ئازاد جوندیانی..

پیاوی نێوان لاپه‌ڕه‌کان و کامێلیۆنه‌کانی کۆمه‌ڵگای کوردی

هه‌میشه دانیشتن له‌گه‌ڵ ئه‌و سیاسییانه‌دا خۆشه که ڕۆشنبیرن، که ئاره‌زووی بیرکردنه‌وه‌یان هه‌یه، که ده‌توانن قسه‌ له‌سه‌ر ئه‌ده‌ب و هونه‌ر بکه‌ن، که ده‌توانن قسه‌ له‌سه‌ر فه‌لسه‌فه بکه‌ن. بۆ من خۆشتره ئه‌گه‌ر بێتو نه‌ک بەتەنیا سیاسییه‌ک، به‌ڵکوو هه‌ر تاکێکی تر که دیده‌نیی ده‌که‌م، ئاره‌زووی گفتوگۆی له‌سه‌ر زانستی ده‌روونناسی، کۆمه‌ڵناسی و مێشک هه‌بێت. هه‌ندێک نووسه‌ری کورد، که خاوه‌نی توندوتیژییه‌کی بێ سنوورن چ له گفتوگۆ و چ له نووسییندا، پێیان وایه، که ئه‌ده‌ب و هونه‌ر دونیای نه‌زانه‌کانه، من پێم وایه ئه‌م جۆره نووسه‌رانه، که ڕاستی تەنیا له یه‌ک دیوه‌وه ده‌بینن، وه‌ک ئه‌وه‌ی له‌به‌رده‌م دیوارێکی پان و به‌ریندا ڕاوه‌ستابن و پێیان وابێت، که ڕاستی تەنیا ڕووی ئه‌و دیواره‌یه که ده‌یبینن، ئیدی ئه‌وه‌ی له‌پشت دیواره‌که‌وه هه‌یه، بۆ ئه‌وان ئیلیزیۆنێکه.


ئازاد جوندیانی پیاوێکی جوانه، پیاوێکه دانیشتن له‌گه‌ڵیدا خۆشه، چونکه ده‌زانێت چۆن بتدوێنێت، خاوه‌نی باکگراوندێکی ڕۆشنبیرییه، که ئاره‌زووی گفتوگۆکردنت هه‌بێت له‌گه‌ڵیدا، پیاوی نێوان لاپه‌ڕه‌کانه، خوێنه‌ره، ڕۆشنبیره، جیاواز له سیاسییه‌کانی تری ناو یه‌کێتی، که ده‌گمه‌‌نیان هاوشێوه‌ی ئازاد جوندیانین. کاک ڕه‌هبه‌ری سه‌ید ئیبراهیم، یه‌کێکه له‌و سیاسییانه‌ی یه‌کێتی، که دانیشتن له‌گه‌ڵیدا خۆشه، تامه‌زرۆی خوێندنه‌وه و بیرکردنه‌وه‌یه، حه‌ز به ژیان له ئاشتی و ئاوه‌دانی و به‌خته‌وه‌ری بۆ هه‌مووان ده‌کات.


من ئازاد جوندیانیم له ساڵی ٢٠١٠دا ناسی، نزیکه‌ی یه‌ک هه‌فته میوانی ئه‌و بووم، به‌ڵام سه‌رقاڵیی ئه‌و به‌هۆی پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌وه، به‌تایبه‌ت له‌و کاته‌دا، که ده‌توانم بڵێم یه‌کێتیی نیشتمانی وه‌ک باڵنده‌یه‌ک هه‌ردوو باڵی لەبندا قرتێنرابوو، ڕێگای نه‌دا، که زیاتر لێک نزیک ببینه‌وه. من ده‌زانم، که ئازاد جوندیانی له‌دوای ڕاپه‌ڕینه‌وه هه‌تاوه‌کوو ڕاوه‌ستانی، سیاسییه‌کی کارکه‌ری ناو یه‌کێتیی نیشتمانی بووه. یه‌کێتیی نیشتیمانی قه‌رزداری ئازاد جوندیانییه له به‌رهه‌مهێنانی (کوردستانی نوێ)دا، ده‌شێت خوێنه‌ری (کوردستانی نوێ) و ئه‌ندامانی یه‌کێتی، (کوردستانی نوێ) به به‌رهه‌می جه‌لال تاڵه‌بانی بزانن، به‌ڵام ڕاستیی ڕاسته‌قینه ئازاد جوندیانییه. ده‌شێت من نه‌مدیبێت یان نه‌مخوێندبێته‌وه، به‌ڵام من خۆم هه‌تا ئێستا نه‌مدیوه باس له ڕۆڵی ئازاد جوندیانی له به‌رهه‌مهێنانی (کوردستانی نوێ)دا کرابێت، به‌ڵام هێشتا (کوردستانی نوێ) شانسی گه‌وره‌ی له‌به‌ر‌ده‌مدایه، که له ئاینده‌دا ئه‌م کاره بکه‌ن.


