گورگه‌كه‌ى دوێنێ هه‌ڕه‌تى ته‌مه‌نى ئاینده‌شمانى خوارد

مەلا بۆ دامەزراندن شەهادەی هێنا

وه‌ك له‌پێشدا باسم كرد، میلله‌تى كورد له‌ ئه‌نجامى شه‌ڕ و كێشه‌ و ململانێ و كۆده‌تا سه‌ربازییه‌كان و گۆڕنكارییه‌كان و نادادپه‌روه‌ریى ڕژێمه‌كان و ترس و ڕارایى و كوشتار و گرتن و ڕاوه‌دوونان و گوشار و شه‌ڕه‌كان، وه‌ك ئیسفه‌نج ته‌ڕاتیى گه‌نجییه‌تیى ئێمه‌ى هه‌ڵمژیوه‌، مرۆڤـ بۆ ئه‌وه‌ دروست نه‌بووه‌ به‌و شێوه‌یه‌ بژى، ژیان به‌خێرایی ده‌ڕوات و به‌دوایدا ڕاده‌كه‌ین و نایگه‌ینێ، چ له‌ كه‌مانێك بكه‌م ته‌له‌كانى پسابێ، (واین دایه‌ر) ده‌ڵێت: (ڕابردوو له‌ ده‌ست هه‌موومان ده‌رچووه‌، ئاینده‌ش به‌ڵێنى پێمان داوه‌، هه‌موومان له‌م چركه‌ ساته‌دا ده‌ژین). - ته‌مه‌نم هه‌شت ساڵان بوو، له‌ به‌ره‌به‌یانییه‌كى زوو له‌ناو ماڵى ئێمه‌دا بووه‌ ژاوه‌ژاو و چپه‌ چپ، چى بووه‌؟ باوكم و برا گه‌وره‌كه‌م و مامم كه‌ له‌ یه‌ك خانوودا ده‌ژیان، به‌ ده‌نگ هاتن و هه‌ڵسن هه‌ڵسن قه‌وما، هه‌موومان به‌ چاوى خه‌واڵووه‌وه‌، چى بووه؟ باوكم گوتى بێده‌نگ بن، وا به‌یانى ژماره‌ (1) ده‌خوێنێته‌وه‌، ئینقلاب كراوه‌، واته‌ شۆڕشى 14/ى گەلاوێژی 1958، ئه‌وكات له‌ ڕادیۆ خوێندرایه‌وه‌، چونكه‌ ته‌له‌ڤزیۆن و ئامێرى ئه‌لكترۆنیات و ئه‌و جۆره‌ شتانه‌ نه‌بوون، دواتر به‌یاننامه‌كه‌ لایه‌ن عەبدولسەلام عارف ده‌خوێندرایه‌وه‌ و چه‌ند جاریش دووپات ده‌كرایه‌وه‌، جا شۆڕش یان كۆده‌تایه‌كى سه‌ربازیى به‌سه‌ر ده‌سه‌ڵاتداریه‌تیى مه‌له‌كى و پادشایی، به‌ سه‌رۆكایه‌تیى زه‌عیم عەبدولكەریم قاسم ئه‌نجام درا و سه‌ركه‌وت، سه‌رده‌مى كۆماریى (جمهورى) ڕاگه‌یاندرا، ڕۆژى یه‌كه‌م، سه‌ره‌تا بۆ ماوه‌ى ڕۆژ و شه‌وێك قه‌ده‌غه‌ى هاتوچۆ ڕاگه‌یاندرا (منع التجول) ئیتر پاش لابردنى (منع التجول) جەماوه‌رێكى زۆرى هه‌ولێر ڕژانه‌ سه‌ر جاده‌كان و به‌تایبه‌تى له‌ گۆڕه‌پانى پێش موته‌سه‌ریفییه‌، كه‌ به‌رامبه‌ر پارێزگاى ئێستا بوو، چه‌ند ڕۆژێك ده‌هۆڵ ده‌كوترا و فیقه‌ى زوڕنا نه‌ده‌پسایه‌وه‌ و ئاهه‌نگ و شایى و خۆشییه‌ك هه‌بوو، زیاتر چینى كرێكار و جووتیار و پیشه‌كاران و زۆربه‌ى جه‌ماوه‌ر پێی دڵخۆش بوون، ته‌نیا چینى ده‌ره‌بگ و خواپێداوه‌كان نه‌بێ، كه‌ سیاسه‌تى تازه‌ى كۆمارى له‌ به‌رژه‌وه‌ندیى ئه‌واندا نه‌بوو و تیایدا زه‌رمه‌ند و ڕیسوا ده‌بوون، ئه‌وكات حزبى شیوعى ڕۆڵى سه‌ره‌كیى هه‌بوو له‌ جموجۆل و ئاهه‌نگێڕان، به‌نده‌ به‌و پێییه‌ى كه‌ ماڵه‌كه‌مان له‌ گۆڕپانى ئاهه‌نگه‌كان نزیك بوو و ته‌مه‌نه‌كه‌شم وا بوو به‌رده‌وام له‌نێو ئاپۆڕه‌ى ئاهه‌نگه‌كاندا بووم، بێ ئه‌وه‌ى هیچیش له‌باره‌ى سیاسه‌ته‌وه‌ بزانم، ئیتر دواى ئه‌و شۆڕشه‌ خه‌ڵكى هه‌ستیان به‌ ئارامى و سه‌رفرازییه‌ك ده‌كرد، به‌تایبه‌تى دواى ئه‌وه‌ى چه‌ند گۆڕانكارییه‌ك و مژده‌ى خۆش ڕاده‌گه‌یاندرا، بۆ به‌رژه‌وه‌ندیى زۆربه‌ى چین و توێژه‌ هه‌ژار و چه‌وساوه‌كان بوو، كه‌ تیایدا سوودمه‌ند ده‌بوون (ئه‌وه‌ى له‌ یادم ماوه‌ و بینیوومه‌):


1 - گۆڕه‌پانێك به‌ ناوى فولكه‌ى زەعیم، كه‌ په‌یكه‌رى زەعیم (عەبدولكەریم قاسم)ى لێ داندرا، له‌و شوێنه‌ كه‌ بووە به‌ پرد له‌ نزیك سه‌ندیكاى ئه‌ندازیارانى ئێستا، زۆر هه‌ن ئێستایش بۆ ناونیشان ده‌ڵێن، فلان شوێن له‌نزیك فولكه‌ى زه‌عیمه‌.


2 -له‌ گۆڕه‌پانێكدا، ئه‌و فولكه‌یه‌ى ئێستا به‌رامبه‌ر به‌ هۆتێلى شیڕاتۆنه‌ له‌ هه‌ولێر، نافووڕه‌یه‌ك دروست كرا، كه‌ به‌ (ئاوى كه‌سک و سۆر) ناوى ڕۆیشتبوو، له‌به‌ر ئه‌وه‌ى خه‌ڵكى ئه‌و شاره‌، به‌تایبه‌تى له‌ شه‌وانى هاوینان پۆل پۆل به‌ ژن و منداڵ و خاووخێزانه‌كان، به‌ گه‌وره‌ و بچووك له‌ده‌ورى ئه‌و نافووڕەیه‌ كۆ ده‌بوونه‌وه‌ و پێیان جوان بوو، ئاوه‌كە ڕه‌نگاو ڕه‌نگ ده‌بوو و ڕووه‌ و ئاسمان به‌رز و نه‌وى ده‌بووەوه‌، زۆربه‌ى خه‌ڵكه‌كه‌ ساده‌ و هه‌ژار و ساكار بوون، بۆ نموونه‌، ئێستایش وه‌ك ئاماژه‌ و ناونیشان، نه‌وه‌ى ئه‌وسا كه‌ ده‌ڵێن هۆڵى میدیا له‌ كوێیه‌؟ پێت ده‌ڵێن له‌نزیك ئاوى كه‌سك و سۆرى جارانه‌.


3- هه‌ر له‌دواى شۆڕشى 14/ى گه‌لاوێژدا، خه‌سته‌خانه‌ى كۆمارى (جمهورى) دروست كرا، كه‌ پێشتـر له‌ هه‌ولێر یه‌ك خه‌سته‌خانه‌ى بچووكى چه‌ند قه‌رەوێله‌یی هه‌بوو، به‌رامبه‌ر سینه‌ما سه‌ڵاحەدین، كه‌ ئێستا ئه‌و سینه‌مایه‌ رووخاوه‌ و نه‌ماوه‌.


4 - یاساى چاكسازیى كشتوكاڵى ده‌ركرا، كه‌ زه‌وى و زار به‌سه‌ر جووتیاران دابه‌ش كرا و به‌و باره‌دا كه‌وته‌وه‌ ئاغا و خاوه‌ن موڵك و ده‌ربه‌گه‌كان تیایدا له‌ زه‌وى و زاره‌كانیان بێبه‌ش كران و یه‌كسانییه‌ك ڕه‌خسا.


5- به‌یاننامه‌ى لێبوردن بۆ گیراوه‌ سیاسییه‌كان ده‌رچوو، ئه‌وانه‌ى له‌ سه‌رده‌مى پادشایه‌تى حوكم درابوون، له‌ زمانى باوكمه‌وه‌ ده‌مبیست كه‌ (شێخ ئه‌حمه‌دى بارزانى) یه‌كێك بووه‌ له‌وانه‌ى له‌ به‌ندیخانه‌ ئازاد كراوه‌ و خه‌ڵك پێى دڵخۆش بوونه‌ و جه‌ماوه‌رێكى زۆر پێشوازییان لێ كردووه‌، هه‌روه‌ها خه‌ڵك و كورده‌وارى زۆر كه‌یف خۆش بوونه‌ به‌ گه‌ڕانه‌وه‌ى خوالێخۆشبوو مه‌لا مسته‌فاى بارزانى و هاوه‌ڵه‌كانى له‌ ڕووسیاوه‌ بۆ كوردستان و له‌ لایه‌ن هه‌موو چین و تویژ و جه‌ماوه‌ره‌وه‌ پێشوازیى گه‌رمى لێ كراوه‌.


6 - له‌ یادمه‌ هه‌ر له‌و ساڵه‌دا 1958، دواى شۆڕشى 14/ى گەلاوێژ، جه‌ماوه‌رێكى زۆرى هه‌ولێر روویان له‌ یاریگاى هه‌ولێر كرد، كه‌ كۆپته‌رێك له‌و یاریگایه‌ نیشته‌وه‌ و دواتر زانیمان كه‌ ( عەبدولسەلام عارف) هاتووه‌ و له‌و یاریگایه‌ وتارێكى بۆ جه‌ماوه‌رى ئاماده‌بوو خوێندووەته‌وه‌، دواتر كاتێ عەبدولسەلام عارف گه‌یشته‌ به‌ر ده‌رگاى م‌زگه‌وتى گه‌وره‌ى ناو بازاڕ، من له‌وێ له‌نێو ئاپۆڕه‌ى خه‌ڵكه‌كه‌ وه‌ستابووم و به‌ چاوى خۆم بینیم چۆن عەبدولسەلام به‌سه‌ر په‌یژه‌كان كه‌وت و كۆمه‌ڵێك له‌ كه‌سایه‌تییه‌كان و كاربه‌ده‌ستانى حوكمه‌ت و كه‌سه‌ دیاره‌كانى هه‌ولێر پێشوازییان لێ كرد، له‌وانه‌ى كه‌ ده‌مناسى له‌پێشوازیدا بوون، خوالێخۆشبوو قازى ڕه‌شاد موفتى، جه‌ماوه‌ریش به‌ ناوى برایه‌تیى كورد و عه‌ره‌به‌وه‌ هوتافیان ده‌كێشا.


7- هه‌روه‌ها له‌ ده‌ستكه‌وتاكانى شۆڕشى 14/ى گەلاوێژ، مه‌لایه‌كان، كه‌ له‌ مزگه‌وته‌كان شه‌هاده‌ى دوازده‌ علمى ئایینییان وه‌ده‌ست هێنابوو، بڕیاریان بۆ ده‌رچوو و بوون به‌ مامۆستاى ئایینى له‌ قوتابخانه‌كان وانه‌ى ئایینى و قواعیدى عه‌ره‌بى بڵێنه‌وه‌، هاوتاى مامۆستایانى ده‌رچووى دارولمەعلمین و په‌یمانگا و كۆلێژه‌كان، به‌پێى ئاستى زاناییان، كه‌ هه‌ندێكیان له‌ زانكۆى ئه‌زهه‌ر له‌ قاهیره‌ ــ مسڕ بڕوانامەیان وه‌ده‌ست هێنابوو.


ئه‌م بڕیاره‌ش مه‌به‌ستێكى له‌پشت بوو، كه‌ وڵات زیاتر به‌ره‌و عەلمانییه‌ت به‌رن. ئه‌مه‌ نوكته‌یه‌كى بیر هێنامه‌وه‌ (له‌ خۆیه‌تیى په‌روه‌رده‌ى هه‌ولێر، دواى ئه‌وه‌ى مه‌لایه‌ك ده‌چێته‌ لاى فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ى بۆ ته‌واوكردنى مامه‌ڵه‌ى دامه‌زراندنى، فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ دۆسێكه‌ى ته‌ماشا ده‌كات و پێى ده‌ڵێت، هه‌مووى ته‌واوه‌ ته‌نیا شه‌هاده‌ بێنى، مه‌لاكه‌ش ده‌ڵێت (اشهد ان لا اله‌ الا الله‌ و اشهد ان محمدا رسول الله‌) فه‌رمانبه‌ره‌كه‌ پێده‌كه‌نێ و ده‌ڵێت مامۆستا من شه‌هاده‌ى بڕوانامه‌ى ئایینییم دەوێ، خۆ كافر ئیسلام ناكه‌م.