گه‌وره‌بوونى سنگ له‌ پياواندا مه‌ترسیى نييه‌

هۆشیاریی سێکسی.. پرسیار و وەڵام

بوونى مه‌مك له‌ مێدا يه‌كێكه‌ له‌ سيفه‌ته‌ توخمييه‌ دووه‌مييه‌كان، كه‌ نێر و مێ له‌ يه‌ك جيا ده‌كاته‌وه‌. وه‌لێ هه‌ندێ جار مه‌مك له‌ كوڕ، يان پياويشدا ده‌رده‌كه‌وێ.

پ: گه‌وره‌بوونى مه‌مك له‌ كوڕ، يان پياودا چۆنه‌؟
و: منداڵى كوڕى تازه‌ بوو، به‌هۆى كاريگه‌ریى هۆرمۆنى ئه‌سترۆجينى دايكه‌كه‌وه‌، كه‌ له‌دايك ده‌بێت مه‌مكى هه‌يه‌، له‌ ماوه‌ى دوو بۆ سێ هه‌فته‌ له‌دواى له‌دايكبوون نامێنێ. كوڕانيش له‌ ته‌مه‌نى نه‌رزه‌بووندا هه‌ندێكيان تێبينیى گه‌وره‌بوونى سنگيان ده‌كه‌ن كه‌ به‌هۆى گۆڕانى هۆرمۆنه‌كانه‌وه‌ ڕوو ده‌دات و له‌ ماوه‌ى شه‌ش مانگ بۆ دوو ساڵ خۆبه‌خۆ نامێنێت. هه‌رچى پياوانى به‌ته‌مه‌نيشن، له‌ ته‌مه‌نى په‌نجا بۆ شه‌ست ساڵى، هه‌ندێ جار مه‌مكيان گه‌وره‌ ده‌بێت.

پ: چۆن بزانم ئه‌و حاڵه‌ته‌م هه‌يه‌؟
و: له‌به‌ر ئاوێنه‌دا به‌ئاسانى تێبينى جۆرێ له‌ هه‌ڵئاوسان له‌ لايه‌كى سنگ، يان هه‌ردوولا ده‌كه‌يت، ئه‌گه‌ر گه‌وره‌بوونه‌كه‌ ته‌نيا يه‌ك لا بوو، ئه‌وا باشتر هه‌ست به‌ جياوازييه‌كه‌ ده‌كه‌يت. هه‌ندێ جار به‌ پله‌ى جياواز ئازاريشى له‌گه‌ڵدا ده‌بێت.

پ: كه‌ى پێويسته‌ سه‌ردانى پزيشك بكه‌م؟
و: ئه‌گه‌ر هه‌ڵئاوسانه‌كه‌ ته‌واو تێبينيكراو بوو، ئازارى له‌گه‌ڵدا بوو، درێژه‌ى كێشا و هه‌روه‌ها ئه‌گه‌ر ده‌رچوونى شله‌ و ده‌ردراو له‌ گۆى مه‌مكه‌‌كانه‌وه‌ تێبينى كرا.

