كارته‌ سیاسییه‌كانى عه‌بادى سووتاون

مه‌وداكان

ململانێ و پێشبڕكێى لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانى عێراق و هه‌رێم گه‌یشتووەته‌ لووتكه‌. تا ڕاده‌یه‌كى زۆر تۆمه‌ت و شه‌ڕه‌ قسه‌ و تیر و توانج له‌یه‌ك گرتن و سووككردنى یه‌كترى، هه‌ر یه‌كه‌ و په‌ته‌كه‌ به‌لاى خۆیدا ڕاده‌كێشێ. بێ ئاگا له‌وه‌ى كه‌ بێ ئه‌مەریكا و ئێران هیچ ئه‌جێندایه‌كى عێراق سه‌رناكه‌وێ، تاكو (ئۆكه‌ى)ی ئه‌و دوو وڵاته‌ وه‌رنه‌گرێ. له‌ هه‌موو TVیه‌كانى عێراقى و عه‌ره‌بیدا هه‌ڵمه‌تى ده‌نگ كۆكردنه‌وه‌ و ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ و وتارى دژ به‌ یه‌ك ماوه‌یه‌كه‌ شاشه‌كانى داگیر كردووه‌، به‌بێ ئه‌مەریكا ئاشتى و ته‌بایی و دیموكراسیه‌ت له‌ هیچ ناوچه‌یه‌كى جیهاندا نایه‌ته‌ دى، به‌تایبه‌تى ناوچه‌ گه‌رمه‌كانى ڕۆژئاوا به‌تایبه‌تی تریش سووریا و عێراق و ئێران. ئێران هه‌ر زۆر به‌ئاشكرا له‌و ماوه‌یه‌ى دواییدا ڕای گه‌یاند كه‌ وڵاته‌كه‌ى شه‌ڕى زه‌مینى و ئاسمانى و ده‌ریایی له‌ ڕێگه‌ى هێزه‌ سه‌ربازییه‌كانى عێراق و سووریا ده‌كات، واته‌ هێزه‌كانى ئه‌و دوو وڵاته‌ ده‌كاته‌ قه‌ڵغان. ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى سه‌ربازى له‌گه‌ڵ ئه‌مەریكا له‌خۆى دوور ده‌خاته‌وه‌، كه‌واته‌ هێزه‌ سه‌ربازییه‌كانى عێراق و سووریا به‌پێى ئه‌مر و ڕێنماییه‌كانى ئێران جووڵه‌ى پێ ده‌كرێت و هه‌ر ڕۆژێك دواى ئه‌و ڕاگه‌یاندنه‌ى ئێران (پۆل برێمه‌ر) حاكمى مه‌ده‌نى پێشووترى عێراق دواى ساڵى 2003 له‌ ئه‌مەریكاوه‌ ڕای گه‌یاند كه‌ ئه‌مەریكا جارێكى تر هه‌ڵه‌ى وا ناكات هێزه‌كانى ئه‌مەریكا بكشێنێته‌وه‌، بۆیە به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك هێزه‌كانمان چیتر له‌ عێراق ناكشێنینه‌وه‌، به‌ڵكوو هێزى زیاتریش به‌ چه‌كى قورسیشه‌وه‌ ده‌نێرینه‌ عێراق و هه‌ڵه‌ى (ئۆباما)ش دووباره‌ ناكه‌ینه‌وه‌، عێراق بیه‌وێ و نه‌یه‌وێ ئێمه‌ و هێزه‌كانمان له‌ عێراق ئاماده‌باشییمان ده‌بێت. به‌و هه‌ڵوێسته‌ش ئێران و سووریا و توركیاش سه‌خڵه‌ت بوونه‌، ئه‌مەریكا وه‌ك كێچ چووه‌ته‌ جه‌سته‌ى توركیا و به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك له‌خۆ خوراندا سوور هه‌ڵگه‌ڕاوه‌ و چیتر ناتوانێ له‌ جه‌نگى سه‌پێندراوى خۆى به‌سه‌ر (عەفرین و منبج)دا به‌رده‌وامى پێ بدا.


ئه‌وه‌تانێ ڕۆژانه‌ هه‌واڵى سه‌ركه‌وتنه‌كانى هێزه‌ كوردییه‌كان له‌ هه‌موو میدیاكانى جیهانى بڵاو ده‌بێته‌وه‌ و هه‌موو هێرشه‌ دوژمنكارییه‌كانیان تێك ده‌شكێندرێ و ڕۆژانه‌ چه‌ندین سه‌ربازى توركى له‌ گۆڕه‌پانه‌كانى جه‌نگدا ئه‌كوژرێن و چه‌ندین تانك و چه‌كى قورسیان ده‌سووتێنرێن.


