بیرەوەرییەكانى كچەکەی ستالین

بیرەوەرییەکانی سڤێتلانا، کچەکەی ستالین

قوتووى خۆڵه‌مێشى ته‌رمى (سینگ)

(8)


سینگ به‌ر له‌ مردنى، وه‌سیه‌تى كردبوو خۆڵه‌مێشی ته‌رمه‌كه‌ى بڕژێننه‌ نێو (رووبارى گۆنگ) كه‌ له‌لاى هیندییه‌كان رووبارێكى پیرۆزه‌، هه‌رچه‌نده‌ چاوه‌ڕێی ئه‌وه‌ى نه‌ده‌كرد و دڵنیاش نه‌بوو له‌وه‌ى ئه‌و وه‌سیه‌ته‌ى جێبه‌جێ بكرێ. سڤێتلانا كاتێك قوتووى پڕ له‌ خۆڵه‌مێشی ته‌رمى سینگى خسته‌ نێو چه‌كمه‌چه‌كه‌ى مێزه‌كه‌ى ژوورى خه‌وتنى، بڕیارێكى دا، ئه‌و ده‌بوو خۆى، به‌ ده‌سته‌كانى خۆى خۆڵه‌مێشی ته‌رمى سینگى بڕژاندبایه‌ نێو رووباره‌ پیرۆزه‌كه‌. چه‌ند نامه‌یه‌كى بۆ رێبه‌رانى وڵات (برژنێڤ و كاسیگین) نارد، هه‌رچه‌نده‌ چاوه‌ڕێی وه‌ڵامى ئه‌رێنیى له‌وان نه‌ده‌كرد، به‌یانییه‌كه‌ى رۆژى دواتر، نامه‌كان گه‌یشتنه‌ شوێنى خۆیان و ئه‌و، بانگهێشتى كۆشكى كرملین كرا. كاتێك كاسیگین پێی راگه‌یاند، رێگه‌ى پێ ده‌درێ بچێته‌ هیندستان، واقی وڕما. دینیش سینگی برازاى (سینگ) كه‌ سیاسه‌تمه‌دارێكى ژیر و لێهاتوو بوو، توانیبووى ئه‌ندێرا گاندى (سه‌رۆك وه‌زیرانى هیندستان) قایل بكات رێوڕه‌سمێكى ماته‌مینى به‌پێی دابونه‌ریت له‌ هیندستان، بۆ مامى ئه‌نجام بدرێت. سڤێتلانا رێی پێ ده‌درا له‌و رێوڕه‌سمه‌ ماته‌مینییه‌دا به‌شداری بكات، به‌و مه‌رجه‌ى به‌رپرسانى هیندی گره‌نتیى ئه‌وه‌ بكه‌ن، كه‌ ئه‌و، كه‌م تا زۆر، دوور و نزیك له‌ هیچ كه‌ناڵێكى میدیایی و هیچ رۆژنامه‌نووسێك نزیك نه‌بێته‌وه‌ و قسه‌ نه‌كات. سڤێتلانا هه‌مان شه‌و، به‌ڵگه‌نامه‌ په‌یوه‌ندیدارەكانی به‌ سه‌فه‌ره‌كه‌ى كه‌ له‌لایه‌ن (كۆنستانتین چرنینكۆ)ی به‌رپرسی به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیى گشتیى كۆمیته‌ى ناوه‌ندى واژوو كرابوو، كۆی كرده‌وه‌ و له‌ به‌رده‌ستى دانا.


سڤێتلانا له‌ 7ی تشرینى دووه‌م نامه‌یه‌كى خه‌مبارى (به‌ زمانى ئینگلیزى) بۆ برا و ژنى براى (سینگ) نووسی:
سورێش و پراكاشوانى خۆشه‌ویستم..


ئێستا زۆر به‌لامه‌وه‌ ئه‌سته‌م و دژواره‌ بتوانم هه‌سته‌ خه‌ماوییه‌كانی خۆمتان بۆ ده‌رببڕم. به‌ڵام من به‌هۆى (براجیش سینگ)ی خۆشه‌ویستم، كه‌ ئێوه‌ى یه‌كجار زۆر خۆش ده‌ویست و په‌یوه‌ستییه‌كى سۆزداریى زۆر پته‌وى له‌گه‌ڵتاندا هه‌بوو، ئێوه‌ باش ده‌ناسم. من ده‌بێ چه‌ند رۆژێكى هێمن و ئارام له‌ لێوارى رووبارى گۆنگ به‌سه‌ر ببه‌م، بۆ بینینى ئاوه‌ ئارامبه‌خشه‌كه‌ و هه‌م بۆ سه‌یركردن و ته‌ماشاى شه‌پۆله‌ تیژه‌كانى رووباره‌كه‌. ته‌نیا بۆ ماوه‌ى دوو هه‌فته‌ ڤیزاى مانه‌وه‌م له‌ هیندستان هه‌یه‌، به‌ڵام مانه‌وه‌ بۆ ته‌نیا ماوه‌ى یه‌ك هه‌فته‌یش له‌ كالاكانكا دڵخۆشی و هێورى و ده‌روون ئارامییه‌كى زۆرم پێ ده‌به‌خشێ. كوڕه‌كه‌م، كه‌ ته‌مه‌نى 21 ساڵه‌ و كچه‌كه‌م، كه‌ ئه‌ویش ته‌مه‌نى 17 ساڵه‌، په‌یوه‌ستبوونێكى سۆزداریى زۆر قووڵیان له‌گه‌ڵ براجیشدا هه‌بوو. هه‌ر كه‌س لێره‌ كه‌ براجیشی ناسیبایه‌، شه‌یداى كه‌سایه‌تى و سروشتى هێمنانه‌ و قۆشمه‌چێتى و ئۆقره‌گرى و هه‌ڵسوكه‌وت و ئه‌دگاره‌ باشه‌كانى ئه‌و ده‌بوو، هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و له‌م شه‌ش مانگه‌ى دواییدا زۆر ناساغ بوو.


من له‌ ته‌ك ئه‌ودا سه‌ره‌ڕاى نه‌خۆشییه‌كه‌ى و بردنى بۆ لاى پزیشكه‌كان و سه‌ردانیكردنى به‌رده‌وامى كلینیك و نه‌خۆشخانه‌كاندا، زۆر دڵخۆش بووم. ئه‌و زۆر شتى فێر كردم.. زۆر سوپاسی ئه‌و چاره‌نووسه‌م ده‌كه‌م كه‌ ده‌رفه‌تى ئه‌وه‌ى پێ به‌خشیم براجیش بناسم و سێ ساڵى ژیانى منی پڕ و لێوانلێو كرد له‌ خۆشه‌ویستى و ئه‌وین.. سڤێتلانا.


په‌ساپۆرتى سڤێتلانا له‌ 11ی تشرینى دووه‌م ده‌رچوو. نامه‌یه‌كیشی پڕ له‌ رێز و ئه‌ده‌ب و پێزانینى له‌ (دینیش سینگ)ی برازاى راجیش سینگ، هه‌روه‌ها بانگهێشتنامه‌یه‌كى له‌گه‌ڵدا بوو بۆ مانه‌وه‌ و حه‌وانه‌وه‌ له‌ ماڵى ئه‌ودا پێ گه‌یشت. به‌ڵام (دینێش) داواى لێ كردبوو سه‌فه‌ره‌كه‌ى بۆ هیندستان بۆ 12ی كانوونى یه‌كه‌م دوا بخات، كه‌ په‌رله‌مانى هیندستان ده‌چێته‌ نێو پشووه‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ى ئه‌ویش كاتێكى ئازاد و زیاتری له‌به‌رده‌ستدا بێ، بۆ ئەوەی باشتر و زێتر بتوانێ له‌ خزمه‌تیدا بێ. له‌ نامه‌كه‌دا زۆر به‌ڕوونى ده‌رده‌كه‌وت كه‌ (دینێش) خۆى له‌به‌رامبه‌ر سڤێتلانادا به‌ به‌رپرسیار ده‌زانى. سڤێتلانا مانگ و نیوێك چاوه‌ڕێی كرد و به‌درێژایی ئه‌و ماوه‌یه‌ش زۆر كه‌م له‌ شوقه‌كه‌ى ده‌چووه‌ ده‌رێ. ئه‌و خۆى ته‌رخان كردبوو بۆ پاراستنى ئه‌و قوتووه‌ى خۆڵه‌مێشى ته‌رمى (سینگ)ی تێدابوو. ده‌تگوت ترسی ئه‌وه‌ى هه‌بوو حكوومه‌تى وڵاته‌كه‌ى بۆچوونى خۆى بگۆڕێ و قوتووى خۆڵه‌مێشه‌كه‌ى لێ بدزن.


