بیرەوەرییەكانى كچەکەی ستالین

(3)

سڤێتلانا و جۆزێفی كوڕى له‌ 7/ی نیسان بۆ پێشوازى له‌ سینگ چوونه‌ فڕۆكه‌خانه‌ى (شرێمتایڤۆ). ئه‌و پیاوه‌ى له‌ پلیكانه‌كانى فڕۆكه‌كه‌ ده‌هاته‌ خوارێ ناساغ بوو، به‌ ڕوونى پیرتر له‌ پێشان ده‌كه‌وته‌ به‌رچاو. سڤێتلانا كاتى به‌فیڕۆ نه‌دا. هه‌رچه‌نده‌ ئاپارتمانێكى حكوومى بۆ سینگ دابین كرابوو، به‌ڵام سڤێتلانا پێداگریى كرد پێكه‌وه‌ بچنه‌ ماڵى ئه‌وان. جۆزێف و كایتا، كوڕ و كچه‌كه‌ى سڤێتلانا به‌خێرهاتنى سینگیان كرد. جۆزێف دواتر گوتى: "سینگ پیاوێكى باش، میهره‌بان و رۆشنبیر بوو، هاوڕێیه‌تیى ئه‌و زۆر چێژبه‌خش بوو، له‌سه‌ره‌خۆ و ئۆقره‌گر بوو، ده‌یزانى چۆن به‌ جۆرێك له‌ هه‌ستێكى قۆشمه‌چێتى و ره‌خنه‌گرانه‌ له‌ هه‌موو شتێك بڕوانێ. ئه‌و بۆ ژیان به‌سه‌ربردن هاته‌ لاى ئێمه‌، به‌ لاى من و كاتیاوه‌ ئه‌و وه‌كوو مێردی دایكمان وابوو، ئێمه‌ زۆرمان رێز لێ ده‌گرت، وا پێ ده‌چوو، دایكم دڵخۆش بێ. دواجار سڤێتلانا تامى دڵخۆشییه‌كى راسته‌قینه‌ى چه‌شت، زۆر زۆر دڵخۆش و كه‌یفی كۆك بوو".


دكتۆر (رام مانۆها لاهیا) هاوڕێ هیندییه‌كه‌ى سینگ، په‌رله‌مانتارى هیند و سه‌رۆكى (حزبی سۆشیالیستى هیند) هاته‌وه‌ بیری، كه‌ له‌ مۆسكۆ چووبووه‌ بینینى سینگ. سینگ هه‌رچه‌نده‌ هه‌ناسه‌ته‌نگیى توندی هه‌بوو، هه‌ردوو قاچی ئاوسا بوو و ئازارێكى زۆرى هه‌بوو، به‌هاوڕێیه‌تى دكتۆر لۆهیا چوونه‌ ئوتێلی نیشته‌جێبوونى ئه‌و. ئه‌وان بۆ ماوه‌ى 37 ساڵ په‌یوه‌ندییه‌كى هاوڕێیه‌تیى دێرینیان هه‌بوو. لۆهیا له‌باره‌ى سڤێتلانا هه‌ندێ پرسیارى له‌ سینگ كرد، براجیش سینگ به‌وپه‌ڕى رێز و خۆشه‌ویستییه‌وه‌ باسی له‌ سڤێتلانا كرد و گوتى: ”سڤێتلانا له‌ راده‌به‌ده‌ر ئاگادارى ئه‌وه‌“. براجیش پیاوێكى سه‌رنجڕاكێش و سه‌نگین و له‌سه‌ره‌خۆ بوو و به‌ تامه‌زرۆییه‌وه‌ گوێی بۆ به‌رامبه‌ره‌كه‌ى ده‌گرت، تامه‌زرۆییه‌ك، كه‌ هاودڵى و نیه‌تپاكیى ده‌روونیی ئه‌و بوو بۆ مرۆڤه‌كان. ئه‌و كه‌سێكى سوعبه‌تچی و قۆشمه‌ بوو، تایبه‌تمه‌ندییه‌كى بێ وێنه‌ى له‌ نیگا و له‌نێوچاوه‌كانیدا هه‌بوو، باسكردنى دژوار و ئه‌سته‌مه‌. به‌ڵام هه‌رچیی هه‌بێ ئه‌و تایبه‌تمه‌ندی و نیگا تیژه‌ى، به‌ لاى ژنانه‌وه‌ زۆر سه‌رنجڕاكێش بوو.


