شاره‌كه‌م سلێمانی

 

هێرۆ ئیسماعیل عارفرۆژانێك كه‌ له‌ سلێمانی بووم به‌ هه‌موو سه‌ختییه‌كانی ژیانه‌وه‌ و به‌ هه‌موو نه‌هامه‌تییه‌كانی كه‌ رژێمی به‌عس به‌سه‌ر شاری سلێمانییدا ده‌یهێنا، له‌ گرتنی گه‌نج و پیر و ئه‌شكه‌نجه‌دانیان كه‌ (باوكم و سامان)ی برام نموونه‌یه‌كی نزیكی به‌رچاوی ناوماڵی خۆمان بوون، نه‌خاسمه‌ بۆ من، چونكه‌ زۆر جار پیاوانی حزبی به‌عس ده‌هاتنه‌ به‌رده‌رگامان و ده‌ست و چاوی باوكم و براكه‌میان ده‌به‌سته‌وه‌ و ده‌یانبردن.


زوو زوو ئه‌گه‌ر نه‌شمانبینییایه‌ ئه‌وه‌ ده‌مانبیست كه‌ چۆن پیاوانی رژێم به‌ ده‌ستڕێژی گولله‌ له‌ناو گۆڕه‌پانه‌كانی شاری سلێمانیدا گه‌نجانمانیان ره‌می ده‌كرد، ده‌یانخستنه‌ زیندانه‌وه‌، ئه‌شكه‌نجه‌یان ده‌دان، له‌سێداره‌یان ده‌ده‌دان، كه‌چی هه‌موو ئه‌و زوڵمانه‌ كۆڵیان به‌ خه‌ڵكی سلێمانی نه‌دا و ڕۆژێك له‌ رۆژان ئه‌م شاره‌ له‌ خه‌بات و تێكوشانی له‌ دژی زوڵم و زۆرداری نه‌وه‌ستا، بۆیه‌ ناوی (شاری هه‌ڵمه‌ت و قوربانی) پڕ به‌ ناوه‌ڕۆك و لە ئاست خه‌باته‌كه‌ی خۆیدا بوو.


ئه‌و رۆژانه‌ یادگاریی زۆر ناخۆش و ترسناك بوون، به‌ڵام چه‌ند بیرم پێوه‌یان ده‌كرده‌وه‌، هه‌ستم به‌ شانازی ده‌كرد كه‌ ڕۆڵه‌ی ئه‌و شاره‌ بووم كه‌ هه‌رگیز سڵی له‌ ڕاوه‌ستان به‌رامبه‌ر به‌ ترسناكترین رژێم نه‌ده‌كرده‌وه‌، هه‌ر ئه‌وه‌ش بوو وای كرد كه‌ سه‌دام حوسێنی سه‌رۆكی له‌ناوچووی به‌عس، كه‌مترین جار له‌ ماوه‌ی سه‌رۆكایه‌تیدا جورئه‌تی ئه‌وه‌ی كرد سه‌ردانی سلێمانی بكات، ئای كه‌ رۆژانێكی پڕ له‌ شانازی و سه‌ربه‌رزی بوون بۆ شاره‌كه‌م.


دوای ڕاپه‌ڕینی ئاداری ساڵی 1991 ئاهێك به‌ دڵی هه‌مواندا هاته‌وه‌ كه‌ ڕزگارمان بوو له‌ ده‌ستی ئه‌و زۆردارانه‌، به‌ڵام زۆری پێ نه‌چوو ده‌ستمان به‌ شه‌ڕی براكوژی كرد، ئه‌و شه‌ڕه‌ی كه‌ تا ئێستاش باجه‌كه‌ی ده‌ده‌ینه‌وه‌.


شه‌ڕی براكوژی هۆكاری سه‌ره‌كیی دووبه‌ره‌كیی نێوان ته‌نانه‌ت خێزان و تاكه‌كانی ئه‌م كوردستانه‌ بوو، تا ئێستاش ئاسه‌واری زۆنی زه‌رد و سه‌وز هه‌موانی گیرۆده‌ كردووه‌، به‌ڵام له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌مانه‌شدا و له‌گه‌ڵ ئه‌و قه‌یرانه‌ گه‌وره‌ و قورسه‌ی كه‌ له‌ نه‌وه‌ته‌كاندا به‌سه‌رماندا هات، رۆژێك له‌ رۆژان كه‌س بیری له‌ سه‌ردانه‌واندن بۆ دوژمن له‌پێناو (پاره‌)دا نه‌كرده‌وه‌.


