کەم ته‌قاند، ده‌نگێگی زۆر جیاواز بوو،‌ لە گوێچکەمدا زرنگایە و کەمێک بۆن بارووت هات بە لووتما، تاقیکردنەوەیەکی ناوازە بوو، هه‌ڵبه‌ته‌ لە هەموو شوێنێک شه‌ڕ بیر و هزری كۆمه‌ڵگه‌ ده‌گۆڕێت، مامه‌ڵه‌ی مرۆڤیش له‌گه‌ڵ كات و شوێندا گۆڕانكاریی به‌سه‌ردا دێت، هەر بۆیە منێکی کچ لەو تەمەنەمدا ئەو ئارەزووە سەیرەم هەبوو.


راپەڕینی کەرکووک سەرکەوت، بەڵام تا ده‌هات ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ و به‌رگریکردنی پێشمه‌رگه‌ سه‌ختتر ده‌بوو، وردە وردە ره‌وشی كه‌ركووك به‌ره‌و دژواری ده‌چوو و ڕژێمی به‌عس هێرشه‌كانی بۆ كه‌ركووك چڕ كردەوە، له‌به‌رامبه‌ریشدا هێزه‌كانی پێشمەرگەی به‌ره‌ی كوردستانی به‌ هه‌موو پارته‌ سیاسییه‌كانی ئه‌و ده‌مه‌، گڕوتین و رۆحی كوردایەتییان تاو ده‌دا و بە‌‌وپه‌ڕی بڕوا به‌خۆبوون شه‌ڕیان ده‌كرد‌.


ئیدی له‌ سەروبەندی ئەم ڕووداوانه‌دا، باوكم هات به‌دواماندا تا بگه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ سلێمانی بۆ ماڵی خۆمان، منیش ئەودەم زیاتر جۆش و خرۆشی ئەوەم هەبوو بگه‌ڕێمه‌وه‌ بۆ سلێمانی تا بزانم لەو رۆژگاری راپەڕین و ئازادییەدا له‌ شاره‌ حه‌یاته‌كه‌ چی ده‌گوزه‌ری.


جانتام پێچایه‌وه‌ و جەمه‌دانییەكم له‌ مل كرد. له‌ هه‌مۆی خۆشتر و سه‌رنجڕاكێشتر ئه‌وه‌ بوو به‌ زیلی عەسکەری (ئیڤا) گه‌ڕامه‌وه‌ بۆ سلێمانی، ئه‌م ئیڤایه‌م زۆر له ئۆتۆمبێلە تۆیۆتا‌ كراونه‌كه‌ی باپیرم لا گرنگتر و خۆشتر بوو، دیار بوو کاکە فەهمیی پوورزام کە زانیبووی دەڕۆینەوە بۆ سلێمانی، ئەو ئیڤایە و چەند پێشمەرگەیەکی ناردبوو بۆمان چونکە ئەوانیش هەر دەڕۆیشتنەوە بۆ شار. ئیدی سه‌ركه‌وتم و بۆ یەکەمین جار لە ژیانمدا سواری ئیڤای عەسکەری بووم، شۆفێرەکەش پێشمەرگە بوو. لە پێشی ئیڤاکەدا هێنده‌ به‌رز و موسه‌یتەر بووم وه‌مده‌زانی ده‌فڕم، پیره‌ ئیڤا كه‌وته‌ ڕێ، بەڵام لە ڕیگەی نێوان کەرکووک و چەمچەماڵ چیم دی؟ چ حه‌شامات و جه‌نجاڵییه‌ك بوو، ئاسەواری پێكدادان و شەڕ و ڕووبە‌ڕووبوونە‌وە‌ی قورسی چەکداریی نێوان هێزی پێشمەرگە و هێزەکانی رژێمی بەعس لەو شەقامە دەرەکییەدا زیاتر دەبینرا، زۆرم لاشەی كوژراوانی ڕژێم دی، چاوم بە برینداران دەکەوت، تانک و زریپۆش و ئۆتۆمبێلی عه‌سكه‌ریی سوپای رژێم، لەمبەر و لەوبەر یان سەر جادەکە دەبینی كه‌ تێكشكێنرابوون و بۆنی بارووت و دووكه‌ڵیا رەشیان لێ هەڵدەستا... ئیدی ئەوانە دیمەنەکانی هەموو جەنگێکن، بەڵام نەشئە و خۆشیی راپەڕین و دیدی ئەوسام بۆ رووداوەکان، لەگەڵ ئێستا فرە جیاوازە.


ئیڤا ملی رێی گرتبوو، منیش هەر وا لەو هەستەدا بووم کە لە شوێنێکی بەرزەوە تەماشای دیمەنەکانی ئەملاولای شەقام دەکەم. له‌ هه‌مووی خۆشتر ئەوە بوو، خەڵکانێکی تر چ لە شەقامەوە یان لە ئۆتۆمبێلەکانی ترەوە بە دەست ئاماژەیان بۆ دەکردم و هاواریان دەکرد: ”ئای له‌و كچه‌ پێشمه‌رگه‌یه‌ چه‌ند منداڵه‌“، ئه‌و قسانه‌ هه‌ر زۆر دڵی خۆش كردم كه‌ به‌ پێشمه‌رگه‌ بانگیان ده‌كردم، ئاخر‌ ئە‌و جەمەدانییەی ملم كە‌ بە‌ سیمبۆلی پێشمە‌رگە‌ ناسرابوو، ناوازه‌ بوو، بۆیە توندتر لە‌ ملی خۆمم ئاڵاند.


كاتێك گه‌یشتمه‌ سلێمانی، دیمەنەکانی ئەو شارەش بە ئازادکراوی ناوازە و سەرنجڕاکێش بوون. ئەودەم ماڵمان له‌ گەڕەکی (دوورل ئه‌من) بوو كه‌ ئێستا بە گه‌ڕه‌كی (ئاشتی) ناودێر کراوە، ئه‌و گه‌ڕه‌كه‌ی ئێمه‌ به‌ (ماڵه‌ ئه‌منه‌كان) ناسرابوو چونکە چەند کۆڵانێکی بۆ ماڵی ئەمنەکانی رژێم تەرخان کرابوو، بۆیه‌ كه‌ داخڵی گه‌ڕه‌كه‌كه‌ بووم دیمه‌نه‌كان زۆر جیاوازتر بوون لە رۆژانی پێش راپەڕین. دیار بوو رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌یه‌كی زۆر له‌نێوان پێشمه‌رگه‌ و ئه‌منه‌كان دروست بووبوو، ئیدی كه‌ له‌ کۆڵانەکەی خۆمان دابه‌زیم، زۆربه‌ی دراوسیێكانمان به‌ره‌و پیرم هاتن، خۆشیی دایكمم له‌پێش چاوه‌ كه‌ چۆن باوه‌شێكی گه‌رمی پێدا كردم، خەڵکی گەڕەک و دەرو دراوسێ پێیان گوتم: ”ئای رۆژی راپەڕینی سلێمانی لێره‌ نه‌بوویت تا گوێت له‌ یه‌كه‌م هه‌لهه‌له‌ی دایكت بێت كه‌ به‌رەو پیری پێشمه‌رگەکان‌ چوو و هه‌موو خه‌ڵكی گه‌ڕەكی هێنایه‌ ده‌رێ“، ئەو رۆژەش‌ به‌ باشی تێگه‌یشتم ئازادی له‌خۆڕا نه‌هاتووەته‌ دی، كوردستان ئه‌م ژن و پیاوانه‌ خاوه‌نداریی ڕاپه‌ڕینی بكه‌ن، بێ گومان هه‌ر سه‌رده‌كه‌وێت.