پ: بۆچى ئه‌م حاڵه‌ته‌ ڕوو ده‌دات؟
و: به‌گشتى هۆكارى سه‌ره‌كى كه‌میى ده‌ردانى بڕى هۆرمۆنى تێستێسترۆنه‌ به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ بڕى ده‌ردانى ئيسترۆجين. يان بڕى تێستێسترۆن وه‌ك خۆيه‌تى، وه‌لێ ئيسترۆجين زياتر ده‌ردراوه‌ و ئه‌مه‌ش ناهاوسه‌نگیى دروست ده‌كات. وه‌ك ده‌زانين يه‌كێك له‌ فرمانه‌كانى تێستێسترۆن‌ ده‌ركه‌وتنى ڕيش و سمێڵه‌ له‌ نێردا، ئيسترۆجينيش گه‌شه‌كردنى مه‌مكه‌ له‌ مێدا. له‌ بارى سروشتيدا بڕى هۆرمۆنى ئيسترۆجين له‌ نێردا زۆر كه‌مه‌، كاتێ ئه‌م بڕه‌ زياد ده‌كات، يه‌كێك له‌ كاريگه‌رييه‌كانى هه‌ڵئاوسانى مه‌مكه‌ له‌ پياودا.
- هه‌ندێك ده‌رمان، هه‌مان كاريگه‌ریى نه‌رێيان هه‌يه‌، وه‌ك: دژه‌ ئه‌ندرۆجين، كه‌ له‌ كاتى چاره‌سه‌ركردنى هه‌ڵئاوسانى پڕۆستاتدا به‌كار دێ، ده‌رمانى چاره‌سه‌رى ئايدز، دژه‌ دڵه‌ڕاوكێ، ئه‌نتاى بايۆتيك، چاره‌سه‌رى برينى گه‌ده‌، چاره‌سه‌رى كيميايى شێرپه‌نجه‌، چاره‌سه‌رى كێشه‌كانى دڵ.
- خواردنه‌وه‌ كهولى و گازييه‌كان، مادده‌ى بێهۆشكه‌رى وه‌ك ماريوانا و هيرۆيين.
- هه‌ندێ حاڵه‌تى كه‌موكوڕى له‌ ده‌ردانى ژێرمێشكه‌ ڕژێنه‌كاندا، يان بوونى كۆنيشانه‌ى كلينفلتر، كه‌ ناهاوسه‌نگیى له‌ ده‌ردانى ئيسترۆجيندا دروست ده‌كه‌ن.
- كۆبوونه‌وه‌ى چه‌ورى له‌ ناوچه‌ى سنگدا.
- بوونى كێشه‌ له‌ گورچيله‌كاندا.
- بوونى وه‌ره‌م له‌ گونه‌كان و ژێرمێشكه‌ ڕژێندا، كه‌ ديسانه‌وه‌ ناهاوسه‌نگى له‌ ده‌ردانى هۆرمۆنه‌كاندا دروست ده‌كه‌ن.
- زيادبوونى چالاكیى ڕژێنى ده‌ره‌قى، كه‌ هۆرمۆنى سيرۆكسين به‌ بڕى زۆر ده‌رده‌درێ.
- بوونى كێشه‌ له‌ جگه‌ردا، هه‌روه‌ها ئه‌و ده‌رمانانه‌ى بۆ چاره‌سه‌ریى كێشه‌كانى جگه‌ر به‌كار دێن.
- به‌دخۆراكى و برسێتیى زۆر، يان له‌و‌ بارانه‌دا، كه‌ ئه‌و پياوه‌ ده‌يه‌وێ له‌ ڕێى كه‌مكردنه‌وه‌ى خواردنه‌وه‌ كێش دابه‌زێنێ، بڕى ده‌ردانى هۆرمۆنى تێستێسترۆن كه‌م ده‌كات، وه‌لێ ئيسترۆجين وه‌ك خۆى ده‌مێنێته‌وه‌، كاتێ كه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر خواردنى ته‌واو يان سروشتى، مه‌مكه‌كان گه‌وره‌ ده‌بن.
- هه‌ندێ گژوگياى سروشتى، كه‌ له‌ دروستكردنى شامپۆ و سابوون و كرێمى ڕيشتاشيندا به‌كار دێن، ده‌شێ له‌ هه‌ندێ كه‌سدا هه‌مان حاڵه‌ت دروست بكه‌ن.

پ: ئايا هيچ مه‌ترسييه‌كى هه‌يه‌؟
و: به‌گشتى هيچ كێشه‌يه‌كى ته‌ندروستیى مه‌ترسيدارى نييه‌. وه‌لێ هه‌ندێ جار ئازار دروست ده‌كات، هاوكات ئه‌و هه‌رزه‌كاره‌، يان ئه‌و پياوه‌ى تووشى ئه‌م حاڵه‌ته‌ ده‌بێت، هه‌ست به‌ جۆرێ له‌ شه‌رمه‌نده‌يى و ته‌ريقبوونه‌وه‌ ده‌كات، له‌وه‌ى كه‌ مه‌مكى هه‌يه‌، ده‌شێ هه‌رزه‌كار له‌ ڕووى ده‌روونيیه‌وه‌ متمانه‌ى به‌ خۆى له‌ق ببێت.
له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا درێژەكێشانى له‌ قۆناغى هه‌رزه‌كاريدا بۆ دوو ساڵ زياتر، پێوسته‌ پشتگوێ نه‌خرێت. هه‌روه‌ها له‌ حاڵه‌تى چوون به‌ته‌مه‌نيشدا، هه‌ر پێويسته‌ ئه‌و پياوه‌ سه‌ردانى پزيشك بكات بۆ دڵنيابوون له‌وه‌ى كه‌ هيچ كێشه‌يه‌كه‌ى ته‌ندروستى له‌ ئه‌ندامێكى ديكه‌ى جه‌سته‌يدا نييه‌.