ئه‌مساڵ له‌ سه‌ره‌تای كردنه‌وه‌ی ده‌رگای قوتابخانه‌كانه‌وه‌، له‌ سلێمانی خۆپیشاندان بۆ (نه‌هێشتنی پاشه‌كه‌وتی مووچه‌ و وه‌رگرتنه‌وه‌ی ته‌واوی شایسته‌ داراییه‌كانی مامۆستایان) به‌رده‌وامه‌ و تا ئێستا ده‌رگای قوتابخانه‌كان نه‌كراونە‌ته‌وه‌، (جگه‌ له‌ نه‌كردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌كان) خۆپیشاندانه‌كه‌ و داواكه‌ش مافێكی ره‌وا و یاسایی و ئاساییه‌، مافی خۆیشیانه‌ هه‌موو مانگێك مووچه‌ی خۆیان بێ كه‌موكوڕی و له‌ كاتی خۆیدا وه‌ربگرن، مافی هه‌ر تاكێكیشه‌ بێبه‌ش نه‌كرێت له‌ ماف و خزمه‌تگوزاریی خۆی، ئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌شی بۆ ده‌سته‌به‌ر نه‌بوو، مافی خۆیه‌تی ده‌نگ هه‌ڵبڕێت و داوای مافی خۆی و عه‌داله‌ت و نه‌مانی گه‌نده‌ڵی بكات، هه‌موو ئه‌مانه‌ ئاسایین، به‌ڵام ئه‌وه‌ی نائاساییه‌ و هه‌رگیز له‌ مێژووی شارێكی وه‌كوو سلێمانی ناوه‌شێته‌وه‌، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌ كاریگه‌ریی چه‌ند حزبێكی به‌رژوه‌ندخواز و ده‌ست تێكه‌ڵكه‌ر له‌گه‌ڵ دوژمنانی كوردستاندا، له‌و شاری سلێمانیه‌دا خه‌ڵكێك هاوار و هوتاف له‌ به‌رژه‌وه‌ندیی (عه‌بادی و مالیكی) هه‌ڵبدا و دژی حكوومه‌تی كوردستانی خۆی دروشم بڵێته‌وه‌ و كه‌سیش قسه‌ی پێ نه‌ڵێت. لام سه‌یره‌ كه‌ له‌ سلێمانیدا په‌رله‌مانتارانێك جێگه‌یان ده‌بێته‌وه‌ كه‌ له‌وه‌ته‌ی چوونه‌ته‌ به‌غدا خه‌ریكی شكاندنی كوردستان و به‌رزكردنه‌وه‌ی دوژمنانی كوردستانن، سه‌یره‌ كه‌ له‌ سلێمانیدا په‌رله‌مانتارێكی وه‌كو (سروه‌ عه‌بدولواحید - لیستی گۆڕان) به‌ئاشكرا و بێ سڵه‌مینه‌وه‌ گه‌وره‌ترین سووكایه‌تی به‌ (خانه‌واده‌ی شه‌هیدان) بكات و تۆمه‌تی ناشرینیان بۆ هه‌ڵبه‌ستێت، له‌ كوێش؟ له‌ كه‌ناڵێكی عه‌ره‌بیی عێراقی!كه‌چی له‌ سلێمانی كه‌ رۆژانه‌ خۆپیشاندانه‌ بۆ مووچه‌ ده‌كرێت، دژی ئه‌و لێدوانه‌ ناشرینانه‌ی په‌رله‌مانتاره‌كه‌ خۆپیشاندان ناكرێ! من ده‌زانم كه‌ سڵیمانی (شاری هه‌ڵمه‌ت و قوربانی) كه‌رامه‌تی ژنه‌ شه‌هیدی لا شتێكی كه‌م نییه‌، به‌ڵام پرسیاره‌كه‌ لێره‌دا ئه‌وه‌یه‌: كێ سلێمانیی گه‌یانده‌ ئه‌و ڕاده‌یه‌ی كه‌ خۆپیشاندان بۆ مووچه‌، له‌لایان گرنگتر بێت له‌ خۆپیشاندان له‌ دژی سووكایه‌تی كردن به‌ پێگه‌ و كه‌رامه‌تی ژنه‌ شه‌هید؟


به‌داخه‌وه‌ حزبه‌ باڵاده‌سته‌كانی سلێمانی، چه‌ند ساڵێكه‌ ڕۆلێكی زۆر خراپیان گێڕاوه‌، له‌لایه‌ك تەنیا كاریان له‌سه‌ر دژایه‌تیكردنی (پارتی) كردووه‌ كه‌ ئه‌مه‌ خۆی له‌ خۆیدا خۆڵكردنه‌ چاوی خه‌ڵكی بوو بۆ شاردنه‌وه‌ی هه‌موو ئه‌و گه‌نده‌ڵییانه‌ی كه‌ له‌و زۆنه‌ و له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌و زۆنه‌وه‌ ده‌كرێت، له‌لایه‌كی دیكه‌شه‌وه‌ هه‌تا توانیان دژایه‌تیی هه‌ستی به‌رزی نه‌ته‌وه‌ییانه‌ی خه‌ڵكی سلێمانییان كرد و دژی هه‌نگاوه‌كانی به‌ده‌وڵه‌تبوون وه‌ستانه‌وه‌ و تا ئێستاش ئه‌م هه‌وڵه‌ نانه‌ته‌وه‌ییانه‌یه‌یان به‌رده‌وامه‌.


له‌ كۆتاییدا ده‌ڵێم: شاره‌كه‌م سلێمانی، تۆ خاوه‌نی هه‌زاران شه‌هیدی قاره‌مان و هه‌زاران خانه‌واده‌ی سه‌ربه‌رزی ئه‌و شه‌هیدانه‌یت، رۆژانه‌ له‌ شه‌قامه‌كانتدا خۆپیشاندان ده‌كرێت بۆ مووچه‌، به‌ رۆڵه‌كانت بڵێ: ده‌بێ له‌گه‌ڵ خۆپیشاندان بۆ مووچه‌، خۆپیشاندان بۆ به‌رگریكردن له‌ ناو و پێگه‌ی به‌رزی خانه‌واده‌ی شه‌هیدانیش بكه‌ن، چۆن رێگه‌تاندا خه‌ڵكانێك له‌نێو ئێوه‌دا و به‌ناوی ئێوه‌وه‌ هاوار و هانایان بۆ عه‌بادی برد، با په‌یوه‌ند به‌ سووكایه‌تی كردن به‌ كه‌سوكاری شه‌هیدانیش، هانا و هاوارێك بۆ دادگا به‌رن.