ئازاد جوندیانی نه‌ک به‌تەنیا هه‌وڵی ڕاگرتنی باڵانسی چۆنیه‌تیی (گفتوگۆکردنی باش)ی له‌ناو یه‌کێتیی نیشتمانیدا ده‌دا، به‌ڵکوو پردی په‌یوه‌ندیی نێوان هاووڵاتییان و یه‌کێتییش بوو، پردی په‌یوه‌ندیی نێوان ڕۆشنبیران و یه‌کێتییش بوو، له‌پێش هه‌موویانه‌وه ڕه‌هه‌ندییه‌کان. یه‌که‌‌م بانگهێشتی ڕه‌هه‌ندییه‌کان بۆ لای مام جه‌لال له قه‌ڵاچوالان له‌سه‌ر ده‌ستی ئازاد جوندیانی ڕووی دا.


به‌ڵام یه‌کێتیی نیشتمانی دایکێکی قه‌له‌ڕه‌شه، هه‌ر هێنده‌ی له کوولانه‌که‌ی که‌وتیته خواره‌وه، ئیدی وه‌ک ئه‌وه وه‌هایه، که نه‌بووبێتیت.


خودی یه‌کێتی و گۆڕان ئه‌م هه‌موو ڕق و کینه و دوژمنایه‌تییه‌یان له‌پێناو ده‌سته‌ڵات و سه‌رمایه‌دا نایه‌وه و پاشانیش وه‌ک ئه‌وه‌ی هیچ ڕووی نه‌دابێت مامه‌ڵه‌یان لەگەڵ یه‌کتردا ده‌کرد. ئێستاش به ساڵێک دوای مه‌رگی نه‌وشیروان مسته‌فا، دیسانه‌وه دوژمنی سه‌رسه‌ختی یه‌کترین. به وازهێنانی ئازاد جوندیانی له یه‌کێتی، خێرا یه‌کێتی که‌وته هێرشکردنه سه‌ر ئازاد جوندیانی و به ماتۆڕی هه‌ڵسوڕاندنی نانه‌وه‌ی ئاژاوه ناساندیان، بۆ من ئازاد جوندیانی یه‌کێکه له پیاوه جوانه‌کانی یه‌کێتی، پیاوی نێوان لاپه‌ڕه‌کان، که مام جه‌لال قه‌رزداریه‌تی.



چه‌ند به‌خته‌وه‌رم به‌وه‌ی که ده‌بینم ئازاد جوندیانی به‌ده‌ر له‌وه‌ی پیاوی ناو لاپه‌ڕه‌کانه، پیاوی ئازادییشه، پیاوی سه‌ربه‌خۆیی کوردستانه. سیاسییه‌ عه‌ره‌به‌کانی به‌غدا ئه‌و سیاسییه کوردانه و هاووڵاتییانه‌یان خۆشناوێت که پیاوی سه‌ربه‌خۆیین. ئازاد جوندیانی ڕێزێکی زۆری له من گرتووه، کاک ئاریی براشی بە هه‌مان شێوه، جێگای مه‌خابنه، ده‌بینم و ده‌بیستم، که به‌ر هێرشی ڕه‌قی خه‌ڵکانی بێویژدان که‌وتووه. خه‌ڵکانێک، که کەراکته‌ری کامێلیۆنیان هه‌یه.


دیاره من چه‌مکێکم به کوردی بۆ نه‌دۆزرایه‌وه، که واتای ئاژه‌ڵی کامێلیۆن بدات به ده‌سته‌وه بۆ من، هه‌ر بۆیه بەناچاری کامێلیۆنم وه‌ک خۆی به‌کار هێنا، که له زۆرینه‌ی وڵاتانی ئه‌وروپا، ئه‌مێریکا، ئاوسترالیادا وه‌ک یه‌ک به‌کار دێت، تاکه جیاوازیی تێیاندا له ده‌ربڕینێکی فێنۆلۆگیدایه و هیچی تر. ئه‌وه‌ی من له زمانی کوردییدا ده‌یناسم بریتییه له مارمێلکه و قۆری، که کامێلیۆن هیچیان نییه. کامێلیۆن سه‌ر به خێزانی لێگوانه، که له زانستی ده‌روونناسییدا به‌تایبه‌ت ده‌روونناسیی کۆمه‌ڵ قسه‌ی زۆر له‌سه‌ر ده‌کرێت. هه‌ر بۆیه هه‌ندێک که‌سایه‌تی له کۆمه‌ڵدا به که‌سایه‌تیی کامێلیۆن پێناس ده‌کرێن، که کۆمه‌ڵگای کوردی یه‌کێکه له نیشتمانه ده‌وڵه‌مه‌نده‌کان له که‌سایه‌تیی کامێلیۆندا.


له چه‌ند هه‌فته‌ی ڕابوورددا قسه‌م زۆر له‌سه‌ر هه‌ست کرد، لێره‌دا قسه‌ له‌سه‌ر هه‌سته‌کانی که‌سایه‌تیی کامێلیۆن ده‌که‌م، که‌سایه‌تییه‌ک، که ته‌واوی هه‌سته‌کانی به‌رهه‌م هێنراوه، وه‌ک ئه‌وه‌ی ئه‌م که‌سایه‌تییه ماشێنی به‌رهه‌مهێنانی هه‌موو جۆره هه‌ستێک بێت، به ‌شێوه‌یه‌ک، که کۆماندۆیانه بتوانێت، بگری، ڕووخسارێکی خه‌مبار پیشان بدات، وا ده‌ری بخات، که تێت ده‌گات و له‌گه‌ڵ هه‌سته‌کانی تۆدایه، له‌گه‌ڵتدا بتوانێت قاقا پێبکه‌نێت و دڵخۆش بێت به ڕووداوێک، دیارده‌یه‌ک یان هه‌ر شتێک که بابه‌تی نێوانتان بێت، به‌ڵام له ڕاستیی ڕووتی ڕاسته‌قینه‌دا، خاوه‌نی هیچ کام له‌م هه‌ستانه نه‌بێت و به‌تاڵ بێت له‌و هه‌سته‌ی، که پیشانی تۆی ده‌دات.


ته‌نانه‌ت خودی ئه‌کته‌رێک توانای نمایشکردنی چه‌نده‌ها جۆر هه‌ستی هه‌یه به‌بێ ئه‌وه‌ی خاوه‌نی هیچ کام له‌م هه‌ستانه‌ بێت، به‌ڵام که‌سی بینه‌ر به ته‌ماشاکردنی ڕۆڵی ئه‌کته‌رێک بتوانێت به قوڵپ بگری، بتوانێت تووڕه ‌بێت له مامه‌ڵه‌کانی ئه‌کته‌رێک، چونکه بینه‌رێکی ئاوها خاوه‌نی ئیمپاتییه‌کی قووڵه، که ده‌توانێت هه‌ست به هه‌موو ئه‌و غه‌درانه بکات، که له ئه‌کته‌رێک له فیلمێکدا ده‌کرێت، ده‌توانێت هه‌ست به هه‌موو غه‌دره‌کانی ئه‌کته‌رێک بکات، که له که‌سێکی تری ده‌کات ...هتد.


له ژیانی ڕیاڵدا، کێشه ئه‌وه‌یه که چۆن بتوانین بزانین هه‌ستی که‌سێک هه‌ستێکی به‌رهه‌مهێنراوه و به‌ هیچ شێوه‌یه‌ک هه‌ستێکی ڕاست نییه؟ چۆن بتوانین ئاگامان له خۆمان بێت، که که‌سایه‌تییه‌کی وه‌ها، که له زانستی ده‌روونناسیی کۆمه‌ڵدا به که‌سایه‌تیی کامێلیۆن ده‌ناسرێت، مانیپولیره‌مان نه‌کات؟ بۆ نموونه ته‌واوی گریان و خه‌م و به‌ڵێنی سیاسییه‌کان، یاخود ده‌رکه‌وتنی که‌سایه‌تییه‌کی تر که هه‌سته‌کانی پراکتیزه ناکات، بۆ نموونه کاتێک شاعیرێک شیعر بۆ نیشتمان ده‌ڵێت و به‌ڵام ئاماده نییه به‌رگری له نیشتمان بکات، کاتێک شیعر بۆ ژن ده‌نووسێت و به‌ڵام توانای په‌سه‌ندکردنی ژنی نییه، شیعر بۆ ئازادی ده‌نووسێت و که‌چی ژنه‌که‌ی خۆی و منداڵه‌کانی دیلن، دیلی ده‌ستی یاسا سه‌پێنراوه‌کانی ئه‌و ...هتد.


هه‌ندێک له سیاسییه‌کانی یه‌کێتی، له پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردندا ده‌یانگوت، ئێمه زۆر هێمنانه ده‌چینه کێبرکێی هه‌ڵبژاردنه‌وه‌ و هیچ که‌س و لایه‌نێک به‌وه نابینین که به‌رامبه‌رمان بوه‌ستێته‌وه. ئا لێره‌دا ئه‌و سیاسییانه‌ی یه‌کێتی، که پێش هه‌ڵبژاردن ده‌ست پێ بکات، دڵنیا بوون له بردنه‌وه‌یان، دڵنیابوون له سه‌رکه‌وتنیان له هه‌ڵبژاردندا، له‌دوای هه‌ڵبژاردنیش گوتیان، که ئاو چووەوه سه‌ر جۆگه‌له‌ی خۆی.