ژۆزێف به‌ دایكى راگه‌یاند، كه‌ به‌نیازه‌ له‌گه‌ڵ هاوڕێ كچه‌كه‌ى هاوسه‌رگیریی بكات. ئه‌وان له‌ كۆتاییه‌كانى مانگى تشرینى دووه‌م ئاهه‌نگێكى بووكگواستنه‌وه‌ى بچووك و خنجیلانه‌یان ساز دا. هه‌رچه‌نده‌ سڤێتلانا و گریگۆری مارۆزۆف (باوكى ژۆزێف) 20 ساڵ به‌ر له‌ ئێستا‌ لێكدى جیا بووبوونه‌وه‌ و گریگۆرى بۆ دووه‌م جار هاوسه‌رگیریی كردبووه‌وه‌، به‌ڵام ئه‌و و سڤێتلانا له‌ كاتى به‌ڕێوه‌چوونى ئاهه‌نگه‌كه‌دا ده‌ستى یه‌كدییان گرتبوو و هه‌بوونى په‌یوه‌ندییه‌كى باشیان له‌نێوان خۆیاندا نیشان ده‌دا. ئاهه‌نگێكى بووكگواستنه‌وه‌ى زۆر خۆش به‌ڕێوه‌ چوو. سڤێتلانا له‌و باوه‌ڕه‌دا بوو "سینگ له‌و ئاهه‌نگه‌دا ئاماده‌یی هه‌بوو و به‌و پڕجۆش و خرۆشییه‌ى خۆیه‌وه‌ شادی و كه‌یف و دڵخۆشییه‌كى زۆریشی به‌ ئاهه‌نگه‌كه‌ ده‌به‌خشی".


له‌ 19ى مانگى كانوونى یه‌كه‌می ساڵى 1966. سڤێتلانا له‌نێو شوقه‌كه‌ى خۆى له‌گه‌ڵ ژۆزێفی كوڕى و كاتیاى كچی و ئێلیناى هاوژینى ژۆزێف له‌ چاوه‌ڕوانیدا بوو، تا بزانێ ئایا ئه‌و فڕۆكه‌یه‌ى بڕیار وایه‌ به‌ره‌و هیندستان بفڕێ، به‌گوێره‌ى خشته‌ ڕاگه‌یانراوه‌كه‌ى له‌ پێشتر، سه‌عات یه‌كی به‌ره‌به‌یانى له‌ فڕۆكه‌خانه‌ى شرێتمایڤۆ، هه‌ڵده‌فڕێ یان نا. كه‌شوهه‌وا زۆر ناله‌بار بوو. ئه‌و به‌فره‌ قورس و زۆره‌ى باری بوو، هه‌موو شارى داپۆشیبوو، كڕێوه‌ هه‌ڵی كردبوو. له‌و شه‌وەدا هێڵی ته‌له‌فۆن بۆ ساتێكیش به‌ر نه‌ده‌كه‌وت. سڤێتلانا هه‌ر چه‌ند خوله‌ك جارێك هه‌وڵى ده‌دا په‌یوه‌ندى به‌ ئاژانسی فڕۆكه‌وانییه‌وه‌ بكات و دڵنیا ببێته‌وه‌ له‌وه‌ى، له‌م كه‌شوهه‌وایه‌دا ئایا فڕۆكه‌ هه‌ڵده‌ستێ یان نا. هاوڕێكانیشی بێ بڕانه‌وه‌ په‌یوه‌ندییان پێوه‌ ده‌كرد و لێیان ده‌پرسی، ئایا راسته‌ رێگه‌ى پێ دراوه‌ سه‌فه‌ر بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات بكات. وه‌رگرتنى مۆڵه‌تێكى ئاوها- سه‌فه‌ركردن بۆ هیندستان – به‌ ئیمتیازێكى پاوانكراوى چاوه‌ڕواننه‌كراو ئه‌ژمار ده‌كرا.


دواجار سه‌روبیچمى خاتوو كاسیرۆفا – به‌رپرسی جێبه‌جێكردنى كاره‌كانى سڤێتلانا ده‌ركه‌وت. كه‌مێكى مابوو سڤێتلانا له‌ماڵ به‌ره‌و فڕۆكه‌خانه‌ ده‌ربچێ، هه‌راوزه‌نایه‌كى كتوپڕ له‌ ماڵه‌كه‌یدا دروست بوو. هاوژینى ژۆزێف، جانتاكه‌ى سه‌فه‌رى ده‌ست دایێ تا بیداته‌ سڤێتلانا، ئه‌ویش قیژاندبووى به‌سه‌ر بووكه‌كه‌یدا: "ده‌ست له‌ جانتاكه‌ مه‌ده‌"! ئیلینا نه‌یده‌زانى قوتووى خۆڵه‌مێشی ته‌رمى سینگ له‌نێو جانتاكه‌دایه‌. ژۆزێف له‌و هه‌ڵسوكه‌وته‌ تونده‌ى دایكى دڵگران و تووڕه‌ بوو، ئێلیناش تووڕه‌ بوو، سڤێتلاناش شپرزه‌تر و په‌رێشانترى لێ هات. ده‌ره‌فه‌ته‌كه‌یش هێنده‌ كه‌م بوو، سڤێتلانا ته‌نیا توانى زۆر به‌ په‌له‌، به‌ر له‌ ده‌رچوونى له‌ ماڵ، كاتیاى كچی ماچ بكات. ئه‌و نه‌یتوانى ساته‌كانى ماڵئاواییكردنى به‌باشی به‌ڕێ بكات.