پ: چۆن خۆم بپارێزم له‌وه‌ى تووشى ئه‌م حاڵه‌ته‌ نه‌بم؟
و: ئه‌م حاڵه‌ته‌ نه‌خۆشييه‌كى درم و گواستراوە نييه‌ كه‌ بڵاو ببێته‌وه‌، هه‌روه‌ها په‌يوه‌ندیى به‌ جۆرێكى خۆراكيشه‌وه‌ نييه‌ تا به‌ نه‌خواردنى پارێزراو بيت له‌ تووشبوون. وه‌لێ په‌يوه‌ندیى به‌ ته‌ندروستیى گشتى و سيستمى خۆراكى و ژيانى ڕۆژانه‌وه‌ هه‌يه‌. ئه‌و كه‌سانه‌ى كێشى زياده‌يان هه‌يه‌، ده‌شێ چه‌ورى له‌ به‌شى سه‌ره‌وه‌ى جه‌سته‌یاندا كۆ ببێته‌وه‌ و ئه‌م ڕووخساره‌ نه‌خوازراوه‌ش به‌ ناوچه‌ى سنگ ببه‌خشێ. هه‌روه‌ها جۆرێ له‌ په‌يوه‌ندى له‌نێوان هه‌ڵئاوسانى مه‌مك له‌ پياودا و تووشبوون به‌ هه‌ندێ نه‌خۆشییەوە هه‌يه‌، له‌و نه‌خۆشيانه‌ وه‌ك: نه‌خۆشیى شه‌كره‌، دڵ، به‌رزى په‌ستانى خوێن و جگه‌ر.

پ: ئه‌ى چاره‌سه‌رى هه‌يه‌؟
و: بێ گومان. پێش هه‌موو شتێ له‌م حاڵه‌ته‌دا وا باشه‌ سه‌ردانى پزيشك بكه‌يت، بۆ ئه‌وه‌ى پشكنينى گشتيت بۆ ئه‌نجام بدات، كاتێ كه‌ دڵنيا ده‌بيت له‌وه‌ى، كه‌ هيچ كێشه‌يه‌كى ته‌ندروستیى مه‌ترسيدار په‌يوه‌ست نييه‌ به‌ گه‌ره‌بوونى سنگه‌وه‌، ئه‌وكاته‌ په‌يڕه‌وى سيستمێكى خۆراكیى ته‌ندروست بكه‌، به‌م شێوه‌يه‌: دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ خواردنى چه‌ورى و خواردنى خێرا، چونكه‌ بڕى تێستێسترۆن كه‌م ده‌كه‌نه‌وه‌، دووركه‌وتنه‌وه‌ له‌ خواردنه‌وه كهوولى و گازييه‌كانى وه‌ك بيره‌ و ساردى، هه‌ندێ سه‌رچاوه‌ ده‌ڵێن، كه‌ خواردنى زۆرى دانه‌وێڵه‌كان (وه‌ك نان) ده‌بێته‌ هۆى زيادبوونى ده‌ردانى بڕى ئيسترۆجين، له‌به‌ر ئه‌وه‌ هه‌وڵ بده‌ سه‌رچاوه‌ خۆراكييه‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانى ديكه‌ بۆ سيستمى خۆراكیى ڕۆژانه‌ت زياد بكه‌يت، وه‌ك گوێز و باده‌م، زه‌يتى زه‌يتوون، ئه‌ڤۆگادۆ. هه‌روه‌ها خواردنى هێلكه‌ش بڕى تيستێسترۆن زياد ده‌كات، كه‌مكردنه‌وه‌ى مادده‌ كاربۆهێدراتيیه‌كان وه‌ك شه‌كر، برنج، مه‌عكه‌رۆنه‌. ڕاهێنانه‌كانى دڵ له‌ڕێى ڕاكردن له‌سه‌ر ئامێره‌ وه‌رزشييه‌كان ڕۆژانه‌ بۆ ماوه‌ى نيو سه‌عات بۆ سه‌عاتێ، ده‌بێته‌ هۆى سووتاندنى چه‌وریى زياده‌ى له‌ش و ڕێگر ده‌بێت له‌ كۆبوونه‌وه‌ى له‌ ناوچه‌ى سنگدا. هه‌روه‌ها هه‌ندێ وه‌رزشى وه‌ك ياریى بۆكسێن، سه‌وڵلێدان، تۆپى پێ، مه‌له‌، ته‌نانه‌ت ته‌نيا ڕۆيشتن به‌ پێ، هه‌موويان ڕێگر ده‌بن له‌ كۆبوونه‌وه‌ى چه‌وريى زياده‌ له‌ له‌شدا.

پرسياره‌كانتان له‌ ڕێى ئه‌م ئيمه‌يله‌وه‌ وه‌ڵام ده‌درێنه‌وه:
ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی.