چركه‌
خوله‌ك
كاتژمێر
ڕۆژ

پیاسه‌یه‌كى خێرا به‌ناو شه‌قامه‌ لوغمكراوه‌كانى سیاسه‌تدا

ترەمپ زاواکەی خۆی دەکاتە حاکمی مەدەنیی عێراق و دەسەڵاتەکان لە عەبادی وەردەگرێت

له‌ جیهانى سیاسه‌تدا شتێك نییه‌ ناوى مه‌حاڵ بێت، به‌ڵكوو هه‌ڵوێسته‌ سیاسییه‌كان سه‌ره‌ڕاى لوغمه‌كانى سه‌ر شه‌قامى سیاسى به‌رده‌وام له‌ هه‌ڵوێستێكه‌وه‌ بۆ هه‌ڵوێستێكى خوارتر یان سه‌رووتر ده‌گۆڕێن، جگه‌ له‌ موفاجه‌ئاته‌ له‌ناكاوه‌كان وه‌ك میوانێكى ناوه‌خته‌ له‌سه‌ر شه‌قامه‌ پڕ له‌ لوغمه‌كانى سیاسه‌تدا په‌یدا ده‌بن، له‌ نوێترین هه‌ڵوێستى سیاسى و له‌ناكاودا، سه‌رۆكه‌ سه‌رکێشەكه‌ى ئه‌مەریكا (تره‌مپ) بڕیاری دا زاواكه‌ى خۆى كه‌ به‌ڕه‌چه‌ڵە‌ك جووله‌كه‌یه‌، به‌ حاكمى مه‌ده‌نیى عێراق دانێت و ماوه‌یه‌ك به‌ر له‌ئێستا به‌یاوەریی كۆمه‌ڵێك فه‌رمانده‌ى سه‌ربازى و سیاسى و دیبلۆماسى به‌ فڕۆكه‌یه‌كى تایبه‌ت گه‌یشته‌ خاكى عێراق و له‌ سه‌فاره‌تى ئه‌مەریكا له‌ به‌غدا گیرسانه‌وه‌، بێ ئه‌وه‌ى حكوومه‌ت و په‌رله‌مانى عێراق و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان ئاگادار بكه‌نه‌وه‌، ئه‌وه‌ دووه‌مین حاكمى مه‌ده‌نیى ئه‌مەریكایه‌ له‌ عێراق دواى (برێمه‌ر) ده‌سه‌ڵاتى عێراق بگرێته‌ ده‌ست و بڕیاریشه‌ هه‌موو ده‌سه‌ڵاته‌كان له‌ حه‌یده‌ر عه‌بادى وه‌ربگرێته‌وه‌. ئه‌و هه‌نگاوه‌ش دواى ئه‌وه‌ هات كه‌ عه‌بادى ماوه‌یه‌ك پێش ئێستا له‌ ئه‌مەریكا بوو، ترامپ لیستێكى ئاماده‌كراوى ڕاده‌ستى عه‌بادى كردبوو بۆ جێبه‌جێكردنیان، له‌ هه‌مووشى گرنگتر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ى هێزه‌كانى (حه‌شدى شه‌عبى) بووه‌، به‌ڵام دواى چه‌ند هه‌فته‌یه‌ك ده‌سه‌ڵاتدارانى ئه‌مەریكا هه‌ستیان به‌وه‌ كرد كه‌ عه‌بادى مراوه‌غه‌ ده‌كات و نایه‌وێت بڕگه‌ و مه‌رجه‌كانى ئه‌مەریكا جێبه‌جێ بكات، ته‌نیا ئه‌وه‌ى ڕاگه‌یاند فه‌رمانده‌ و هێزه‌كانى حه‌شدى شه‌عبى مافى خۆكاندیدكردنیان هه‌یه‌ بۆ په‌رله‌مانى عێراق.


له‌ هه‌مووشیان گرنگتر ئه‌و مه‌رجه‌یه‌ كه‌ نابێت هیچ ڕێكخراوێكى ئێرانى و كه‌سایه‌تیى سیاسى و سه‌ربازیى ئێرانى له‌سه‌ر خاكى عێراقدا بمێنێت.
به‌و هه‌نگاوه‌ش په‌یوه‌ندییه‌كانى عێراق و ئێران بنبڕ ده‌كرێت و ده‌ستوه‌ردانى سیاسى و سه‌ربازى نامێنێ و حاكمى مه‌ده‌نیى ئه‌مەریكا ده‌ست به‌سه‌ر هه‌موو جومگه‌كانى حوكمدا ده‌گرێت.. برێمه‌ریش له‌ ئه‌مەریكا وه‌كو یاریده‌ده‌رى حاكمى مه‌ده‌نى ده‌بێت، چونكه‌ (برێمه‌ر) شاره‌زاییه‌كى باشى له‌ بیركردنه‌وه‌ی ئیسلامییه‌ مه‌زهه‌بییه‌كانى عێراق هه‌یه‌ و هاوكارێكى باش ده‌بێت بۆ حاكمى مه‌ده‌نیى نوێى عێراق. ئه‌وه‌ جگه‌ له‌ ناردنى هێزێكى زه‌به‌لاحى سه‌ربازى بۆ عێراق، كه‌ له‌ كۆمپانیا سه‌ربازییه‌كانى ئه‌مەریكا و وڵاتانى زلهێزی تر پێكدێت، ئه‌وه‌ له‌ لایه‌ك، له‌ لایه‌كى تره‌وه‌ قۆناغێكى نوێى سیاسى له‌گه‌ڵ هه‌رێمى كوردستان ده‌ست پێده‌كات، ئه‌ویش لابردنى ئه‌و هه‌موو لوغمه‌ سیاسییانه‌ى كه‌ له‌به‌رده‌م هه‌رێمى كوردستان هه‌بووه‌، له‌وانه‌ گه‌ڕاندنه‌وه‌ى له‌ (17%)ى بودجه‌ى هه‌رێم و بودجه‌ى پێشمه‌رگه‌ و ئاسانكارییه‌كى باشیش ده‌بێت بۆ ڕیفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیی هه‌رێمى كوردستان و گۆڕانكارییش له‌ پرۆسه‌ى سیاسیى كوردستان گه‌شه‌ ده‌كات و لوغمه‌كانى سه‌ر شه‌قامى ناوخۆى كوردستان نامێنن یان زۆر كه‌م ده‌بنه‌وه‌، له‌وانه‌ جاران بزووتنه‌وه‌ى گۆڕان داواى له‌ پارتى ده‌كرد به‌ مه‌رجێك كۆبوونه‌وه‌ى له‌گه‌ڵدا ده‌كات كه‌ یه‌كێتیشى له‌گه‌ڵ بێت، به‌ڵام به‌هۆى سیاسه‌تى حه‌كیمانه‌ى جه‌نابى سه‌رۆكى هه‌رێم، هاوكێشه‌ سیاسییه‌كه‌ سه‌رله‌به‌ر گۆڕا و ئه‌مجاره‌یان شاندى هاوبه‌شى پارتى و یه‌كێتى داوا له‌ گۆڕان ده‌كه‌ن له‌گه‌ڵیان كۆ بێته‌وه‌، به‌ڵام تا ئێستا گۆِران ڕه‌تى ده‌كاته‌وه‌ و له‌و لاشه‌وه‌ په‌یوه‌ندیى سیاسى و ئابوورى و بازرگانیى هه‌رێم و توركیا باشتر گه‌شه‌ ده‌كات، چونكه‌ توركیا دۆستێكى نزیكى ئه‌مەریكایه‌ و هه‌موو كاتێك توركیا پێویستى به‌ ئه‌مەریكا هه‌یه‌ له‌ هه‌موو ڕووه‌كانى سیاسى و ئابوورى و سه‌ربازیدا، چونكه‌ ئه‌ندامه‌ له‌ (حلفى ناتۆ). به‌ ڕاى من له‌ ئه‌نجامدا هیچ حزبێكى سیاسى و كه‌سایه‌تیى سیاسى ناتوانێ ئازادانه‌ په‌یوه‌ندییه‌كانى له‌گه‌ڵ ئێران به‌ هه‌رێمى كوردستانیشه‌وه‌ ڕێك بخات و كۆمه‌ڵێك لوغمى نوێ له‌سه‌ر شه‌قامه‌ سیاسییه‌كان له‌گه‌ڵ عێراق و هه‌رێم ده‌چێندرێ، ته‌نیا به‌ ڕه‌زامه‌ندیى حاكمى نوێى عێراق په‌یوه‌ندییه‌كانى عێراق و ئێران ڕێك ده‌خرێته‌وه‌، به‌تایبه‌تى به‌گوێره‌ى سه‌رچاوه‌ میدیاییه‌كان ده‌نگۆى ئه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ ئه‌مەریكا فڕۆكه‌ سه‌ربازییه‌كانى له‌ بنكه‌ى (ئه‌نجه‌رلیك) بگوازێته‌وه‌ بنكه‌یه‌كى تر له‌ (كۆبانێ) له‌ ڕۆژئاواى كوردستان، یان بنكه‌ى سه‌ربازى له‌ ناوچه‌ى ناحیه‌ى (هه‌ریر)ى باشوورى كوردستان، به‌و گواستنه‌وه‌یەش ئێران و هه‌ندێ وڵاتى ترى وه‌ك سووریاى خستووەته‌ دڵه‌ڕاوكێ و ترسان له‌ نزیكبوونه‌وه‌ى ئه‌مەریكا له‌ ناوچه‌كه‌دا. به‌م شێوه‌یه‌ ترسناكه‌ كه‌ له‌ هیچ كاتێكدا ئه‌مەریكا ئه‌وه‌نده‌ له‌و ناوچانه‌ نزیك نه‌بووەته‌وه‌، به‌ڵام هه‌رێمى كوردستان له‌ ڕیفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیی نزیك ده‌كاته‌وه‌، ئه‌و كاته‌ دانوساندن سه‌ره‌تا له‌گه‌ڵ حاكمى مه‌ده‌نیى ئه‌مەریكی ده‌كرێت و پاشان له‌گه‌ڵ حكوومه‌تى عێراق، چونكه‌ بڕیار به‌ده‌ست ئه‌مەریكا ده‌بێت و له‌و بڕوایه‌دام حكوومه‌تى عێراق ناچار بكات دان به‌ ڕیفراندۆم و سه‌ربه‌خۆیی كوردستاندا بنێت و كارئاسانى بۆ دانانى یاسا و ڕێسایه‌ك بۆ ئه‌و کێشه‌ چاره‌نووسسازه‌ى هه‌رێمى كوردستان مسۆگه‌ر بكرێت و كارى جدیى له‌سه‌ر بكرێت.