د. لاهیا ده‌ڵێ: "كات هێنده‌ خێرا تێده‌په‌ڕى، له‌هیكڕا بینیمان بووه‌ته‌ نیوه‌شه‌و. حه‌زم ده‌كرد بچینه‌ گۆڕه‌پانى سوور و له‌وێ پیاسه‌یه‌ك بكه‌ین، به‌ڵام براجیش گوتى زۆر دره‌نگ كه‌وتووین و سڤێتلانا ئێسته‌ نیگه‌ران بووه‌. تاكسییه‌كمان راگرت و به‌ره‌و ماڵى براجیش (شوقه‌ى سڤێتلانا) چووین. هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ى تاكسییه‌كه‌ بۆ نێو ئه‌و شه‌قامه‌ى ماڵى براجیشی لێ بوو پێچی كرده‌وه‌، سڤێتلانام بینى له‌ نێوه‌ڕاستى شه‌قام، به‌وپه‌ڕى نیگه‌رانییه‌وه‌ له‌ چاوه‌ڕوانیى گه‌ڕانه‌وه‌ى براجیشدا راوه‌ستاوه‌ و ترس له‌ سه‌روسیماى ده‌بارى. هه‌ر كه‌ تاكسییه‌كه‌ رایگرت، منیش دابه‌زیم. هێشتا من و سڤێتلانا پێكدى نه‌ناسێنرابووین، به‌ڵام من هه‌رزوو هه‌وڵم دا ترس و نیگه‌رانییه‌ له‌ راده‌به‌ده‌ره‌كه‌ى سڤێتلانا بۆ دره‌نگ گه‌ڕانه‌وه‌ى براجیش بكه‌مه‌ بابه‌تێك بۆ گاڵته‌یه‌كى دۆستانه‌ و كه‌شه‌ پڕ له‌ نیگه‌رانییه‌كه‌ بڕه‌وێنمه‌وه‌. رووم له‌ سڤێتلانا كرد و لێم پرسی: "واتا ئاوها شێتانه‌ ئه‌و پیاوه‌ت خۆش ده‌وێ"؟.


سڤێتلانا زۆر جدیی وه‌ڵامى دایه‌وه‌:"تۆ باشتر ئاگادارى ئه‌و رووداوانه‌یت، كه‌ به‌رده‌وام روو ده‌ده‌ن.. پێكدادانى ئۆتۆمبێل و شتى له‌و بابه‌ته‌!..".


ده‌متوانى مه‌زه‌نده‌ بكه‌م، مه‌به‌ستى له‌و قسه‌یه‌ چییه‌، به‌ڵام خۆم له‌ گێلی دا و بێ ده‌نگ بووم. دكتۆر لاهیا رۆژى پاشتریش چه‌ند سه‌عاتێكى له‌گه‌ڵ براجیش و سڤێتلانا بووراند و له‌و یه‌كه‌م بینینه‌یدا، ئه‌و گه‌رموگوڕى و یه‌كڕه‌نگى و یه‌كدڵییه‌ى سڤێتلانا واى لێ كرد، به‌و ئافره‌ته‌ سه‌رسام بێت. ئه‌و پاشان له‌ چاوپێكه‌وتنێكیدا له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌نووسێك گوتى: ”من سڤێتلانا به‌ گوڵ ده‌چوێنم، نه‌ك به‌ گوڵى سوور، چونكه‌ گوڵه‌ سووره‌كان زۆر ته‌ڕ و ناسك نین، به‌ڵكوو ئه‌و به‌ گوڵى سپی ده‌چوێنم، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى گوڵى سپی بۆن و به‌رامه‌یه‌كى هێورى هه‌یه‌ و بۆنه‌كه‌ى تیژ نییه‌ هوروژمت بۆ بێنێ و خۆى به‌سه‌رتدا بسه‌پێنێ“. سڤێتلانام وه‌كوو ژنێكى خه‌مبار هاته‌ به‌رچاو، زۆر خه‌مبار. پێم وابێ ژیانى پڕاوپڕ له‌ خه‌م و خه‌فه‌تى، واى لێ كردبوو جوانییه‌كى كپ و ماتى هه‌بێ. به‌درێژایی ئه‌و ماوه‌یه‌ى پێكه‌وه‌ بووین، ته‌نیا بۆ یه‌ك جاریش گوێم لێ نه‌بوو ده‌نگى هه‌ڵبڕێ، یان به‌ ده‌نگى به‌رز قسه‌ بكات. ته‌نیا جارێك گوێم لێی بوو ده‌نگى به‌رز و تووڕه‌ بوو، له‌ هیندستان بوو، كه‌ به‌ ده‌نگێكى تووڕه‌ و ئازارده‌ر هاوارى كرد: "من له‌ سیاسه‌ت بێزارم! من له‌ سیاسه‌ت بێزارم! "ته‌نانه‌ت ڤلادیمێر ردێنس، پوورزاى سڤێتلاناش هه‌مان بۆچوونى هه‌بوو.


هه‌ستى پاك و بێ گزی و فزى، كه‌ سڤێتلانا به‌رامبه‌ر به‌ براجیش، ئه‌و پیاوه‌ زۆر ناساغه‌ هه‌ی بوو، ته‌نیا هۆكارێك بوو، كه‌ بووه‌ مایه‌ى ئه‌وه‌ى ژنێكى جحێڵ، ژیر و پڕ له‌ جۆش و خرۆش بتوانێ رۆحى (تا) داگرتووى ئه‌و هێور بكاته‌وه‌ و به‌شێوه‌یه‌كى زۆر كاریگه‌ر خۆى بۆ ته‌ڕ و وشككردنى پیاوێك ته‌رخان بكات، كه‌ تا كاتى مردنى له‌ ساڵى 1966 به‌ته‌واوى له‌ په‌لوپۆ كه‌وتبوو. شتێكى سه‌رووى هه‌ستى مرۆڤێكى ئاسایی له‌و په‌یوه‌ندییه‌دا هه‌بوو. ئه‌مه‌ خۆشه‌ویستییه‌ك بوو پڕ له‌ دلۆڤانى و میهره‌بانى. ئێسته‌ سڤێتلانا بیرۆكه‌یه‌كى دیكه‌ى هه‌بوو. ئه‌و گه‌یشتبووه‌ بڕیارێكى لێبڕاو، كه‌ ده‌بوو له‌گه‌ڵ (براجیش سینگ) هاوسه‌رگیری بكات. هه‌ڵبه‌ت لێره‌دا پرسیارێك دێته‌ پێشه‌وه‌: سڤێتلانا كه‌ له‌ پێشترێ به‌په‌له‌ بڕیارى هاوسه‌رگیری دابوو و مێردی كردبوو، له‌ هه‌ر سێ جاراندا تووشی شكست ببوو و ئه‌نجامى تفت و تاڵى وه‌رگرتبوو، بۆ ئه‌مجاره‌شیان هه‌مدیسان خه‌ریكه‌ په‌له‌پروزێ له‌ بڕیارێكى دیكه‌ى هاوسه‌رگیری ده‌كات و ده‌یه‌وێ به‌خێرایی و هه‌رچی زووه‌ هاوسه‌رگیری بكاته‌وه‌؟ هاوسه‌رگیری له‌ دید و روانگه‌ى ئه‌و، وه‌ك هه‌میشه‌ كارێكی دڵخواز و غه‌ریزه‌یی بوو، له‌پێناو بنیاتنان و به‌رده‌وامیدان به‌ ژیانێكى داهێنه‌رانه‌ و خۆش، به‌ڵام ئه‌مجاره‌یان هۆكارێكى دیكه‌یشی هاتبووه‌ سه‌رێ، هۆكارێكى زۆر كردارییانه‌. (سینگ) ته‌نیا كاتێك ده‌یتوانى و مافی ئه‌وه‌ى پێ ده‌درا ببێته‌ هاووڵاتییه‌كى سۆڤیه‌تى و هه‌ڕه‌شه‌ و مه‌ترسیی ده‌ركردنى له‌و وڵاته‌ له‌سه‌ر نه‌مێنێ، كه‌ له‌گه‌ڵ ژنێكى سۆڤیه‌تى هاوسه‌رگیری بكات. له‌ سه‌ره‌تادا ئامانجى سڤێتلانا ئه‌وه‌ بوو، كه‌ هه‌ردووكیان (ئه‌و و سینگ) خه‌ونى گه‌شتكردن به‌ ئه‌وروپا بكه‌نه‌ راستى، به‌ڵام هه‌نووكه‌ بیرۆكه‌ى هاوسه‌رگیریكردن له‌گه‌ڵ (سینگ) لایه‌ن و ره‌هه‌ندی فریاكه‌وتن و به‌هاناوه‌چوونیشی به‌خۆوه‌ گرتبوو. سینگ زۆر ناساغ بوو، سڤێتلانا وایده‌زانى ئه‌گه‌ر ئه‌وان بچن بۆ هیندستان، ئه‌و وڵاته‌ى كه‌ سینگ هۆگرى كه‌شوهه‌واكه‌ى بوو، ده‌یتوانى له‌ مردن رزگارى بكات، به‌ڵام سینگ به‌وه‌ رازى نه‌ده‌بوو بێ سڤێتلانا بگه‌ڕێته‌وه‌ وڵاته‌كه‌ى و سڤێتلاناش بۆ هاوڕێیه‌تیكردنى سینگ له‌ گه‌ڕانه‌وه‌یدا بۆ هیندستان، ده‌بوو ببێته‌ هاوسه‌رى ئه‌و.