(پێشمه‌رگه‌)یه‌ک، دێرین بێت یان نه‌خێر، ده‌ڵێ هه‌موو ژیانم بۆ ئازادیی کوردستان خه‌رج کردووه و به‌ڵام نازانێت ئازادی چییه، هه‌ر بۆیه ئاماده‌یه نه‌ک شارێکی وه‌کوو که‌رکووک بکاته ده‌ستی دوژمنه‌وه، به‌ڵکوو هه‌موو کوردستان. به هه‌زاران دێنه ئه‌وروپا و ده‌ڵێن، ده‌مانه‌وێت ژیانێک له ئازادی و به‌ختیاری و ڕاستییدا بژین، که‌چی نه خۆی ئازاده و نه ڕێگاش ده‌دات ژن و منداڵی ئازاد بن، نه خۆی ڕاستگۆیه و نه ده‌شهێڵێت ژن و منداڵی ڕاستگۆ بن، هه‌ر بۆیه له لێشاوی هاوینی ساڵی ٢٠١٥ەی هه‌ڵهاتوواندا به هه‌زاران کوردی باشوور، که‌یسی په‌نابه‌رییان وه‌ک هه‌ڵهاتووانی ئه‌فغانستانه، وه‌ک هه‌ڵهاتووانی عه‌ره‌بی سووریایه، کوردی سووریایه ...هتد. له ساڵی ٢٠١٦دا بڕیاری گه‌ڕانه‌وه‌یان له سوێده‌وه، له ئه‌ڵمانیاوه بۆ ده‌رچوو، که بیانگه‌ڕێننه‌وه بۆ ئه‌فغانستان، بۆ سووریا. ئه‌مه ئه‌و کوردانه‌ی تووشی شۆکێکی گه‌وره کرد.


ئه‌م ڕۆڵبینینه ژیانی نه‌ک تەنیا له‌و که‌سایه‌تییانه ناخۆش کردووه، به‌ڵکوو ژیانی کۆمه‌ڵگاشیان ناخۆش کردووه. ڕۆڵبینینی سیاسییه‌کان ژیانی خۆیانی خۆش کردووه و ژیانی کۆمه‌ڵگاشیان وێران کردووه، نموونه‌ی ساڵی ٢٠١٦ ئاشتبوونه‌وه‌ی نێوان گۆڕان و یه‌کێتیی نیشتمانییه، که له‌سه‌ر ده‌ستی کۆمه‌ڵێک که‌سایه‌تیی کامێلیۆن پراکتیزه ‌کرا. هه‌نووکه ده‌بینین، که ئه‌م ڕێککه‌وتنه هه‌روه‌کوو ئه‌وه وه‌هایه که نه‌بووبێت.


له کۆمه‌ڵگایه‌کی وه‌هادا، له پێشینه‌ی منداڵییه‌وه فێر ده‌کرێیت که هه‌سته‌کانت ده‌رنه‌بڕیت، که تووڕه‌یت، پیشانی هیچ که‌سێکی نه‌ده‌یت که تووڕه‌یت، به‌ڵکوو ڕوویه‌کی خۆشت هه‌بێت و پلان بۆ تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه دابنێیت. که خه‌مباریت پیشانی نه‌ده‌یت، چونکه دوژمنانت پێ خۆش ده‌بن. له منداڵییه‌وه تاک فێر ده‌کرێت که دوژمنی هه‌یه، که منداڵانی تر دوژمنین، به‌م شێوه‌یه له ئاینده‌دا ژیانێکی پێکه‌وه‌یی نابێت، به‌ڵکوو ژیانێکی دژ به‌ یه‌ک. هه‌ر بۆیه بەدرێژایی ته‌مه‌ن پارته کوردییه‌کان دژ به یه‌کن و ئاشت ده‌بنه‌وه، شه‌ڕ ده‌که‌ن و ئاشت ده‌بنه‌وه، یه‌کتری قڕ ده‌که‌ن و ئاشت ده‌بنه‌وه. ژیانێک له دژایه‌تیی هه‌موو دژ به هه‌موودا، به‌م شێوه‌یه به‌شێکی گه‌وره‌ی ئه‌و شه‌ڕه‌ی دوژمنی ڕاسته‌قینه له‌گه‌ڵ کوردیدا ده‌کات، به کورد خۆی ده‌کات و یه‌ک فلسی بۆ ئه‌و تێناچێت.