له‌ناو ئه‌و بارودۆخه‌ ناهه‌موار و دژوار و ئاڵۆزه‌دا، عێراق خه‌ریكى شه‌ڕى ده‌نگه‌كانه‌ بۆ ئه‌نجامدانى هه‌ڵبژاردنى په‌رله‌مانی. ئه‌و شه‌ڕه‌ش به‌سه‌ر چه‌ند به‌ره‌یه‌كدا دابه‌ش بووه‌ (شیعه‌ و شیعه‌، سوننە و شیعە، سوننه‌ و سوننه‌)، ئینجا هه‌ڵبژاردنه‌كانى په‌رله‌مانى هه‌رێمى كوردستان له‌ هه‌مان كاتدا دیسان دووبه‌رەییه‌كى زه‌ق سه‌ری هه‌ڵداوه‌، هه‌ڵبژاردن له‌كاتى خۆى ئه‌نجام بدرێ یان دوا بخرێ، هێشتا له‌ كوردستانیش ساغ نه‌بووەته‌وه‌، به‌ ڕاى (پارتى و یه‌كێتى) هه‌موو تواناكانى خۆیان بخه‌نه‌ گه‌ڕ و نه‌هێڵن ئه‌جێندا ده‌ره‌كییه‌كان، به‌ ڕاسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆ له‌ ڕێگه‌ى گرووپ و حزبه‌ سیاسییه‌كانى كوردستان كاریان لێ بكات، به‌ڵكوو وا بكه‌ن ئیراده‌ى گه‌لى كورد به‌ده‌ست خۆى بێت و هیچ لایه‌نێك نه‌توانێ ئه‌و ئیراده‌یه‌ بشكێنێ.


له‌ هه‌موویشى خه‌ته‌رناكتر و نه‌نگتر گه‌نده‌ڵییه‌كانى به‌رپرسانى حكوومه‌تى عێراقه‌ به‌ هه‌رێمى كوردستانیشه‌وه‌. ده‌بێت ئه‌و ده‌نگده‌ره‌ عێراقییانه‌ ئه‌مجاره‌یان سزاى ئه‌و به‌رپرسه‌ گه‌نده‌ڵكارانه‌ نه‌ده‌ن؟!


له‌ داهاتوویێكى نزیكیشدا یه‌كه‌مین كۆنگره‌ى وڵاتانى پاره‌به‌خش كه‌ له‌ 70 وڵات پێكهاتوون، له‌ (كوێت) ساز ده‌كرێت، بۆ بنیاتنانه‌وه‌ى شاره‌ زه‌ره‌ر لێكه‌وتووه‌كانى عێراق وه‌كوو (مووسڵ و ئه‌نبار و فه‌لوجه‌ و تكریت و چه‌ند شوێنێكی تر) و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ى عێراقیش به‌گشتى، هه‌ر له‌ ئێستاوه‌ دز و جه‌رده‌ و گه‌نده‌ڵكاره‌كانى عێراق خۆیان ئاماده‌ كردووه‌، ئه‌و بڕه‌ پاره‌یه‌ش بێ شه‌رمانه‌ له‌ ڕێى هه‌موو جۆره‌ گه‌مه‌ سیاسى و ئابوورىیه‌كان لووش بده‌ن، بۆیە ژماره‌یه‌كى زۆر له‌ وه‌زیر و په‌رله‌مانتارى عێراق ده‌ستنیشان كراون بۆ به‌شداریكردن له‌و كۆنگره‌یه‌، له‌ هه‌رێمى كوردستانیش ته‌نیا یه‌ك وه‌زیر ده‌ستنیشان كراوه‌ كه‌ ئه‌ویش (وه‌زیرى پلاندانانه‌)، ئه‌و وه‌زاره‌ته‌ش له‌وه‌ته‌ى هه‌یه‌ نه‌یتوانیوه‌ پلانێكى ئابوورى و ئیداریى مه‌حكه‌م بۆ هه‌رێم دابنێت.


له‌كۆتاییدا ده‌ڵێم: له‌و شه‌ڕى ده‌نگدانه‌ى عێراقدا ته‌نیا (عه‌بادى) هه‌موو كارته‌ سیاسییه‌كانى سووتاون و له‌ هاوكێشه‌ سیاسییه‌كان دوور ده‌خرێته‌وه‌، له‌ لایه‌كى تره‌وه‌ كێشه‌ى لیسته‌ هاوپه‌یمانه‌كانه‌ چۆنیه‌تیى ڕێككه‌وتنیان له‌سه‌ر پۆسته‌ په‌رله‌مانى و حكوومییه‌كان و ڕێزبه‌ندى ناوه‌كان له‌ لیستى په‌رله‌ماندا، هه‌ر له‌ناوى یه‌كه‌مه‌وه‌ تا ده‌گاته‌ ئه‌و ناوانه‌ى چانسى ده‌رچوونیان ده‌بێت.


به‌ ڕاى من، له‌و پێشبڕكێ و ململانێ سیاسییه‌ى بۆ پۆستى سه‌رۆكى حكوومه‌تى عێراق هه‌ن، چانسى (هادى العامری) له‌ (عه‌بادى) زۆرتره‌ بۆ وه‌رگرتنى ئه‌و پۆسته‌.